ಸಂಗೀತದ ಇಂಪು ಹಂಚಿದ ಅಪರೂಪದ ಗುರು

ಬೆಂಗಳೂರು: ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳ ಚಲನೆ ಎಷ್ಟು ನಯವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಗಾಯಕರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಹೆಸರು ಡಾ. ಅಶೋಕ ಹುಗ್ಗಣ್ಣನವರ್. ಅವರು ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕ ‘ಉಷಾ ಸ್ವಯಂವರ’ ದ ‘ಪ್ರ್ರಿಯ ಕಾಮಿನಿ, ಬಿಡು ಮೌನವ... ’ ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪರಿ ಹೇಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವಾರ ಅದೇ ಹಾಡನ್ನು ಗುನುಗುನಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅದೆಷ್ಟೋ ಮಂದಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯ ಮುನಿಸನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲು ಅದೇ ಹಾಡನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದೂ ಇರಬಹುದೇನೋ! ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಹಾಡಿಗೆ ಅವರು ಅಂಥ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಿದ್ದರು.

ಕವಿ ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ‘ಹೂವು ಬೇಕೆ ಎಂದು ಮುಂಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದು...’ ಎಂಬ ಭಾವಗೀತೆಯನ್ನು ಅಶೋಕ ಹಾಡುವಾಗ ನಮ್ಮ ಮನದ ಪಟಲದಲ್ಲಿ ಆ ಹಾಡಿನ ದೃಶ್ಯ ವೈಭವ ತಾನಾಗಿಯೇ ಸರಿಯತೊಡಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕುಳಿತು ಕೇಳಿದವರಿಗೆ ಈ ಅನುಭವ ಖಂಡಿತ ದಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಂದು ಅವರು ನಾಟ್ಯಗೀತೆ, ಭಾವಗೀತೆ, ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾದವರಲ್ಲ. ಅವರ ಪ್ರಧಾನ ಧಾರೆ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವೇ. ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಮನ ಸೆಳೆದವರು. 

ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಂತೂ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಅವರನ್ನೇ ಅರಸಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಆಗ ಈ ಯುವ ಗಾಯಕ ಮಧುಕಂಸ್ ರಾಗ ಹಾಡಿದರೆಂದರೆ ಅವರಿಗೇ ಬಹುಮಾನ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಎಂಬ ಮಾತೂ ಇತ್ತಂತೆ. ಆ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟು ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಿದವರು ಅಶೋಕ್. ಅವರು ಓದಿದ್ದು ಸಸ್ಯಶಾಸ. ಅದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವೀಧರ. ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಸಂಗೀತ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕದೊಂದಿಗೆ ಎಂ.ಎ. ’ಸಂಗೀತ ರತ್ನ’ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಕೊನೆಗೆ ಗೆದ್ದಿದ್ದು ಸಂಗೀತವೇ. ನಾದದ ಸಹವಾಸ ಅವರನ್ನು ನಿರಂತರ ಸೆಳೆಯಿತು. ಸಂಗೀತವೇ ವೃತ್ತಿಯೂ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಆಗಿಹೋಯಿತು.

ಹುಗ್ಗಣ್ಣವರ್ ಸಂಗೀತ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಹೊನ್ನಾವರದ ಎಸ್‌ಡಿಎಂ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಸಂಗೀತ ಗುರುವಾದರು. ವಿವಿಧೆಡೆ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿ ನೀಡುತ್ತ, ವೃತ್ತಿಗೂ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುತ್ತ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ರಾಗದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಗಾಯನದ ಮೂಲಕ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಲೆ ಅವರಿಗೆ ಕಂಠಗತವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಗಾಯನ ಎಷ್ಟು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ - ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕೇಳುವಾಗ ಹೊಸ ಕೇಳುಗರು ವೇಗದ ಲಯ ಯಾವಾಗ ಶುರುವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಕಾಯುತ್ತಾರೆ. 

ಹಾಗೆ ಕಾತರದಿಂದ ಕಾಯುವ ಹೊಸಶ್ರೋತೃಗಳಿಗೂ ವಿಲಂಬಿತ ಲಯ ಇಷ್ಟವಾಗುವಂತೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಹುಗ್ಗಣ್ಣವರ್ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಮೂಲಕ ರಾಗವೊಂದರ ವಿಲಂಬಿತದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೇಳುಗ ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಆಸ್ವಾದಿಸುವಂತೆ ಅವರು ಕಛೇರಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ‘ಮೂಹ್ ಬಂದ್ ತಾನ್’ ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಝಲಕ್ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಅಂದರೆ ತಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿ ಹಾಡುವುದು. ಪಂಡಿತ್ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ್ ಮನ್ಸೂರ್ ಅವರು ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಹಾಗೂ ಮಧುರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸೊಬಗನ್ನು ಅಶೋಕರ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಕೇಳಬಹುದಿತ್ತು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಆ ತಾನ್ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಹುಡುಕಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಓಂಕಾರದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಧ್ಯಾನದ ಅನುಭವದತ್ತ ಅವರು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹಾಗೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದೆಡೆಗಿನ ಪಯಣವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಲೇ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ತಯಾರು ಮಾಡುವ ಗುರುವಾಗಿಯೂ, ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಬೆರೆಯುವ ಸಹೃದಯಿಯಾಗಿಯೂ ಅವರು ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಶೋಕ ಹುಗ್ಗಣ್ಣವರ್ ಅಪರೂಪದ ಗಾಯಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸರಳತೆ, ವಿನಯ ಮೇಳೈಸಿದ ಸ್ನೇಹಮಯಿ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವರಲ್ಲಿ ದುರಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾನವಿರಲಿಲ್ಲ.  

ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ, ಕಕ್ಕುಲಾತಿಯಿಂದ ಕಾಣುವುದು ಅವರ ಸಹಜಗುಣವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ದಕ್ಕಬೇಕಾದಷ್ಟು ಗೌರವ, ಪ್ರಚಾರ ದೊರೆತಿಲ್ಲವಾದರೂ ಅದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಅವರು ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡವರಲ್ಲ. ಲಾಲವನ್ನು ಸಂಗೀತದೇವಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಮುಂದುವರಿದವರು. ಅವರು ಕನಿಷ್ಠ 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಪಾಠ ಹೇಳಿದ ಅಪರೂಪದ ಗುರು. ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅನಿರುದ್ಧ ಐತಾಳ, ರೇಷ್ಮಾ ಭಟ್, ರಮ್ಯಾ ಭಟ್ ಮೊದಲಾದ ಹಲವರು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಸಂಗೀತ ಇವರಿಗೆ ವಂಶದ ಬಳುವಳಿಯಲ್ಲ. ಅಶೋಕ ಅವರ ತಂದೆತಾಯಿ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಸೋದರಮಾವ ಪಂಡಿತ್ ಲಿಂಗರಾಜ ಬುವಾ ಅವರಿಂದ. ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಗೋಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯರಗುಪ್ಪಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ರಾಮಪ್ಪ ಮತ್ತು ಸಂಕಮ್ಮ ದಂಪತಿಯ ಪುತ್ರನಾಗಿ 1962ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅಶೋಕ 1968 ರಲ್ಲಿಯೇ ಅಂದರೆ ತಮ್ಮ ಆರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಗೀತದ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದವರು.  ಪಂ.ಬಸವರಾಜ ರಾಜಗುರು, ಪಂ.ಸಂಗಮೇಶ್ವರ ಗುರವ ಅವರ ಬಳಿ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದವರು. 2021ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದ ನಂತರ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಉಣಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು.

‘ಕುಂದಗೋಳ ಪರಿಸರದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತಗಾರರು’  ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಅವರು, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಆಕಾಶವಾಣಿ, ದೂರದರ್ಶನದ ‘ಬಿ’ ಹೈ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಜೈಪುರ, ಗ್ವಾಲಿಯರ್, ದೆಹಲಿ, ಕೋಲ್ಕತ್ತ, ಮುಂಬೈ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ದೇಶ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶದ ವಿವಿಧೆಡೆ ಅವರು ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 

ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾಶ್ರೀ, ಅನನ್ಯ ಮನ್ಸೂರ್, ರಾಗಶ್ರೀ, ಗುರುಕುಮಾರ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿವೆ. ಅಶೋಕರ ಪತ್ನಿ ವೀಣಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ. ಪುತ್ರ ವಿನಾಯಕ ಹುಗ್ಗಣ್ಣವರ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ ಗಾಯಕ. ಇನ್ನಷ್ಟು ದಿನ ಬಾಳಿ ಸಂಗೀತದ ಇಂಪನ್ನು ಪಸರಿಸಬೇಕಿದ್ದ ಅಶೋಕ ಹುಗ್ಗಣ್ಣವರ್ ಬದುಕಿಗೆ ಭೈರವಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಹಲವಾರು ಶಿಷ್ಟ ಶಿಷ್ಯಗಣದ ಮೂಲಕ ಅವರು ತುಂಬ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗಿದೋ ನಮನಗಳು.