ಸಿಗದ ವಿಶೇಷ ಅನುದಾನ; ಪಾಲಿಕೆ ಚುನಾವಣೆ ಅನುಮಾನ

ಹೊಸದಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಐದು ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳು ಚುನಾವಣೆ ಎದಿರುನೋಡುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ಭರಪೂರ ಅನುದಾನ ನಿಗದಿಯಾಗುವ ಭಾರೀ ಆಶಾವಾದ ಇತ್ತು. ಜತೆಗೆ ಐದೂವರೆ ವರ್ಷದಿಂದ ಚುನಾಯಿತ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬಲ ಸಿಗುವುದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಸಿಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಈ ಬಾರಿ ವಿಶೇಷ ಅನುದಾನವನ್ನು ಸಿಎಂ ನಿಗದಿ ಮಾಡುವವರೆಂದು ಎಲ್ಲ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಅಚಲ ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಸೀಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣ ನೀಡಿ ಕೈತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತೆ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸುವಂತಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಮೂಡಿದೆ.

ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 3 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ. ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲೇ ಅನುದಾನ ನಿಗದಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ. 2025-26ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ 7 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ. ಅನುದಾನ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಈ ಪೈಕಿ 3 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ (ಜಿಬಿಎ) ನಾಲ್ಕು ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಪಾವತಿ ಮಾಡಿದೆ. ಉಳಿದ ಹಣ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಾಬ್ತಿನಡಿ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. 2026-27ನೇ ಸಾಲಿಗೂ ಹಿಂದಿನಷ್ಟೇ ಅನುದಾನ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿರುವುದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಹೋಗಬಹುದು.

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರಿಲ್ಲದೆ ಐದೂವರೆ ವರ್ಷ ಕಳೆದಿದೆ. ಬಿಬಿಎಂಪಿಯಿಂದ ಜಿಬಿಎಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡು ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವ ಕಸರಸ್ತು ನಡೆದಿದೆ. ಆದರೆ, ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿರುವಂತೆ ಮುಂಬರುವ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಾಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ನಡೆಯುವುದೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಎದ್ದಿದೆ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಳಲು ಸರ್ಕಾರವೇ ಕಾರಣ ಎನ್ನಬಹುದು. ಚುನಾವನೆ ಹೊಸ್ತಿಲಿನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಜತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನವನ್ನು ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಗದಿ ಮಾಡುವುದು ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷವೊಂದರ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಈಗಿನ ಆಯವ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತ ಅನುದಾನ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸೇರಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ, ಇನ್ನು 3 ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಎದುರಿಸುವ ಮಾತುಗಳು ಕೃತಿರೂಪಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಸದ್ಯ ಪಂಚ ಪಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ವಾರ್ಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡು ವಾರ್ಡ್‌ವಾರು ಮೀಸಲಿನ ಕರಡು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈವರೆಗೂ ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲೇ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಮೀಸಲು ಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಿದ್ದರೂ, ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ (ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ) ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಯವ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿಗದಿ ಮಾಡದಿರುವುದು ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಜೂನ್ ಬದಲು ಮುಂಬರುವ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಕುರುಹು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಂಚ ಪಾಲಿಕೆಗಳು ಸೀಮಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರು ಬಂದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಿಯೇ ಐದೂ ಪಾಲಿಕೆಗಳು 2026-27ನೇ ಸಾಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 6 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ. ಅನುದಾನ ಬಯಸಿದ್ದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಮನ್ನಣೆ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಪಾಲಿಕೆಗಳ ತಮ್ಮ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚ ಆಧರಿಸಿ ‘ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಬಾಂಡ್’ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಬಜೆಟ್ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಾಗಿದ್ದು, ಪಾಲಿಕೆಗಳು ಬಯಸಿದ್ದ ಹಣದ ನೆರವಿಗೆ ಬಾಗಿಲು ಬಂದ್ ಆಗಿದೆ. ಈಗ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬಾಂಡ್ ಎತ್ತುವಳಿ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಪಾಲಿಕೆಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಅಷ್ಟು ಸದೃಢವಾಗಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ವ ಪಾಲಿಕೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಉಳಿದ ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ಗಳು ಬಾಂಡ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ರಾಜಧಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಚಕ್ರ ಹಿಂದೆಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುವಂತಾದರೂ ಅಚ್ಚರಿ ಪಡಬೇಕಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ನಗರ ಪರಿಣಿತರು.

ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೇರಿದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರ ರಾಜಧಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವೇಗ ನೀಡಲು ‘ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು’ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿತ್ತು. ಮೊದಲ ವರ್ಷ ಹೊಂದಿಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಆಗಿದ್ದರೂ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರು ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬೆಂಗಳೂರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಖಾತೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ಡಿಸಿಎಂ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ರಾಜಧಾನಿ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್‌ಗೆ ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರ 1.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ವಸ್ತುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಬೃಹತ್ ಮೊತ್ತ ಕ್ರೊಡೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇನ್ನೂ ಕೈಗೂಡಿಲ್ಲ. ಇದು ಕೂಡ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಪಂಚ ಪಾಲಿಕೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಆಸ್ತಿತೆರಿಗೆಯನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಜಾಹೀರಾತು, ಎಫ್​ಎಆರ್, ಉದ್ದಿಮೆ ಪರವಾನಗಿ ಸೇರಿ ಕೆಲವೊಂದು ಬಾಬ್ತಿನಿಂದ ಹೊಂದಿಷ್ಟು ಹಣ ವಸೂಲು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆ ಮೊತ್ತ ಖರ್ಚಿಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಹೊಸ ಕಾಮಗಾರಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ತುರ್ತು ಕೆಲಸಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಗಮನ ನೀಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ನಿಕಟಪೂರ್ವ ಬಿಬಿಎಂಪಿಯಿಂದ ಜಿಬಿಎಗೆ ಹೊರಳಿದಾಗ ಮೊದಲ ಕೆಲ ವರ್ಷ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವೇ ಹಣದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಭರಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪಾಲಿಕೆ ಪುನಾರಚನಾ ಸಮಿತಿ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ಭರವಸೆ ಕೂಡ ಈಡೇರಿಲ್ಲ. ಹೊಸದಾಗಿ ಸಾಲ ಮಾಡಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಚುನಾಯಿತ ಆಡಳಿತದ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಅಗತ್ಯ. ಇದು ಈಡೇರಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಆದರೆ, ಸರ್ಕಾರ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ನಡೆಸಲು ಮೀನಮೇಷ ಎಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು ರಾಜಧಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅನುದಾನದ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಿರುವಂತಿದೆ.

* ವಾರ್ಡ್ ಮಟ್ಟದ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು

* ಹೊಸ ವಾರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ

* ಉದ್ಯಾನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕೆರೆಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನ

* ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

* ಪಾಲಿಕೆ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆ

* ಪಂಚ ಪಾಲಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ

* ಬಾಕಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯ ಮಾಡಬೇಕಿರುವುದು.