ಮನೋಲ್ಲಾಸ|ಉದಾರ ಮನಸ್ಸಿಂದ ಉದ್ಧಾರ

life-is-just
Published on

ಡಾ.ಗಣಪತಿ ಆರ್ ಭಟ್

ಕಡು ಸ್ವಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ರಾಜನೊಬ್ಬ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಬಂದ ರಾಜಪದವಿಯನ್ನೇ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತವೆಂಬಂತೆ ಭಾವಿಸಿ ತನ್ನ ಹಾಗೂ ಪರಿವಾರದವರ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಜನರು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಷ್ಟವಾಗಿ, ಜೀವನಭದ್ರತೆಯೂ ಇಲ್ಲವಾಗಿ ರಾಜ್ಯವೆಲ್ಲ ಅರಾಜಕವಾಯಿತು. ರಾಜನ ಸ್ವಾರ್ಥ ಮನೋಭಾವನೆಗೆ ರೋಸಿ ಹೋದ ಜನ ಅದೊಂದು ದಿನ ರಾಜಭವನಕ್ಕೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದರು. ಅವರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ರಾಜ ಕಾಡನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ. ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಯೇ ಅವನಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಯಿತು. ಬೆಳಗಾದಾಗ ಮೊದಲು ಅವನಿಗೆ ಚಿಂತೆಯಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡು. ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು ಕಂಡು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಾಧಾನವಾಯಿತು. ಮರುಕ್ಷಣ ಬಾಯಾರಿದಂತಾಯಿತು. ಕಣ್ಣೆದುರೇ ತಿಳಿನೀರಿನ ಝುರಿಯಿದೆ. ಯಥೇಚ್ಛೆಯಾಗಿ ನೀರು ಕುಡಿದಾದ ಮೇಲೆ ಆತನಿಗೆ ತನ್ನ ಪರಿವಾರದವರ ನೆನಪಾಯಿತು. ‘ನಾನೇನೋ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದವರ ಕಥೆಯೇನಾಗಿರ ಬೇಡ? ನನ್ನ ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭರದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ನಂಬಿದವರನ್ನೇ ಮರೆತು ಬಿಟ್ಟೆನಲ್ಲ, ನಾನೆಂಥ ಸ್ವಾರ್ಥಿ?’ ಎಂದೆನ್ನುತ್ತ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆಯೇ ನಾಚಿಕೆ ಪಟ್ಟಕೊಂಡ. ಸುತ್ತಲೂ ಗಮನಿಸುತ್ತ ‘ಈ ಪ್ರಕೃತಿಯು ಇಷ್ಟು ಉದಾರವಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದಲೇ ತಾನೀಗ ನೆಮ್ಮದಿಯ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುವಂತಾಯಿತು. ಅಂತೆಯೇ ತನ್ನ ಸುತ್ತಣ ಜನ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಇರಲು ತಾನು ಕೂಡ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ ಉದಾರಿಯಾಗಬೇಕು’ ಎಂಬುದರ ಅರಿವಾಯಿತು. ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಗೌರವ ನೆಮ್ಮದಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯಲು ಉದಾತ್ತ ಮನಸ್ಕನಾಗಿ ಪರಹಿತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆತ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ.

ಸಮಾಜ ಜೀವಿಗಳಾದ ನಾವು ಸುಂದರ ಸಮಾಜವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಉದಾತ್ತವಾದ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕೇ ಹೊರತು ಸ್ವಾರ್ಥವಲ್ಲ. ಇದು ತನ್ನದು, ಅದು ಪರಕೀಯವೆಂದು ತಿಳಿಯುವ ಸಂಕುಚಿತ ಮನೋಭಾವದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನೇ ಪ್ರಪಂಚವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥವರಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಯಾವ ಪ್ರಯೋಜನವಿದೆ ಹೇಳಿ? ತನ್ನಂತೆಯೇ ಇತರರೆಂಬ ಉದಾತ್ತವಾದ ಚಿಂತನೆಯುಳ್ಳವನಿಗೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ತನ್ನ ಮನೆಯಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಅಚ್ಚರಿಯಿಲ್ಲ. ಇಂಥಹ ಉದಾರ ಮನೋಭಾವದವರು ನಿಜಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಕಟ್ಟುವ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು.

ಈಶಾವಾಸ್ಯೋಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾತೊಂದಿದೆ.

ಯಸ್ತು ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ಆತ್ಮನ್ಯೇವಾನು ಪಶ್ಯತಿ|

ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಚಾತ್ಮಾನಂ ತತೋ ನ ವಿಜಿಗುಪ್ಸತೇ||

ಯಾರು ತನ್ನೊಳಗೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಾನೆಯೋ ಆತನು ಎಂದಿಗೂ ಇತರರ ಕುರಿತು ಅಸಡ್ಡೆಯನ್ನು ತೋರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುವ ಈ ಉಪನಿಷತ್ ವಾಣಿ ನಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಕಾಳಜಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಇತರರಲ್ಲಿಯೂ ಗೌರವ, ಪ್ರೀತಿಯ ಮನೋಭಾವನೆಯನ್ನು ಇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದುವೇ ನಮಗಿರಬೇಕಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ. ವಿಪತ್ತೊಂದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಸಮಾಜ ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದಾಗ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನೆಲ್ಲ ಬದಿಗೊತ್ತಿ ಉದಾರ ಮನೋಭಾವನೆಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಪರಹಿತದಲ್ಲಿ ಯೋಜಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಂದಾಗಲೇ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುವುದು. ನಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೆ ಬೆಲೆಯೂ ಬರುವುದು.

(ಲೇಖಕರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ಹಾಗೂ ರೇಡಿಯೋ ನಿರೂಪಕರು)

ವಿಜಯವಾಣಿ ನಂ.1 ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ | Vijayavani | Kannada News
www.vijayavani.net