ಈ ವಾಗ್ದೇವತೆ ಯಾರು? ಈ ದೇವತೆಯ ಸ್ವರೂಪವೇನು? ಕರ್ಮವೇನು? ‘‘ಸಹಸ್ರಧಾ ಮಹಿಮಾನಃ ಸಹಸ್ರಂ ಯಾವದಹ್ಮವಿಷ್ಠಿತಂ ತಾವತೀವಾಕ್’’ ಎಂದು (ಋ.ಸಂ. 10-114-8) ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಅಪರಿಮಿತವಾದ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ವರೂಪವು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದೋ ‘‘ವಾಕ್ಕಿ’’ನ ಮಹಿಮೆಯೂ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಪ್ರಸರಿಸಿರುವುದು. ಪರಮಾತ್ಮನ, ಸೃಜನ ಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೇ ‘‘ವಾಕ್’’ ಎಂದು ಹಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ವೇದ ಕೊಂಡಾಡಿದಂತಿದೆ, ತಾದಾತ್ಮ್ಯಾವದಿಂದ. (ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರದ ಆರಂಭಣಾಧಿಕರಣಕ್ಕೆ ವಿಷಯವಾಕ್ಯವಾಗಿರುವ ಶ್ರುತಿಯು ‘‘ವಾಚಾ ಆರಂಭಣಂ’’ ಎಂದೇ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದೆ.) ‘‘ಗೋ’’ ರೂಪಕದಿಂದಲೂ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘‘ಗೋ’’ರಕ್ಷಕನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನು, ‘‘ಬೆಳಕ’’ನ್ನು ಕಾಪಾಡುವನೆಂದೂ, ‘‘ಗೋ‘‘ವುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವವನೆಂದೂ, ‘‘ಭೂಮಿ’’ಯ ಸಂರಕ್ಷಕನೆಂದೂ, ‘‘ವಾಕ್’’ ಸಂರಕ್ಷಕನೆಂದೂ, ‘‘ಶಬ್ದ’’ ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಕವಾದ ‘‘ವೇದ’’ ಸಂರಕ್ಷಕನೆಂದೂ, ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾದ ‘‘ಗೋಪ’’ (ಗೋಪಾಲ) ಶಬ್ದದಿಂದ ವೇದದಲ್ಲಿ (ಋ.ಸಂ.1-22-18) ಕೊಂಡಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲವೂ ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ಶರೀರವೆಂದು ವೇದದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಯೋಗ್ಯವಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಪದಾರ್ಥಗಳೂ, ಈ ರೀತಿ ‘‘ನಾಮ’’ಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಬ್ರಹ್ಮಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಜಗತ್ತು ಎಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವೋ ಅಷ್ಟು, ‘‘ನಾಮ’’ರೂಪವಾದ ‘‘ಶಬ್ದ’’ವೂ ವ್ಯಾಪ್ತವೇ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇದನ್ನೇ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ವಾಗಾಂಭೃಣೀಸೂಕ್ತದಲ್ಲಿ (10-125) ವಾಗ್ದೇವತೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮತಾದಾತ್ಮ್ಯಂದ ಘೊಷಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣಲಾಗಿದೆ.
