ಬಿಜೆಪಿ ವಿರುದ್ಧ ಗೆಲ್ಲಲು ಇಂಡಿಯಾ 2.0 ಮೈತ್ರಿ ಸಾಕಾಗಲ್ಲ; ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಅಸಲಿ ಬಲ ಅಡಗಿರುವುದು ಎಲ್ಲಿ ಗೊತ್ತಾ..? | INDIA 2.0

ಇದೇ ಸೂತ್ರ ಈಗ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. 2024ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯ ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಇಂಡಿಯಾ (INDIA) ಮೈತ್ರಿಕೂಟ, ಈಗ ಇಂಡಿಯಾ 2.0 ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗಲು ಹೊರಟಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಹೊಸ ಸೀಕ್ವೆಲ್ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಹರಿದುಹೋಗಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರಣಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿದೆ. ಈ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳು ಸದ್ಯ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಚುನಾವಣಾ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಂತರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿವಸೇನಾ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಪಿ (ಶರದ್ ಪವಾರ್) ಪಕ್ಷಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಇಬ್ಬಾಗವಾಗಿವೆ. ದೆಹಲಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ, ಈ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು ಯಾವುದೇ ಸದ್ಧಾಂತಿಕ ದೂರದೃಷ್ಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, 2029ರಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ತಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಒಂದೇ ಒಂದು ಹಠಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ನಾಯಕರ ಒಕ್ಕೂಟದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಲ್ಲ, ಅದು ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ವಿಶ್ವಾಸದ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರವೂ (Chemistry) ಹೌದು. ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಮತದಾರರು ನಾಯಕರ ಅವಕಾಶವಾದಿ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಲ್ಲರು. ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರು ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಳ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. ಈಗ ಅದೇ ನಾಯಕರು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತರೆ ಮತದಾರರು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ತಾನೇ ನಂಬಲು ಸಾಧ್ಯ..?.

ಪಂಜಾಬ್: ಆಪ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಬದ್ಧ ವೈರಿಯಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜೊತೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ.

ಕೇರಳ: ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ನಿರಂತರ ದಾಳಿಗಳಿಂದ ಎಡಪಕ್ಷಗಳು ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡಿವೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಬಿಜೆಪಿ ತನಗಿರುವ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಕೆಲವರು ವಿರೋಧಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಆ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ನಾಯಕ ಯಾರು, ಅವರ ನಿಲುವೇನು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಮತದಾರರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೊತ್ತಿದೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಮುಂದಿರುವ ಅಸಲಿ ದಾರಿ ಯಾವುದು..? ಬಹುಶಃ ಸವಾಲಿರುವುದು ಕೇವಲ ಇಂಡಿಯಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಕ್ಕೆ ಜೀವ ತುಂಬುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ನ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು. ಇವತ್ತಿನ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳು ಮೂಲತಃ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಒಡಲಿಂದಲೇ ಬಂದವುಗಳು ಎನ್ನುವುದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸತ್ಯ. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ನೇತೃತ್ವದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಶರದ್ ಪವಾರ್ ಅವರ ಎನ್‌ಸಿಪಿ ಮತ್ತು ಜಗನ್ ಮೋಹನ್ ರೆಡ್ಡಿಯವರ ವೈಎಸ್‌ಆರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬೇರುಗಳನ್ನೇ ಹೊಂದಿವೆ. ನಾಯಕತ್ವದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಇವರು ಅಂದು ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದರಷ್ಟೇ.

ಯೋಚಿಸಬೇಕಾದ ರಾಜಕೀಯ ಸೂತ್ರ: ಮತ್ತೊಂದು ದುರ್ಬಲ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಬದಲು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ಒಡೆದು ಹೋದ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳು ಒಂದಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಾರದೇಕೆ..?. ಇಂತಹ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ರಾಜಕೀಯ ಮರುಸಂಘಟನೆಯು ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ತೇಪೆ ಹಚ್ಚುವ ಮೈತ್ರಿಗಿಂತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಬಲ್ಲದು. ಇದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಬಲಿಷ್ಠ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಣ್ಣ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳ ಮುಂದೆ ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಬದಲು, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಬಹುದು.

ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸವಾಲೊಡ್ಡುವ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಕೇವಲ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮುಖವಾಡವಾಗುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಲದು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸುತ್ತ ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಅನುಭವಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಾಯಕರು, ಹೊಸ ಮುಖಗಳು, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಳ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ರಾಜಕೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ದೊಡ್ಡ ಮನಸ್ಸು ಬೇಕು.

2024ರಲ್ಲಿ ವಿಪಕ್ಷಗಳು ಮಾಡಿದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪ್ರಧಾನಿ ಮುಖವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸದೇ ಇರುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಒಂದು ಬಲಿಷ್ಠ ಸಾಮೂಹಿಕ ನಾಯಕತ್ವದ ರಚನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದು. ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸಂಚಾಲಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದ್ದರೆ ರಾಜಕೀಯದ ಚಿತ್ರಣವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೇನೋ..? ಆದರೆ ಅಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಅದ್ಭುತ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನುಂಗಿಹಾಕಿದವು.