

Shivalinga: ಪರಿಕ್ರಮ ಎಂದರೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಚಲಿಸುವುದು. ಈ ಚಲನೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಎಡಭಾಗದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 'ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪೂಜೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಹಿನ್ನಲೆ ಏನು? ಯಾಕೆ ಈ ಅರ್ಧಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಕೆಲವೊಂದು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಎನ್ನುವ ನಿಮ್ಮ ಸಂದೇಹಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿದೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವಾಗಲೂ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಧನಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗರ್ಭ ಗುಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಗರ್ಭಗುಡಿಯು ದೇವಾಲಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದು ಈ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಂತೀಯ ಅಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಸುತ್ತ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯೇ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ.
ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಅರ್ಧ ಪರಿಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಶಿವನ ಸೋಮಸೂತ್ರವನ್ನು ದಾಟಬಾರದು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅರ್ಧ ಪರಿಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಚಂದ್ರಕರ ಪರಿಕ್ರಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಜ್ಯೋತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಚಂದ್ರ. ನೀವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಶುಕ್ರ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿರಬೇಕು. ಈ ಶಿವಲಿಂಗವು ಅದರ ಸಂಕೇತ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಡೀ ವಿಶ್ವವು ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗದಂತಿದೆ. ಶಿವಲಿಂಗದ ನಿರ್ಮಲಿಯನ್ನು ಸೋಮಸೂತ್ರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸೋಮಸೂತ್ರವು ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ದಾಟುವಾಗ, ಕಾಲುಗಳು ಹರಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದು ವ್ಯಾಮ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಗಾಳಿಯ ಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇವದತ್ತ ಮತ್ತು ಧನಂಜಯ ಗಾಳಿಯ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಶಿವನ ಅರ್ಧ-ಸುನ್ನತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಲು ಆದೇಶಿಸುತ್ತವೆ.
ನಾವು ವೃತ್ತವನ್ನು ಎಳೆಯುವಾಗ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತೇವೆ. ಅಂತೆಯೇ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಿದ್ದರೆ ನಾವು ಕೂಡಾ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಂತೆ. ಹಾಗಾಗಿ ದೇವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು, ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು. ಋಗ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ 'ಪ್ರ' ಎಂದರೆ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯವಾಗಿದ್ದು, ತುಂಬಾ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರರ್ಥ ಮುಂದೆ ಅಥವಾ ಮುಂದಕ್ಕೆ. 'ದಕ್ಷಿಣ' ಎಂದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಎಂದರ್ಥ. ದಕ್ಷಿಣಚರಂ ಅಥವಾ ಶುಭ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಾಗ ಒಬ್ಬರ ಬಲಭಾಗವು ದೇವತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹುಲ್ಲು, ಮರ, ಎಲೆ, ಕಲ್ಲು, ಇಟ್ಟಿಗೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಸೋಮಸೂತ್ರವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪಾಪವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ 'ಶಿವಸ್ಯಾರ್ಥ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ' ಎಂದರೆ ಶಿವನ ಅರ್ಧ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬೇಕು. ತುಳಸಿ, ಅಶ್ವತ್ಥ ಹಾಗೂ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್)