ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ರಾವಣ ಸಂಹಾರದ ನಂತರ ಸಹಕರಿಸಿದ ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವಾದರೆ ವಾನರ ಯೋಧರಿಗೆಲ್ಲ ಸನ್ಮಾನಗಳಾದವು. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ, ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮದಪರ ನಿಂತವರೆಲ್ಲರ ಸಂಹಾರಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಧರ್ಮದ ಪರವಹಿಸಿದವರೆಲ್ಲರಿರೂ ಸನ್ಮಾನಗಳೇ ಜರುಗಿದವು. ಪ್ರಪಂಚದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ ಅರಿವಾಗುವ ಒಂದಂಶವೆಂದರೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾದರೂ ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿದ, ಗೌರವಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಆದರೆ, ಯಾವ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಅಥವಾ ಬಲಿದಾನವನ್ನು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆಯೋ ಅವರಿಗೇ ಸ್ವದೇಶಿ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಯಾದ ನಂತರ ಸನ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ದುಃಖ, ದುಮ್ಮಾನ, ಜೈಲು, ಗಡಿಪಾರಿನಂಥ ಶಿಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಗುರಿ ಮಾಡಿದಂಥ ಏಕೈಕ ದೇಶವೆಂದರೆ ಭಾರತ. ಅಂತಹ ಬಲಿಪಶುವೇ ನಮ್ಮ ಧೀರ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, ಅವಿರತ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಅಸಮಾನ ತ್ಯಾಗದ ಧುರೀಣ ವಿನಾಯಕ ದಾಮೋದರ ಸಾವರ್ಕರ್.
