ಬ್ರಿಕ್ಸ್​ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಚಿದಂಬರ ರಹಸ್ಯ

ಸಮ್ಮೇಳನದ ಕುರಿತಾಗಿ ಸದಸ್ಯರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸದಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್​ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖವಾಣಿಗಳೇ ಆಗಿರುವ ಚೀನಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿವೆ. ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳು ಆಂಗ್ಲೋಸ್ಫಿಯರ್​ ದೇಶಗಳ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಂದ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ& ಬ್ರಿಟನ್​ನ ಬಿಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್​ ಟೈಮ್ಸ್​. ಬಿಬಿಸಿ ಹೇಳಿದ್ದು ದೆಹಲಿ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಮೇಲೆ ಡೊನಾಲ್ಡ್​ ಟ್ರಂಪ್​ರ ಛಾಯೆ ಕವಿದುಕೊಂಡಿತ್ತು ಎಂದು! ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್​ ಟೈಮ್ಸ್​ ಬರೆದದ್ದು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಸಿದ್ದವು ಎಂದು! ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಟ್ರಂಪ್​ ಮೇಲೆ ಬ್ರಿಕ್ಸ್​ನ ಛಾಯೆ ಕವಿದಿತ್ತು! ಆದರೆ ಬಿಬಿಸಿಗೆ ಕಂಡದ್ದು ಅದರ ಉಲ್ಟಾ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್​ನ ಏಕೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡಿ ಟ್ರಂಪ್​ ಬ್ರಿಟನ್​ ಮೇಲೇ ತಮ್ಮ ಕಪ್ಪು ಛಾಯೆ ಹರಡಿಬಿಟ್ಟರು. ಇನ್ನು ಪ್ರಭಾವದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಚೀನಾದ ಪ್ರಯತ್ನವಿದ್ದುದು ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವತ್ತ. ಅದನ್ನು ಆ ದೇಶ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದಲೂ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ ತಿಂಗಳೂ ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಲಹೆಗಾರ ಅಜಿತ್​ ದೋವಲ್​ ಬೀಜಿಂಗ್​ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಜೂನ್​ 2020ರ ಕರಾಳ ಗಲ್ವಾನ್​ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ರಕ್ತಪಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಚೀನಿ ಸರ್ಕಾರ ಬರ್ಖಾಸ್ತು ಮಾಡಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಚೀನಾ ಹೀಗೆ ಭಾರತದ ಮುಂದೆ ನಡುಬಾಗಿಸಿ ನಿಲ್ಲಲಾರಂಭಿಸಿರುವುದು ನೆಹರೂ ಕಾಲದಿಂದ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ.

ಸರಿ, ಭಾರತದ ಅಂದರೆ ಪ್ರಸಕ್ತ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಸಾಧನೆಗಳು ಹೊರಗಿನವರಿಗೆ ನುಂಗಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ನಿಜ. ನಮ್ಮವರಿಗೂ ಹಾಗೇ ಆದರೆ ಹೇಗೆ? ಬ್ರಿಕ್ಸ್​ ಸಮಾವೇಶದ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ ನಾಯಕ ಪಿ. ಚಿದಂಬರಂ "ಇತ್ತೀಚಿನ ಬ್ರಿಕ್ಸ್​, ಜಿ20 ಮತ್ತು ಶಾಂಘೈ ಕೋಆಪರೇಷನ್​ ಆರ್ಗನೈಜೇಷನ್​ (ಎಸ್​ಸಿಓ) ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ, ನೇರ ಪ್ರಯೋಜನ ತಂದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ರಷ್ಯಾ, ಭಾರತ, ಚೀನಾ ಜತೆಗೂಡಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದವರು ರಷ್ಯಾದ ಮಾಜಿ ವಿದೇಶ ಮಂತ್ರಿ ಯೆವ್ಗೆನಿ ಪ್ರಿಮಕೋವ್​, 1998ರಲ್ಲಿ. ಹಾಗೆ ಆರ್​ಐಸಿ ಎಂಬ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಬ್ರೆಜಿಲ್​ಅನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಬಿಆರ್​ಐಸಿ ಅಥವಾ ಬ್ರಿಕ್​ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವರು ಗೋಲ್ಡ್​ಮ್ಯಾನ್​ ಸ್ಯಾಕ್ಸ್​ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜಿಮ್​ ಓನೀಲ್​, 2001ರಲ್ಲಿ. ಚೀನಾ ಅದಾಗಲೇ ಜಗತ್ತಿನ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ರಷ್ಯಾ ಸಹ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯೇ. ಜತೆಗೆ ಬ್ರೆಜಿಲ್​ ಲ್ಯಾಟಿನ್​ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. 1991ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಉದಾರೀಕರಣದ ದಾರಿ ಹಿಡಿದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನಿ ವಾಜಪೇಯಿ 1999&2001ರಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ದಿಸೆ ತೋರಿಸಹೊರಟಿದ್ದರು. ಅವರ ಸ್ವರ್ಣ ಚತುಷ್ಕೋನ ಹೆದ್ದಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೈಲುಮಾರ್ಗದ (ಡೆಡಿಕೇಟೆಡ್​ ಫ್ರೈಟ್​ ಕಾರಿಡಾರ್​) ಕುರಿತಾದ ಚಿಂತನೆಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರಗತಿಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗೇರಿಸುವ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಂತೆ ಕಂಡಿದ್ದವು. ಇದು ಜಿಮ್​ ಓನೀಲ್​ರ ಬ್ರಿಕ್​ ಚಿಂತನೆಗೆ ಮೂಲ.

ಆದರೆ 3 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ ನೇತೃತ್ವದ ಯುಪಿಎ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರುವುದರೊಂದಿಗೆ ವಾಜಪೇಯಿಯವರ ಧನಾತ್ಮಕ ಯೋಜನೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ತಡೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟವು. 2004ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾಗೆ ಹೆಚ್ಚು ರಫ್ತು ಮಾಡಿ ಲಾಭ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತ ವೇಗವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗತೊಡಗಿತು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಕ್​ ಚಿಂತನೆ ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. 2006ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್​ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್​ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ನಾಲ್ಕೂ ದೇಶಗಳ ನಾಯಕರು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಭಾರತ ಚೀನಾದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿಹೋಗಿತ್ತು. ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಚೀನಾಗೆ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಲಾಭಕರವಾಗಿತ್ತು. ಅದಾದದ್ದು ಚಿದಂಬರಂ ಅರ್ಥಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ! ಅಂದರೆ ವಾಜಪೇಯಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಲಾಭಕರವಾಗಿದ್ದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಚಿದಂಬರಂ ಚೀನಾಗೆ ಲಾಭಕರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದರು! ಅಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ, ಚೀನಾ ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಜತೆಗೂಡಿದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಮೇಲೆ, ಭಾರತ ಕೆಳಗೆ!

ಹಾಗೇ ಬ್ರಿಕ್ಸ್​ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿ 2009ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಮಾವೇಶ ರಷ್ಯಾದ ಯೆಕಾಟೆರಿನ್​ಬರ್ಗ್​ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜನೆಗೊಂಡಿತು. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಲಡಾಖ್​ನ ಕೊಂಗ್​ಕಾ ಕಣಿವೆ ಸೇರಿದಂತೆ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಡೆ ಚೀನಿ ಸೇನೆ ಭಾರತದ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಎಸಗಿತ್ತು. ಆಗ ಚಿದಂಬರಂ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹಮಂತ್ರಿ. ಯೆಕಾಟೆರಿನ್​ಬರ್ಗ್​ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಏನು ಮಾಡಿದರು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಈಗ ಅವರೇ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೇಳಬೇಕು. ಭಾರತದ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರ 2012ರ ಮಾರ್ಚ್​ನಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲೇ ಬ್ರಿಕ್ಸ್​ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆದಾಗಲೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಸಾಬೀತಾಗುವುದು 2013ರ ಏಪ್ರಿಲ್​ನಲ್ಲಿ ಚೀನಿ ಸೇನೆ ಉತ್ತರ ಲಡಾಖ್​ನ ದೆಪ್​ಸಂಗ್​ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನೆಲದೊಳಗೆ 19 ಕಿ.ಮೀ. ಒಳಗೆ ನುಗ್ಗಿಬಂದಾಗ. ಚೀನಿ ಸೇನೆ ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಎಸಗಿದ್ದು 1962ರ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಅದೇ ಮೊದಲು. ದೆಪ್​ಸಂಗ್​ ಅತಿಕ್ರಮಣ ನಡೆದದ್ದು ಅದಾಗಲೇ ಸಂಘಟನೆಯ ಹೊಸ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡರ್ಬನ್​ನಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆದ ಒಂದೇ ತಿಂಗಳೊಳಗೆ. ಚಿದಂಬರರ ಯುಪಿಎ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆ ಬ್ರಿಕ್ಸ್​ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆದ ಪ್ರಯೋಜನವಾದರೂ ಏನು?

ಇಲ್ಲೊಂದು ಆಸಕ್ತಿಕರ ಅಂಶವಿದೆ. ಚಿದಂಬರಂ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹೊರಬಂದದ್ದು ಚೀನಾ ಹಲವು ದಿನಗಳ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್​ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್​ನಿಂದ ಕೊನೆಗೂ ಹೊರಬಂದು ತನ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಬೃಹತ್​ ನಿಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ದೆಹಲಿಗೆ ತೆರಳಲಿದ್ದಾರೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ. ಅಂದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ ನಾಯಕನ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಗುರಿ ಚೀನಾವೇ? ನೀವಿಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವುದರಿಂದ ಏನೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥವೇ? ಚೀನಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಭೇತಿಯನ್ನು ನಗಣ್ಯಗೊಳಿಸುವುದು ಅವರ ಮಾತಿನ ಉದ್ದೇಶವೇ? ಹಾಗೇ ಇದ್ದರೆ ಆ ಮಾತು ಯಾರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲಿಕ್ಕಾಗಿ? ಚೀನಾ& ಭಾರತ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಇಂದು ಅತಿಯಾಗಿ ದ್ವೇಷಿಸುವ ಎರಡು ದೇಶಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ. ಇಂದು ಚಿದಂಬರಂ ಅವೆರಡರ ಮುಖವಾಣಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಅಂದರೆ ಚೀನಾಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ನಿಂದ ಸೋಡಾಚೀಟಿ!

ಚಿದಂಬರಂ ಅವರ ಮಾತು ಕಳೆದ 10&12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್​ ಗಾಂಧಿ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ನಗಣ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಆಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಳ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಂತಿದೆ. ರಾಹುಲ್​ ಗಾಂಧಿ ಮೇಕ್​ ಇನ್​ ಇಂಡಿಯಾ, ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ್​ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ಜನಧನ್​ ಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ ನಾಯಕರು ಆಡಿದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಮಾತುಗಳು, ರಫೇಲ್​ ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ಖರೀದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮೋದಿಯವರ ಕುರಿತಾಗಿ ರಾಹುಲ್​ ಆಡಿದ ಮಾತುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಜನಮಾನಸದಿಂದ ಮರೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಅನೇಕವಿವೆ. ಹಿಂದೆಲ್ಲಾ ಅವುಗಳಿಂದ ಸಂತಸ ಪಡುತ್ತಿದ್ದುದು ಚೀನಾ. ಆದರೀಗ ಅಂತಹ ಮಾತುಗಳು ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಿವಿಗೆ ಇಂಪು ಸಂಗೀತ. ಅಮೆರಿಕಾಗೆ ಇರಿಸುಮುರಿಸು ತಂದ ಆಪರೇಷನ್​ ಸಿಂಧೂರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ಗೂ ಸಹ್ಯವಾದಂತಿಲ್ಲ. ನರೇಂದ್ರ ಸರಂಡರ್​ ಎಂಬ ಅನುಚಿತ, ಅಸತ್ಯ ಕೂಗು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಕಲಶಪ್ರಾಯವೆನಿಸಿದ್ದು ಲೋಕಸಭೆಯ ಮಾನ್ಸೂನ್​ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ತಥಾಕಥಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಆಂದೋಲನದ ವಿಷಯವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಹಾಳು ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಗೃಹಮಂತ್ರಿ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪಗಳು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮಿತ್​ ಶಾ ಹಗಲಿರುಳೆನ್ನದೇ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಶೆಹಜಾದ್​ ಭಟ್ಟಿ ನೆಟ್​ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶದ 62 ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸ್ಫೋಟಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ 153 ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದರು.

ಪುಲ್ವಾಮಾ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ 40 ಸಿಆರ್​ಪಿಎಫ್​ ಯೋಧರು ಹುತಾತ್ಮರಾದಾಗ ಆಪ್​ ನಾಯಕ ಅರವಿಂದ್​ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್​ "ಮೋದೀಜೀ, ವೋಟುಗಳಿಗಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಸಾಯಿಸುತ್ತೀರಿ?' ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಬಾಲಾಕೋಟ್​ ದಾಳಿಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದು ದೇಶದ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಅಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಜತೆಗೆ ತಮಗಿಷ್ಟವಾಗದ ನೇತಾರರನ್ನು ಹೀಯಾಳಿಸಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡಿಸುವ ಜೀನ್​ ಶಾರ್ಪ್​ ಕುತಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಮಾಜಿ ಆಪ್​ ನಾಯಕ, ಹಾಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಯೋಗೇಂದ್ರ ಯಾದವ್​ರ ಎರಡು ನಡೆಗಳನ್ನಿಲ್ಲಿ ಹೇಳಲೇಬೇಕು. ಕೃಷಿ ಕಾಯಿದೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಆಂದೋಲನವಾದಾಗ ಯಾದವ್​ ಹೇಳಿದ್ದು& "ವಿರೋಧಪಕ್ಷಗಳಿಗಾಗಿ ನಾನೇನೋ ಪಿಚ್​ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್​ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ!' ಇತ್ತೀಚಿನ ತಥಾಕಥಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಆಂದೋಲನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿಬಿಸಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದು& "ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದು ಸಂಸತ್​ನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ!' ಇವೆಲ್ಲವೂ ಶಾರ್ಪ್​ ಕುತಂತ್ರಗಳು ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಅದೇ ಜಂತರ್​ ಮಂತರ್​ ಆಂದೋಲನ ಆರಂಭವಾದಾಗ ನಾಯಕಿಯೊಬ್ಬರು "ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸುಗಂಧ ಬರತೊಡಗಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಶಾರ್ಪ್​ ಕುತಂತ್ರದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕನಸಿನ ಜ್ವಲಂತ ಉದಾಹರಣೆ.