ದಾರಿ ಯಾವುದಯ್ಯಾ

ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ 1971ರ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಸುದೀರ್ಘ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಿಲ್ಲ. ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಅಥವಾ ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ್​ನಂತಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಕ್ಷಿಪ್ರಕಾಲದ್ದಾಗಿದ್ದುವು. ಕಳೆದ 70 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧದ ಭೀಕರತೆಯನ್ನು ಕಾಣದ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ, ಮೊಬೈಲ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಅಂತರ್ಯದಲ್ಲಿನ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಎಷ್ಟು ಬೇಗ ಜಾಗೃತರಾಗುವರೋ ಅಷ್ಟೇ ಒಳಿತಾಗುವುದು. ಯಾವ ದೇಶದ ನಾಗರಿಕರು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸುಖವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ನೋವನ್ನು ಸಹಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿರುತ್ತಾರೋ, ಆ ದೇಶವನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಯಾರಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇಂದು ‘ಕ್ಷಾತ್ರ ಧರ್ಮ’ ಮತ್ತು ‘ಕಾಮ್ರೇಡ್​ಶಿಪ್’ (ಸಹೋದರತ್ವ) ಬೆಳೆಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್​ಪಿಜಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯಾದಾಗ ಧೃತಿಗೆಡದೆ, ದೇಶದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಸುಖಗಳನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವ ಮನೋಭಾವ ಜನರಲ್ಲಿ ಮೂಡಬೇಕು. ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆಯ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನೂ ತನ್ನೊಳಗೆ ಕ್ಷಾತ್ರ ಧರ್ಮದ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಎರಡೂ ಸೇರಿ ಈ ‘ಕ್ಷಾತ್ರ ಜ್ಯೋತಿ’ಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಭಾರತ ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸಿ ನಿಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ

ಇಂದಿನ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ದುಬಾರಿ ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ಅಥವಾ ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆಗಳಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಈಗ ಇರಾನ್ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ. ಕೇವಲ 10,000 ಡಾಲರ್ ಬೆಲೆಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಡ್ರೋನ್, 3 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಬೆಲೆಯ ‘ಪ್ಯಾಕ್-3’ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನೇ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಬಲ್ಲದು. ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 800 ಪ್ಯಾಕ್-3 ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರೆ, ಇರಾನಿನಂತಹ ದೇಶಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಅಗ್ಗದ ಡ್ರೋನ್​ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಇದನ್ನು ‘ಅಸಮಪಾರ್ಶ್ವ ಯುದ್ಧತಂತ್ರ’ (ಅಸಿಮೆಟ್ರಿಕ್ ವಾರ್​ಫೇರ್) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಭಾರತವೂ ಚೀನಾದಂತಹ ಬಲಿಷ್ಠ ಶತ್ರುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಆಧುನಿಕ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ದೇಶಗಳ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಯಾವುದನ್ನೂ ಮರೆಮಾಚಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ವಣವಾಗಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಕ್ಷಣಾ ಆಸ್ತಿ, ಕ್ಷಿಪಣಿ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಭಂಡಾರಗಳು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಭಾರತ ತನ್ನ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ‘ಹಾರ್ಡನ್ಡ್ ಅಂಡರ್​ಗ್ರೌಂಡ್ ಶೆಲ್ಟರ್’ಗಳ ನಿರ್ವಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.

ಗಡಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ದೇಶದ ಒಳಭಾಗದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಭೂಗತ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಈ ನೆಲೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಸುಭದ್ರವಾಗಿರಬೇಕೆಂದರೆ, ಶತ್ರುಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಯನ್ನೂ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ವಿಚಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಂದದಂತೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಂತಹ ಭೂಗತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ‘ಗೇಮ್ ಚೇಂಜರ್’ ಆಗಲಿವೆ. ನಮ್ಮ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಾವು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಇತಿಹಾಸದ ತಾಳಿಕೋಟೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದ ವಿಜಯನಗರದ ಸೈನ್ಯ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕನ ಪತನದಿಂದಾಗಿ ದಿಕ್ಕೆಟ್ಟು ಹೋದದ್ದು ನಮಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠವಾಗಿದೆ. ಅಂದು ಸೇನಾಧಿಪತಿ ರಾಮರಾಯ ಶತ್ರುಗಳ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ತಕ್ಷಣ, ಮುಂದಿನ ಆದೇಶ ನೀಡುವವರು ಯಾರೆಂಬ ಗೊಂದಲದಿಂದ ಇಡೀ ಸೈನ್ಯ ಚದುರಿಹೋಯಿತು. ಇದು ಒಂದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೇ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುದ್ಧದ ಭೀಕರತೆಯ ನಡುವೆ ಅಗ್ರ ನಾಯಕನ ಅಕಾಲಿಕ ಸಾವು ಅಥವಾ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾದಾಗ, ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರ ಇಂತಹ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ‘ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ (ಕ್ಲಿಯರ್ ಲೈನ್ ಆಫ್ ಸಕ್ಸೆಷನ್) ಇರಬೇಕು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ನಾಗರಿಕ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳಲ್ಲೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಜಾರಿಗೆ ಬರಬೇಕು.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಯಕನಿಗೂ ತನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಏನು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಾನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ನಿರ್ಧಾರಗಳೇನು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಜ್ಞಾನವಿರಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗುವಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೊಕಾಲ್​ಗಳನ್ನು ಭಾರತ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಶತ್ರು ದೇಶಗಳು ನಾಯಕತ್ವದ ಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲೇ, ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಚಲನಶೀಲವಾಗುವಂತೆ (ಆಟೋಮೇಟೆಡ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಪ್ರೋಟೊಕಾಲ್ಸ್) ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ. ನಾಯಕನಿಗೆ ತನ್ನ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ದೇಶದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕಾಪಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತ ಭವಿಷ್ಯದ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ‘ಡ್ಯುಯಲ್-ಯೂಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ’ ಅಂದರೆ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಎರಡೂ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಬೇಕು. ಇಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಕಾರ್, ಬೈಕ್ ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್​ಗಳನ್ನು ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಬಳಸುವಂತೆ ನಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇನ್ನು ಇಂಧನ ಮೀಸಲು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ 5.33 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಂಗ್ರ್ರಾಗಾರಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇವಲ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮೀಸಲಿಗಾಗಿವೆ. ಗ್ಯಾಸ್ (ಎಲ್​ಪಿಜಿ/ಎಲ್​ಎನ್​ಜಿ) ಸಂಗ್ರ್ರಾಗಾರಗಳ ನಿರ್ವಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಹನಕಾರ್ಯಗಳು ಜರುಗಬೇಕಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಘೊಷಿಸಿದಂತೆ, 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಪಾಲನ್ನು 6%ನಿಂದ 15%ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯಿದೆ. ಈ ಗುರಿ ತಲುಪಲು ಕೇವಲ ತೈಲವಲ್ಲದೆ, ಗ್ಯಾಸ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ‘ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ರಿಸರ್ವ್’ ನಿರ್ವಿುಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಜತೆಗೆ ಇಂಧನದ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ರಷ್ಯಾದ ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಸೈಬೀರಿಯಾ ಪೈಪ್​ಲೈನ್ ನಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳು ‘ಒನ್ ಟೈಮ್ ಇನ್​ವೆಸ್ಟ್​ಮೆಂಟ್’ ಆಗಿದ್ದು, ಇವು ಬೃಹತ್ ಹಡಗುಗಳ ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳ ಪಾಲುದಾರನಾಗಲು ಭಾರತ ಈಗ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕಿದೆ. ಇನ್ನು ‘ಚೋಕ್ ಪಾಯಿಂಟ್’ಗಳಾದ ಹೊಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ರೀತಿಯ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗುವ ಬದಲು, ಭಾರತ ತನ್ನ ಆಮದು ಮತ್ತು ರಫ್ತಿನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯಗೊಳಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಭಾರತ 2047ರಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಂಭ್ರಮ ಆಚರಿಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸವಾಲೆಂದರೆ ‘ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಸಪ್ಲೈ ಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸಿ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್. ಅಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ನಾವು ಅತಿಯಾಗಿ ಹೊರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೇಳೆ ತೈಲ ಭಂಡಾರ ಶೂನ್ಯವಾದರೆ ನಮ್ಮ ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಈ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳತ್ತ ಭಾರತ ತುರ್ತಾಗಿ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ನಾವು ಅಡುಗೆ ಅನಿಲದ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಎಲ್​ಎನ್​ಜಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ದಟ್ಟ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಎಲ್​ಎನ್​ಜಿ ಪೈಪ್​ಲೈನ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ಎಲ್​ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್​ಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಇ-ಕಾರ್​ಗಳು ಮತ್ತು ಇ-ಬಸ್​ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬೇಕು. ಕೃಷಿ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಮೊಲಾಸಸ್​ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಎಥೆನಾಲ್​ಅನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪೆಟ್ರೋಲ್​ನಲ್ಲಿ 20% ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲು ಎಥೆನಾಲ್ ಆಧಾರಿತ ಒಲೆಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರೆ, ಹಳ್ಳಿಗಳು ಇಂಧನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಆಗಬಲ್ಲವು. ಇಂತಹ ಆಂತರಿಕ ಮೂಲಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಜಾಗತಿಕ ಜಲಸಂಧಿಗಳ ದಿಗ್ಬಂಧನಕ್ಕೂ ಅಳುಕದಂತೆ ಭಾರತವನ್ನು ಸದೃಢಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.