ಜಲ ಕಾಳಜಿ: ಇಂದು ವಿಶ್ವ ಜಲ ದಿನ

ಈಗಾಗಲೇ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಿಗಡಾಯಿಸುವುದು ನಿಶ್ಚಿತ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ತನಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಮಾನವ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಾದರೂ, ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ನಡೆಗಳಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಒಂದಷ್ಟು ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು. ವಿಶ್ವ ಜಲ ದಿನದ ಅಂಗವಾಗಿ, ಇಂಥ ಕೆಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಬಾವಿ ಸಾಹಸ

ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಔರಾದ್ ತಾಲೂಕಿನ ಕೌಠಾ(ಬಿ) ಗ್ರಾಮದ ಎಂ.ಟೆಕ್ ಪದವೀಧರ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ ಕೋಳಿ ಐದು ತಿಂಗಳು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಬಾವಿ ತೋಡಿ, ಒಂದೂವರೆ ಎಕರೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನಾನಾ ತರಹದ 400 ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಮಾದರಿ ಕೃಷಿಕನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಬಳಿಕ ಎಂ.ಟೆಕ್ (ಮಷಿನ್ ಡಿಸೈನ್) ಮುಗಿಸಿರುವ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಉಪನ್ಯಾಸಕನಾಗಿದ್ದರು. 15 ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಕರೊನಾ ವಿಷಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಐದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 2530 ಅಡಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ 14 ಅಡಿ ಬಾವಿ ತೆಗೆದಿದ್ದು, ಭರಪೂರ ನೀರು ಬಂದಿದೆ. ಒಂದೂವರೆ ಎಕರೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಸಪೋಟಾ, ನುಗ್ಗೆ, ನೇರಳೆ, ಸೀತಾಫಲ, ಹುಣಸೆ, ಬೇವು, ತೆಂಗು ಸೇರಿ ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳ 400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸದ್ಯ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ದಿನಗೂಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಮ್ಮೆ, ಆಕಳು, ಕುರಿ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಅಭಿಲಾಷೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಎಕರೆ ವಿಸ್ತಾರದ ಕೃಷಿ ಹೊಂಡ

ರಾಯಬಾಗ ತಾಲೂಕು ಮರಾಕುಡಿ ಗ್ರಾಮದ ಮಲ್ಲಪ್ಪ ಅಂಗಡಿ ಒಟ್ಟು 22 ಎಕರೆ ಜಮೀನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕೃಷಿ ಹೊಂಡ ನಿರ್ವಿುಸಿಕೊಂಡು, 21 ಎಕರೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಲದಲ್ಲಿ 4-5 ಬೋರ್​ವೆಲ್ ಇವೆ. ಆದರೆ, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಂದ ಸಮರ್ಪಕ ನೀರು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ದೊಡ್ಡ ಕೃಷಿ ಹೊಂಡ ನಿರ್ವಿುಸಿ ಮಳೆ ನೀರು ಹಾಗೂ ಬೋರ್​ವೆಲ್ ನೀರನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿ ಹೊಂಡ ನಿರ್ವಣದಿಂದ ಬೋರ್​ವೆಲ್​ಗಳೂ ರಿಚಾರ್ಜ್ ಆಗುತ್ತಿವೆ. ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪಾಚಿಗಟ್ಟದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ ಮೀನು ಸಾಕಾಣಿಕೆಯನ್ನೂ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 150150 ಅಗಲ ಹಾಗೂ 36 ಅಡಿ ಉದ್ದವಿರುವ ಕೃಷಿ ಹೊಂಡ ಅಂದಾಜು 4 ಕೋಟಿ ಲೀಟರ್​ನಷ್ಟು ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. 21 ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬು ಹಾಗೂ ತರಕಾರಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ವರ್ಷಕ್ಕೆ 25 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಆದಾಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ನೀರಿಂಗಿಸಲು ಸರಳ ವಿಧಾನ

ತೆರೆದ ಬಾವಿ ಹಾಗೂ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗೆ ಮಳೆ ನೀರನ್ನು ಇಂಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಯುವ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲ್ಯಾಣಪುರ ನಿವಾಸಿ ಜೋಸೆಫ್ ಜಿ.ಎಂ. ರೆಬೆಲ್ಲೊ ಸರಳ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಜಲಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಮಳೆ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಅನುಸಂಧಾನ ಜಲಶಕ್ತಿ, ಜಲಾಮೃತ, ಜಲೋತ್ಸವ, ಅಟಲ್ ಭೂಜಲ ಹಾಗೂ ಘನ, ದ್ರವ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರಗಳ ಮೇಲೆ ವಾರ್ಷಿಕ ನೂರಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡು, ಶಾಲಾ, ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಸಕ್ತರು ಕರೆದಲ್ಲಿಗೆ ತೆರಳಿ ನೀರಿಂಗಿಸುವ ಘಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಿುಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ನಿರ್ಜೀವ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗೆ ಮರುಪೂರಣ ಮಾಡುವ ಮಾದರಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಿುಸಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಜಲಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅನೇಕ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಜೀವಸೆಲೆಗೆ ಕಂದಕ ಬಲ

ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಲಾನಯನ ಇಲಾಖೆ ಕಂದಕ ಬದುಗಳ ನಿರ್ವಣದ ಮೂಲಕ ಮಳೆ ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಸಾವಿರಾರು ಎಕರೆ ಕೃಷಿಭೂಮಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದೆ. 2009ರಿಂದ ಹೊಸದುರ್ಗ ತಾಲೂಕಿನ ಮತ್ತೋಡು ಹಾಗೂ ಶ್ರೀರಾಂಪುರ ಹೋಬಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಮಳೆ ನೀರು ಜಮೀನಿನಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗುಂಡಿಗಳ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬದುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಿುಸಲಾಗಿದೆ. 5 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 1 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಹಾಗೂ 0.6 ಮೀಟರ್ ಆಳವಿರುವಂತೆ ನಿರ್ವಿುಸಲಾಗಿರುವ ಪ್ರತಿ ಗುಂಡಿ ಮೂರು ಸಾವಿರ ಲೀಟರ್ ನೀರು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದು ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ನೂರು ಕಂದಕ ಹಾಗೂ ಬದುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಿುಸಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ಮೂರು ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಭೂಮಿಗೆ ಇಂಗಿಸಬಹುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ತಜ್ಞರು. ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿ ತಡೆಯಲು ಕೂಡ ಇದು ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಇಂಚು ಮಣ್ಣು ರಚನೆಯಾಗಲು 600 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಒಂದೇ ಮಳೆಗೆ ಅಷ್ಟು ಮಣ್ಣು ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರು. ಸದ್ಯ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿರುವ ಸಿ.ಎಸ್.ಈಶ ಅವರು ಜಲಾನಯನ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುತುವರ್ಜಿ ವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಲಾಕ್​ಡೌನ್​ನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕೆರೆ

ಶತಕಲ್ಯಾಣಿ ಸ್ವಚ್ಛ

ಜೀವಜಲ ಉಳಿಸಲು ನನ್ನೊಬ್ಬನಿಂದ ಆಗದು, ಅದಕ್ಕೆ ಜನಶಕ್ತಿಯೂ ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು ರೋವರ್ಸ್ ಜೀವಜಲ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ರ್ಚಚಿಸಿ ಅವರ ಸಹಕಾರ ಪಡೆದರು. ಸಮಾನಮನಸ್ಕರು, ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಹಾಗೂ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಮುಂದಾದರು. ನೋಡ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ 5 ಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸೆಲೆ ಉಕ್ಕಿತು. ಪಾಳು ಬಿದ್ದಿದ್ದ ನೂರು ಕಲ್ಯಾಣಿಗಳು ಸುಂದರವಾದವು. ಅಂತರ್ಜಲ ವೃದ್ಧಿಗೂ ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು. ಗಿರೀಶ್ ಅವರು ಸೈಕಲ್ ಜಾಥಾ ಮೂಲಕ ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಸುತ್ತಿ ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಕಾಯಕದಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ.

https://www.vijayavani.net/pradeep-mehra-won-army-officer-heart-by-his-midnight-run/