ಬಾಹ್ಯಪೂಜೆ, ವಿಗ್ರಹಪೂಜೆ ಸಾಧಕರ ಪ್ರಥಮ ಹಂತ. ಮಾನಸಿಕ ಪೂಜೆ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತ. ಮೂರನೇ ಹಂತವಾದ ಎಂದರೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವೇ ಉತ್ತಮ ಪೂಜೆ ಎಂದು ವೇದಗಳು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಅಂತೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾದ ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುವದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ವಯಸ್ಸು ಕಳೆದುಹೋದವನು ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಯೌವ್ವನಾವಸ್ಥೆ ಯನ್ನು ಪಾಪವೆಂದು ದೂರುವದು(ನಿಂದಿಸುವದು) ಸರಿಯೇ? ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ತನ್ನ ಯಥಾರ್ಥ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿದು ಮುಕ್ತನಾಗಲು ಒಂದು ವಿಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವದಾದರೆ, ಅದು ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯೇ. ‘ಲೋಕೋಭಿನ್ನರುಚಿಃ’- ಕುರಿಯ ಹಿಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಕಂಡ ಗೊಲ್ಲಾಳನ ಕಥೆ, ಬಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವ ಕಂಡ ಮಲ್ಲೇಶನ ಕಥೆ ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಾವು ನಿರಾಕರ ಪೂಜಕರು, ಅವರು ಸಾಕಾರ ಪೂಜಕರು, ನಾವು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವರು ಕನಿಷ್ಠ ಎಂಬ ಈ ತಾರತಮ್ಯ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ! ಸಾಕರ (ವಿಗ್ರಹ) ಪೂಜೆ ಅಥವಾ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಮುಂದೆ ನಿರಾಕಾರ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೂ ಸಾಕಾರ ಪೂಜೆ ತಪ್ಪೆನ್ನುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
