

ಮನುಷ್ಯನುಸಭ್ಯತೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇವು ಬದುಕಿನ ಎರಡು ದಂಡೆಗಳು. ದಿನಮಪಿ ರಜನಿ ಸಾಯಂ ಪ್ರಾತಃಶಶಿರವ ಸಂತಾ ಪುನರಯಾತಃ - ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ, ದಿನ ಪಕ್ಷ, ಮಾಸ, ಋತು, ವರ್ಷ, ಸಂವತ್ಸರ, ಶತಸಂವತ್ಸರ ರೂಪದಿಂದ ಕಾಲವು ಆಟವಾಡುತ್ತಿದೆ. ಹರಿದು ಹೋದ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತೆ ಬರುವದಿಲ್ಲ. ಸರಿದು ಹೋದ ಆಯುಷ್ಯ ಪುನಃ ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕಾಲದೋಟವು, ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಧನಾ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಭ್ಯತೆ-ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾದಂತೆ, ‘ನೀತಿವಿದನಲ್ಲದ ಕುಮಂತ್ರಿ, ವಿನೀತಪರನಲ್ಲದ ಪುರೋಹಿತ/ ಕಾತರಸಿ ಸಮರಾಂಗಣಕೆ ಭಯಬೀತನಹ ಭೂಬುಜನ ದೆಶೆಯಿಂ/ ಬೀತು ಹೋಗದೆ ಸಕಲಸಂಪದವರಸ ಕೇಳೆಂದ’ (ವಿದುರ ನೀತಿ)- ನೀತಿ, ಧರ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡರೆ, ಸಕಲ ಸಂಪದವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಂತೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿದುರನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ, ಹಾಗೆ ಸಭ್ಯತೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳೇ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಜೀವಾಳವಾಗಬೇಕು.