ಮತಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಕೊಂಕೇಕೆ?, ಮತಪತ್ರ ಬಳಕೆ ಬೇಕೇ?

ಇವಿಎಂ ಬಳಸದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಕಾರಣ ನೀಡದೆ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಂಡಿರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಲೋಪ-ದೋಷ ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು. ಆದರೆ, ಏಕಾಏಕಿ ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗೆ ಹೊರಳಿರುವುದು ಹಲವು ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಪದ ನೀಡಿದೆ ಎಂಬ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಜತೆಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತಯಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಮತದಾರರು ಕೂಡ ಇವಿಎಂ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಚಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಇದೆ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ದಿಢೀರ್ ಆಗಿ ಮತಪತ್ರ ಬಳಸುವ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಕಡತದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡುವಂತಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹಲವರು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮತಪತ್ರ ಬಳಸಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಇದೆ. ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಬಳಸಬಾರದು ಎಂದು ಆದೇಶ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವುದು ಆಯೋಗದ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಬಳಕೆಯಾದಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮತಗಟ್ಟೆ ಅಪಹರಣ, ದಾಂಧಲೆ, ಮತಪತ್ರ ಕಸಿತ, ಒಬ್ಬರ ಮತವನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಇದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಮಾಯಕ ಹಾಗೂ ಮುಗ್ಧ ಜನರ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಲವಂತದಿಂದ ಕಸಿಯುವ ಇಲ್ಲವೇ, ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಕೆಲ ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿವೆ.

ಮತಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ ಹಾಕುವ ಎಲ್ಲರ ವೋಟು ಸಿಂಧುಗೊಂಡು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಅವಕಾಶ ಇಲ್ಲ. ಮತಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹೆಸರು, ಚಿನ್ಹೆ ಮುಂದಿನ ಕಾಲಂ ಒಳಗೆ ಮತ ಮುದ್ರೆ ಹಾಕಬೇಕು. ಕಾಲಂ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಹೊರಗೆ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಮತವನ್ನು ಎಣಿಕೆಗೆ ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕುಲಗೆಟ್ಟ ಮತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹಾಲಿ 5 ಪಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಾರ್ಡ್‌ಗಳು 10-15 ಸಾವಿರ ಮತದಾರರಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮತದಾನ ಆದಲ್ಲಿ ಎಣಿಕೆ ವೇಳೆ ತಪ್ಪುಗಳಾಗಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಆರೋಪ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೊಬ್ಬರು ಅನಿಸಿಕೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವೋಟ್ ಚೋರಿ ಅಭಿಯಾನ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ವೇಳೆ ಇವಿಎಂ ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಆರೋಪ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಮತಯಂತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಾಫ್ಸ್‌ವೇರ್​​​ ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂಬ ಸಂಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಗಿದೆ. ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ನೀಡಿ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೂ, ಕೆಲ ಪಕ್ಷಗಳು ಇವಿಎಂ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನದ ಮಾರುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಿವೆ. ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಆಯೋಗವು ಎವಿಎಂ ಸಾಚಾತನದ ಕುರಿತು ಜನರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ಯುಕ್ತ ಎಂದು ಮಾಜಿ ಕಾರ್ಪೋರೇಟರ್ ಸಲಹೆ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಇವಿಎಂ ಏಕೆ ಬೇಡ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಕಾರಣ ನೀಡಬೇಕು. ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡದೆ ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ. ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಜನರ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿಯೆ ಇವಿಎಂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈವರೆಗೆ ಮತಯಂತ್ರ ಬಳಸಿ ಈಗ ಹಿಂದಿನ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಷ್ಟು ಸರಿಕಾಣದು.

ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಇವಿಎಂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯ ಎಲ್ಲರೂ ಮತಯಂತ್ರ ಮೂಲಕ ವೋಟ್ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು. ಐಟಿ ಸಿಟಿ ಖ್ಯಾತಿಯ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಎಲೆಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಬಳಕೆ ಸೂಕ್ಅತವಲ್ಷ್ಟುಲ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವಿಎಂ ಬಗ್ಗೆ ಅಪನಂಬಿಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿವಾರಣೆ ಆಗಿಲ್ಲ. ಮತಎಣಿಕೆ ವೇಳೆ ವಿವಿ ಪ್ಯಾಟ್ ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಖರತೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ವೋಟ್ ಚೋರಿ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಹುಯಿಲೆದ್ದಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಪೇಪರ್ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಯಾದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಲ್ಲ.