ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಪೂಜಾ ಎಂದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುವ ವಸ್ತು, ಅಂದರೆ ವಿಗ್ರಹ, ಪಟ, ಪ್ರತೀಕಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪೂಜಾರ್ಹ ವಸ್ತುಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ವಸ್ತು ಈ ಪೂಜಾ, ಆರಾಧನಾ ಪ್ರತಿರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವಂತೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಊರ್ಧ್ವಮುಖವಾಗಿ ಕ್ರಮೇಣ, ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಏರುವಂತಾಗಿಸಬೇಕು. ಪರಮಹಂಸರು ಒಮ್ಮೆ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಭಕ್ತನೊಬ್ಬ ಭವತಾರಿಣಿಯ ಪ್ರತಿಮೆ ಎಂದು ಸಂಭೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ರಾಮಕೃಷ್ಣರು ಆ ಮಾತನ್ನು ತಿದ್ದಿ ‘ಭವತಾರಿಣಿಮಾತಾ’ ಎಂದು ಹೇಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯರು ಮಾತಾಡುವಂತೆ ವಿಗ್ರಹ, ಪಟ, ಬಿಂಬ, ರೂಪ ಎನ್ನದೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಜಗಜ್ಜನನಿಯೇ ಅವರ ಕಣ್ಮುಂದೆ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆ, ಅರ್ಚನೆ, ಪೂಜೆ. ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ:
