

Snake venom : ಹಾವುಗಳನ್ನು ಕಂಡರೆ ಹೆದರಿ ಓಡುವವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ತುಂಬಾ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾವುಗಳು ( Snakes ) ಒಂದು. ಈ ಜೀವಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಜನರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು 3000 ಜಾತಿಯ ಹಾವುಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತವೂ ಕೂಡ ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ಹಾವುಗಳ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಾವು ಕಡಿತದಿಂದ ಸಾವಿಗೀಡಾಗುತ್ತಿರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸಹ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ಅಂದಹಾಗೆ ಹಾವು ಕಚ್ಚಿದ ನಂತರ, ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಾಯಿಯಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರುವ ಮೂಲಕ ವಿಷವನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೀವು ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುತ್ತೀರಿ. ಆದರೆ, ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆ ರೀತಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಹಾವಿನ ವಿಷವು ಮಾನವನ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತದೆ. ವಿಷ ಜಾಸ್ತಿಯಾದರೆ ಮತ್ತು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಐದೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸುವ ಪರಿಹಾರವೂ ಇದೆ.
ಹಾವಿನ ವಿಷವು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ಇದು ತುಂಬಾ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಾವುಗಳು ಕಂಡರೆ ಬಹುತೇಕರು ಹೆದರುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬಳಿ ಹಾವುಗಳು ಬರಬಾರದೆಂದರೆ, ಸರ್ಪಗಂಧ ಗಿಡವನ್ನು ನೆಡಿ. ಹಾವುಗಳು ಈ ಗಿಡದ ಬಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮನೆಯ ಸುತ್ತ ಈ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟರೆ ಹಾವು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇತರೆ ವಿಷ ಜಂತುಗಳು ಕೂಡ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಿಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಹಾವಿಗೆ ಸೀಮೆ ಎಣ್ಣೆ ವಾಸನೆ ಆಗಿಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಮನೆಯ ಸುತ್ತ ಸೀಮೆ ಎಣ್ಣೆ ಸುರಿದರೂ ಹಾವುಗಳು ನಿಮ್ಮ ಮನೆ ಬಳಿ ಸುಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಇನ್ನು ರೌವೊಲ್ಫಿಯಾ ಸರ್ಪೆಂಟಿನಾ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸರ್ಪಗಂಧ ಗಿಡವು ಹಾವಿನ ವಿಷಕ್ಕೆ ರಾಮಬಾಣವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹಾವುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಕಾರಿ ಕೀಟಗಳ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿವಿಷವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾವು ಕಚ್ಚಿದಾಗ ಸರ್ಪಗಂಧವನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಹಾವಿನ ವಿಷವು ತಕ್ಷಣವೇ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಾವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗಿಡವನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು.
ಸರ್ಪಗಂಧ ಗಿಡದ ಮೂಲ ಭಾರತ. ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಔಷಧದಲ್ಲಿ ಹಾವು ಕಡಿತ, ಕೀಟ ಕಡಿತ, ಮಲೇರಿಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಸಾರವು ಹಾವಿನ ವಿಷವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಟ್ರೊ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ. ಸರ್ಪಗಂಧ ಗಿಡದ ಸಾರವು ಹಾವಿನ ವಿಷದ ಕಿಣ್ವಗಳಾದ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲಿನೆಸ್ಟರೇಸ್, ಪ್ರೋಟೀಸ್ ಮತ್ತು ಎಟಿಪೇಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ರೌವೊಲ್ಫಿಯಾ ಸರ್ಪೆಂಟಿನಾ ಎಂಬುದು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಪೊದೆಸಸ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಉಪ-ಹಿಮಾಲಯನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 1000 BCE ಯಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಹಿಂದೂ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು, ಆಹಾರದ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳು ತಮಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಎದುರಾದಾಗ ಬಾಲವನ್ನು ಬಡಿಯುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಹಾವುಗಳು ಶಾಂತಿಯುತ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಬದಲು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತವೆ.
ಇನ್ನು ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿ ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಅವುಗಳ ತಲೆಯ ಆಕಾರ. ವಿಷಕಾರಿ ಹಾವುಗಳ ತಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಷರಹಿತ ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಈ ರೀತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಇನ್ನು ಕಣ್ಣುಗಳ ಆಕಾರದಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ವಿಷಕಾರಿ ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಕ್ಕಿನ ಕಣ್ಣಿನಂತೆ ಅಂಡಾಕಾರದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಹಾವುಗಳು ದುಂಡಗಿನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳು ತಮ್ಮ ಬಾಲದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ.
ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳು ಸಣ್ಣ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿಕೋನ ತಲೆಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಹಳದಿ ಬಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅನೇಕ ವಿಷಕಾರಿ ಹಾವುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ವಿವಿಧ ಜಾತಿಗಳ ನಡುವೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.