

|ರಮೇಶ ದೊಡ್ಡಪುರ / ಗಿರೀಶ್ ಗರಗ
ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾಲಿನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಮಾಲಿನ್ಯವಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಇತರೆ ನಗರಗಳಲ್ಲೂ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಮಿತಿ ಮೀರಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ನಿರಂತರ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ 2031ರ ವೇಳೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಾಲಿನ್ಯ ನಗರಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ನಗರ ಭೂಸಾರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (ಡಲ್ಟ್) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರುವ ಸಮಗ್ರ ಚಲನ ಶೀಲ ಯೋಜನೆ (ಕಾಂಪ್ರಹೆನ್ಸಿವ್ ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಪ್ಲಾನ್)ಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣ ಅಳತೆ ಮಾಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಎಕ್ಯೂಐ ರೂಪಿಸಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 2014-15ರಿಂದ 2018ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ.17.7 ಕೆಳಗಿಳಿದಿದೆ. 2014-15ರಲ್ಲಿ 107.1 ಇದ್ದ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ(ಎಕ್ಯೂಐ) ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಇಳಿಕೆಯಾಗುತ್ತ 2018-19ರಲ್ಲಿ 88.1 ಆಗಿದೆ. ‘ಮಧ್ಯಮ’ ಮಟ್ಟದಿಂದ ‘ಸಮಾಧಾನಕರ’ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಮೂಗು, ಬಾಯಿ ಹಾಗೂ ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು ತೊಂದರೆ ನೀಡುವ ಪಿಎಂ 10 ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳ ಪ್ರಮಾಣ 125.6ರಿಂದ 89.9ಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಶೇ.28ರಷ್ಟು ಕುಗ್ಗಿದೆ. ದೇಹದ ಒಳಗೆ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲೂ ಹೊಕ್ಕು ಸಮಸ್ಯೆ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಪಿಎಂ 2.5 ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ.29ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 2014ರಲ್ಲಿ 50.5 ಲಕ್ಷ ಇದ್ದ ವಾಹನಗಳು 5 ವರ್ಷದಲ್ಲಿ (2019) ಶೇಕಡ 60 ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿ 80.5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.
ದಿನಾಚರಣೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಭೋಪಾಲ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಯೂನಿಯನ್ ಕಾರ್ಬೆಡ್ ಎಂಬ ಕೀಟನಾಶಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿ 1984ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2 ಹಾಗೂ 3ರ ನಡುವಿನ ರಾತ್ರಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅನಿಲ ಸೋರಿಕೆಯು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕಾ ದುರಂತಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿತು. ಅನಿಲ ಸೇವನೆಯಿಂದ 3,787 ಜನರು ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟರೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಜೀವನ ನೆಲಕಚ್ಚಿತು. ಆ ದುರಂತದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಅನಿಲ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದವರ ಗೌರವ, ನೆನಪು ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ದುರಂತಗಳು ಸಂಭವಿಸದಂತೆ ಕಂಕಣ ತೊಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಡಿ.2ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ದೆಹಲಿ ಸ್ಥಿತಿ ಶೋಚನೀಯ: ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ದೆಹಲಿ ಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು ಅಸ್ತಮಾ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಿಸುವಂತಾಗಿದೆ. ದೀಪಾವಳಿಯ ಮುಂಚೆಯೇ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಎಕ್ಯೂಐ 300ರ ಗಡಿ ದಾಟಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ನಗರಗಳಲ್ಲಂತೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಶೋಚನೀಯವಾಗಿದೆ. ಎಕ್ಯೂಐ 300, 400, 500ರ ಗಡಿ ದಾಟಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಬರುವ ಕಲುಷಿತ ಹೊಗೆ, ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆ, ಬೆಳೆಯ ಕಳೆ ಸುಡುವುದು ಮತ್ತು ಕಸ ಸುಡುವುದರಿಂದ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ವಾಹನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಸಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಯ ತೀವ್ರತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಫಾಗ್ ಜತೆಗೆ ಸ್ಮಾಗ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು (ಮಂಜಿನ ಜತೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾಲಿನ್ಯ) ಪ್ರಾಣಘಾತಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.