ಬರೀ ಮಾರೀಚನೇ ಅಲ್ಲ, ವಾಲ್ಮೀಕಿಗಳೇ ರಾಮನ ಧರ್ವತ್ಮತೆಯನ್ನು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ‘ಧರ್ಮ’ ಎಂಬ ಪದವೇ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಬಾರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಮನನ್ನು ಧರ್ಮಜ್ಞನೆಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವನೆಂದೂ ಪ್ರಥಮಸರ್ಗ ದಲ್ಲೇ ಬಗೆಬಗೆಯಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ: ಆತನು ಗುಣವಂತ, ಕೃತಜ್ಞ, ಸತ್ಯ-ವಾಕ್ಯ, ಚಾರಿತ್ರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದವ, ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೂ ಹಿತವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವವ, ಆತ್ಮವಂತ, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಿದವ, ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದವ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆತನು ವೀರ್ಯವಂತ, ದೇವತೆಗಳು ಸಹ ರಣದಲ್ಲಿ ಆತನ ರೋಷಕ್ಕೆ ಬೆದರುವವರೇ! ಆತನು ಶತ್ರು-ನಿಬರ್ಹಣ, ಎಂದರೆ ರಿಪುಗಳನ್ನು ದಮನ ಮಾಡುವವ; ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದಲೇ ಆತನು ಜೀವಲೋಕರಕ್ಷಕ, ಧರ್ಮಪರಿರಕ್ಷಕ, ಸ್ವಧರ್ಮರಕ್ಷಕ, ಸ್ವಜನರಕ್ಷಕ, ಕ್ರೋಧವೇ ಬಂದಲ್ಲಿ ಕಾಲಾಗ್ನಿಗೇ ಸಮ - ಎಂದೆಲ್ಲ ಹೇಳಿದೆ. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಎಳೆಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆತನ ಸದ್ವರ್ತನೆ ಹಾಗೂ ಶತ್ರು ಧ್ವಂಸಕತೆ.
