ಕರೊನಾ ಕಾಲದ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಬಿಹಾರ ಸಜ್ಜು: ನಿತೀಶ್ vs ತೇಜಸ್ವಿ ನಡುವೆ ಗೆಲ್ಲೋರ್ಯಾರು?

| ರಾಘವ ಶರ್ಮ ನಿಡ್ಲೆ, ನವದೆಹಲಿ

ಜಾತಿ, ಹಣಬಲ, ತೋಳ್ಬಲದ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕುಖ್ಯಾತಿಯಾಗಿರುವ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುಹೂರ್ತ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28ಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಹಂತದ (71 ಕ್ಷೇತ್ರ) ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ 243 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯಲಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಘೋಷಿಸಿದೆ.

ನ.3ಕ್ಕೆ 2ನೇ ಹಂತ (94 ಕ್ಷೇತ್ರ) ಮತ್ತು ನ.7ಕ್ಕೆ ಮೂರನೇ ಹಂತದ (78 ಕ್ಷೇತ್ರ) ಮತದಾನ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ನ. 10ರಂದು ಫಲಿತಾಂಶ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಕರೊನಾ ಲಾಕ್​ಡೌನ್​ನಿಂದಾಗಿ 2,30,000 ವಲಸೆ ಕಾರ್ವಿುಕರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಾಪಸಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಮತದಾನ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸುನೀಲ್ ಅರೋರಾ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2015ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗ (ಒಬಿಸಿ), ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗ (ಇಬಿಸಿ), ದಲಿತ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರ ಕಾಂಬಿನೇಷನ್​ಗೆ

ಮೇವು ಹಗರಣದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಯಾಗಿರುವ ಆರ್​ಜೆಡಿ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ ಲಾಲೂ ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಚುನಾವಣೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಅನರ್ಹಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಲಾಲೂ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ನಿತೀಶ್ ಆಡಳಿತ ವೈಫಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಆರ್​ಜೆಡಿ ಮತ ಯಾಚಿಸಲಿದೆ.

ತೇಜಸ್ವಿ ಯಾದವ್ ಸಿಎಂ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಎಂದು ಈಗಾಗಲೇ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಿಹಾರ ಮೂಲದ ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ರಜ್​ಪೂತ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಉಪಸಭಾಪತಿ ಹರಿವಂಶ ನಾರಾಯಣ ಸಿಂಗ್ ಮೇಲೆ ವಿಪಕ್ಷ ಮುಖಂಡರು ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದು ಚುನಾವಣಾ ಕಣದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಭಾರಿ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ತಲೆನೋವು

ಚುನಾವಣೆ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಎನ್​ಡಿಎಗೆ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆಯೇ ಸವಾಲಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಸಿಎಂ ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಲೋಕ ಜನಶಕ್ತಿ ಪಾರ್ಟಿ (ಎಲ್​ಜೆಪಿ) ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಚಿರಾಗ್ ಪಾಸ್ವಾನ್ ನಡುವಿನ ಒಡಕು ಹೊಸತೇನಲ್ಲ. ಎನ್​ಡಿಎ ಸಿಎಂ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ನಿತೀಶ್ ಬೇಡ ಎಂದು ಎಲ್​ಜೆಪಿ ಹೇಳಿದ್ದರೂ, ಬಿಜೆಪಿ ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಸೊಪು್ಪ ಹಾಕಿಲ್ಲ. ನಿತೀಶ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲೇ ಚುನಾವಣೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸಿ, ಚಿರಾಗ್​ರನ್ನು ಸಿಎಂ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಎಲ್​ಜೆಪಿ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದೆ. 2015ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ 42 ಸೀಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದ

ಎಲ್​ಜೆಪಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದು 2 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಈ ಬಾರಿ 25ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸೀಟುಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಬಿಜೆಪಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಚಿರಾಗ್ ಪಾಸ್ವಾನ್​ಗೆ ಪಥ್ಯವೆನಿಸಿಲ್ಲ. ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್​ಜೆಪಿ ಪಾಲೆಷ್ಟು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ನಂತರ ನಾವಿಬ್ಬರು ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸೋಣ ಎಂದು ಬಿಜೆಪಿ ದೆಹಲಿ ನಾಯಕರು ನಿತೀಶ್​ಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. 2015ರಲ್ಲಿ ಮಹಾಮೈತ್ರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಜೀತನ್ ರಾಮ್ ಮಾಂಝಿ ನೇತೃತ್ವದ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಅವಾಮಿ ಮೋರ್ಚಾ ಈ ಬಾರಿ ಎನ್​ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. 2019ರ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ ವೇಳೆ ಎನ್​ಡಿಎಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿದ್ದ ಉಪೇಂದ್ರ ಖುಶ್ವಾಹಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲೋಕ ಸಮತಾ ಪಾರ್ಟಿ (ಆರ್​ಎಸ್​ಎಲ್​ಪಿ) ಕೂಡ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಎನ್​ಡಿಎ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವುದು ಬಹುತೇಕ ಖಚಿತ. ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಕೇಳಿದಷ್ಟು ಸೀಟುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮುನಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದ ಆರ್​ಎಸ್​ಎಲ್​ಪಿ, ಇದ್ದ 3 ಸೀಟುಗಳನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮೂಲೆ ಸೇರಿತ್ತು.

ಕರೊನಾ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳು

• ಇದು ಕರೊನಾ ಕಾಲದ ಮೊದಲ ಚುನಾವಣೆ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಆಯೋಗ ತೀರ್ವನಿಸಿದೆ. ಆ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
• ಬೆಳಗ್ಗೆ 7ರಿಂದ ಸಂಜೆ 6 ತನಕ ಮತದಾನ. ಈ ಹಿಂದೆ ಸಂಜೆ 5 ರವರೆಗೆ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕರೊನಾದಿಂದಾಗಿ 1 ಗಂಟೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ದೈಹಿಕ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ವೋಟಿಂಗ್ ಬೂತ್​ನಲ್ಲಿ 1000 ಮಂದಿಗೆಷ್ಟೇ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬೂತ್​ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. 2015ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದ 65337 ಬೂತ್​ಗಳನ್ನು ಈ ಬಾರಿ 1 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಫೇಸ್ ಮಾಸ್ಕ್, ಸ್ಯಾನಿಟೈಸರ್, ಥರ್ಮಲ್ ಸ್ಕಾ್ಯನರ್, ಗ್ಲೌಸ್, ಫೇಸ್ ಶೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಪಿಪಿಇ ಕಿಟ್​ಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಇವಿಎಂ ಬಟನ್ ಒತ್ತುವ ವೇಳೆ ಗ್ಲೌಸ್ ಧರಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಮತದಾರರಿಗೆ ಹಂಚಲು 7.2 ಕೋಟಿ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಗ್ಲೌಸ್​ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಐದು ಮಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆ ಮತ್ತು ರೋಡ್ ಷೋಗಳಿಗೂ ಗೃಹ ಇಲಾಖೆ ನಿಯಮ ರೂಪಿಸಲಿದೆ.
• ಬೆಂಬಲಿಗರನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಬಳಿ ಬಂದು ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಬದಲು, ಆನ್​ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ನಾಮಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲೂ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕರೊನಾದಿಂದಾಗಿ ಕ್ವಾರಂಟೈನ್​ನಲ್ಲಿರುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಯ ಕೊನೆಯ ದಿನದಂದು ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿರಲಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೋಟಿಂಗ್ ಬೂತ್​ಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.