

ಹೀಗೆ ಬಾಯಿರುಚಿ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅರೋಚಕ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವ ಇಚ್ಛೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ಬಾಯಿಗೆ ಆಹಾರವು ರುಚಿಸದಿರುವುದು, ಆಹಾರವೇ ಬೇಡವೆನಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ. ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅನ್ನವಹ ಸ್ರೋತಸ್ ಹಾಗೂ ರಸವಹ ಸ್ರೋತಸ್ಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಣ, ಉದಾನ, ಸಮಾನ ವಾತಗಳು, ಜಠರದಲ್ಲಿರುವ ಪಾಚಕಪಿತ್ತ, ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬೋಧಕ ಕಫಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಾಯಿ
ಯಲ್ಲಿ ರುಚಿ ಇಲ್ಲದಾಗುತ್ತದೆ. ಆಹಾರ ಸೇವನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಮೂರು ಅಂಶ
ಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಹಸಿವು ಇರಬೇಕಾ ದುದು ಮೊದಲನೆಯದು. ಇದನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ದೀಪನ ಎಂದು ಹೆಸರು. ತಿಂದಿರುವ ಆಹಾರ ಜೀರ್ಣಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಪಾಚನ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಬರೀ ದೀಪನ ಪಾಚನ ಪ್ರಾಕೃತವಾಗಿದ್ದರೆ ಸಾಲದು, ಬಾಯಿರುಚಿಯೂ ಸರಿಯಾಗಿರಲೇಬೇಕು. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹಸಿವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಇದ್ದತಕ್ಷಣ ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಸರಿಯಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ! ಹಸಿವು, ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಎರಡೂ ಸರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೂ ಬಾಯಿರುಚಿ ಚೆನ್ನಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ! ಈ ಅರೋಚಕವನ್ನು ಬಾಯಿಯಲ್ಲಾಗುವ ಆಸ್ಯರೋಗಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಾಯಿರುಚಿ ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲದಿರಲು ಐದು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿರಬೇಕು.
ವಾತ, ಪಿತ್ತ, ಕಫದೋಷಗಳ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅರುಚಿ ಉಂಟಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಬೇಸರ, ಭಯ, ಅತಿಆಸೆ, ಅತಿಕೋಪ, ಹಿತವಲ್ಲದ, ದುರ್ವಾಸನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಕಾಣಲು ಅಸಹ್ಯಕರ ಆಹಾರವೂ ಬಾಯಿರುಚಿ ಇಲ್ಲದಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿಮಾಂದ್ಯ, ಅಜೀರ್ಣ, ಆಮ್ಲಪಿತ್ತ, ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಜಂತುಹುಳ,
ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಕಾಮಾಲೆರೋಗ, ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಇರುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ಕ್ಷಯರೋಗ, ಅರ್ಬುದ, ತೀವ್ರಗಾಯಗಳು, ವಿರುದ್ಧಾಹಾರ ಸೇವನೆ, ವಿಷಸೇವನೆ, ಶರೀರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಬಾಯಿರುಚಿ ಕೆಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಾಗ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಸುಗಮವಾಗುತ್ತದೆ.