ಪಾದಸ್ಪರ್ಶ ಯೋಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ನ್ಯೂರೋಶಾಸ್ತ್ರದವರೆಗೆ

ವಿಜಯವಾಣಿ
Published on
ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶ ಕೇವಲ ಗೌರವ ಪ್ರದರ್ಶನವಲ್ಲ. ಅದು ಆಳವಾದ ಶಕ್ತಿಯ ವಿನಿಮಯ, ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪುರಾತನ ನಿಷ್ಠೆಯ ಆಚರಣೆ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅನಿಸಿದರೂ, ಆಧುನಿಕ ನ್ಯೂರೋಫಿಸಿಯಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರ ಎರಡೂ ಇದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿವೆ.

ನ್ಯೂರೋಫಿಸಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಪರಿಣಾಮಗಳು: ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಸ್ಪರ್ಶವು ನರಮಂಡಲದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯರ ಸ್ಪರ್ಶವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾದಗಳ ಸ್ಪರ್ಶ, ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಟೋಸಿನ್ ನಂತಹ ‘ಒಳ್ಳೆಯ ಭಾವನೆ’ ಮೂಡಿಸುವ ಹಾರ್ವೇನ್​ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಭದ್ರತೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ನರಮಂಡಲದ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿಯ ಹರಿವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಧಾರಗಳು: ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ವಿನಿಮಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ:

ಯದಾ ಕರಾಃ ಸ್ಪೃೇಯುಃ ಪಾ ದಯೋಃ ಸತಾಂ ತದಾ|

ಪ್ರವಹಂತಿ ಶುಭಾ ವೃತ್ತಯಃ ಚಿತ್ತೇ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಸಹ||

ಅರ್ಥ: ಸಜ್ಜನರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕೈಗಳಿಂದ ರ್ಸ³ಸಿದಾಗ, ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಡನೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶುಭಭಾವನೆಗಳು ಹರಿದುಬರುತ್ತವೆ. ಹಿರಿಯರಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಕಂಪನಗಳು ಎಂದೂ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. ಒಬ್ಬ ಜ್ಞಾನಿ ಅಥವಾ ತಪಸ್ವಿಯ ಸಂಪರ್ಕವು ಪ್ರಾಣದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮತ್ತು ವರ್ಧನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಯೋಗಾಸನದಂತೆ: ಪಾದಸ್ಪರ್ಶ ದೈಹಿಕ ಕಸರತ್ತೂ ಹೌದು: ಪಾದಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡುವಾಗ ನಾವು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗುತ್ತೇವೆ. ಈ ಸರಳ ಕ್ರಿಯೆಯು ಪಾದಹಸ್ತಾಸನ ಅಥವಾ ಉತ್ಥಾನಾಸನದಂತಹ ಕೆಲವು ಯೋಗಾಸನಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಭಂಗಿಯು ನಮ್ಮ ಬೆನ್ನಹುರಿಯನ್ನು ಉದ್ದಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ನರಕೋಶಗಳನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಹಕ್ಕೆ ಲಘುತ್ವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ರಕ್ತ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ, ಪಾದಸ್ಪರ್ಶವು ಕೇವಲ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರದೆ, ನಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣದಾದರೂ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾದ ದೈಹಿಕ ಕಸರತ್ತೂ ಆಗಬಲ್ಲದು.

ಮನಃಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಭಾವಪರಿಷ್ಕಾರ: ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅಂತಮುಖತೆ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ತತ್ವಗಳು. ಪಾದಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಹೊರಗಿನ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಂದ ವಿಮುಖವಾಗಿ, ವಿನಯ ಮತ್ತು ಗೌರವದಂತಹ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಅಂತಃಕರಣ ಶುದ್ಧಿಗೆ ಸಹಕಾರಿ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಉದಾ: ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ತನ್ನ ಗುರುಗಳ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅವನು ಕೇವಲ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಶ್ರದ್ಧೆ, ಸ್ಥೈರ್ಯ, ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನೂ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿ, ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರದ್ಧೆ ವಹಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಾದಸ್ಪರ್ಶವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆ, ಭಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಗೌರವದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವುದನ್ನು ಕಲಿತಾಗ, ಅವರು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ನಾಗರಿಕರಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಸಂಸ್ಕಾರವಾಗಿರದೆ, ಸಮುದಾಯದ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

ಪರಂಪರೆಯ ಪುನಶ್ಚೇತನ: ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಹಲವರು ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹಳೆಯದು ಅಥವಾ ಅರ್ಥಹೀನ ಎಂದು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಯೋಗದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಪಾದಸ್ಪರ್ಶವು ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಮಧುರ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ನಮ್ಮನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವ, ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡುವ, ಮತ್ತು ವಿನಮ್ರತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಒಂದು ಯೋಗಪಥವಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಪಾದಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಮರೆಯದೆ ಆಚರಿಸೋಣ. ಇದು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಯೋಗಮಯ ತಪಸ್ಸಾಗಿದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಫಲವಾಗಿದ್ದು, ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಶುದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸೋಣ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಳವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅರಿಯೋಣ.

ವಿಜಯವಾಣಿ ನಂ.1 ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ | Vijayavani | Kannada News
www.vijayavani.net