ಯುದ್ಧ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಹಾಹಾಕಾರ

ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು: ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ: ಇರಾನ್ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್​ಗೆ 111 ಡಾಲರ್ ತಲುಪಿದೆ. ಯುದ್ಧ ಆರಂಭದ ಮುನ್ನ ಇದು ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್​ಗೆ 70 ಡಾಲರ್​ನ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿತ್ತು. ಇರಾನ್ ಹೊಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರುವುದು ಮತ್ತು ತೈಲ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರಿದೆ. ಕತಾರ್​ನ ಅನಿಲ ರಫ್ತು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ. ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಸಿತ: ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮನೆಮಾಡಿದ್ದು, ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ತೀವ್ರ ಏರಿಳಿತವನ್ನು ಕಂಡಿವೆ.

ಕರಗಿದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಸಂಪತ್ತು: ಯುದ್ಧದ ನೇರ ವೆಚ್ಚ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಈ ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ -ಠಿ;41.4 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮ ಷೇರುಪೇಟೆ ಉತ್ಸಾಹ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ವಿದೇಶಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇರಾನ್: ಅಂದಾಜು 2,000ದಿಂದ 6,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ 1,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಗರಿಕರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. 25,000 ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಇಸ್ರೇಲ್: 28 ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ 4 ಸೈನಿಕರು ಸೇರಿದಂತೆ 32 ಜನರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 5,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅಮೆರಿಕ: ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ 15 ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೈನಿಕರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು, 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಇತರ ದೇಶಗಳು: ಲೆಬನಾನ್​ನಲ್ಲಿ (ಹೆಜ್ಬೊಲ್ಲಾ ಸೇರಿದಂತೆ) 1,100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು, ಯುಎಇಯಲ್ಲಿ 11 ಮತ್ತು ಕುವೈತ್​ನಲ್ಲಿ 8 ಜನರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

- ಆರ್ಥಿಕತೆ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಮಂದಗತಿಯ ಭೀತಿ.

- ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸೈಬರ್ ದಾಳಿಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ ಹಾಗೂ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರು.

- ಸಾರಿಗೆ ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಹಡಗು ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ.

- ಇರಾನ್​ನ ಪರಮಾಣು ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಕ್ಷಿಪಣಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು 190 ಕ್ಷಿಪಣಿ ಲಾಂಚರ್​ಗಳು ಧ್ವಂಸವಾಗಿವೆ. ನೌಕಾಪಡೆಯ 140 ಹಡಗುಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿವೆ ಅಥವಾ ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.

- ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ 17 ಅಮೆರಿಕನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ನಷ್ಟ ಸುಮಾರು 800 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

- ಇಸ್ರೇಲ್​ನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವಸತಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಹೆಜ್ಬೊಲ್ಲಾ ಉಡಾಯಿಸಿದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿವೆ.

ಅಮೆರಿಕ: ಈ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಈಗಾಗಲೇ 25 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (2.37 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ) ವ್ಯಯಿಸಿದೆ. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು, ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಸೇನಾ ನೆಲೆಗಳ ದುರಸ್ತಿಗಾಗಿ ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ‘ಟೊಮಾಹಾಕ್’ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಬೆಲೆ 2 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (18.9 ಕೋಟಿ) ಆಗಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ಪ್ಯಾಟ್ರಿಯಾಟ್ ಇಂಟರ್ಸೆಪ್ಟರ್ ಬೆಲೆ 4 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (37.9 ಕೋಟಿ) ವರೆಗಿದೆ.

ಇಸ್ರೇಲ್: ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಇಸ್ರೇಲ್ ಈವರೆಗೆ 12 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (1.13 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.) ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದೆ. ಕ್ಷಿಪಣಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಗಡಿ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಈ ಹಣ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದೆ.

ಇರಾನ್: ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ತಿರುಗೇಟು ನೀಡಿರುವ ಇರಾನ್ ಒಂದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 8 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (75 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ) ವ್ಯಯಿಸಿದೆ. ಡ್ರೋನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರೂ ದುಬಾರಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, 12 ಎಂಕ್ಯೂ-9 ರೀಪರ್ ಡ್ರೋನ್​ಗಳು ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ಡ್ರೋನ್ ಬೆಲೆ ಸರಾಸರಿ 56.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (535 ಕೋಟಿ) ಇದೆ. ಒಟ್ಟು 680 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (6,450 ಕೋಟಿ) ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ ಮತ್ತು ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಮೂರು ಎಫ್-15ಇ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ಈಗಲ್ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಎಫ್-35 ಸ್ಟೆಲ್ತ್ ಜೆಟ್ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಮಾನಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ 400 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (3,794 ಕೋಟಿ) ದಾಟುತ್ತದೆ. ಕತಾರ್​ನಲ್ಲಿದ್ದ ದುಬಾರಿ AN/FPS -132 ಅರ್ಲಿ ವಾರ್ನಿಂಗ್ ರೇಡಾರ್ ಇರಾನ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅಂದಾಜು ಬೆಲೆ 1.1 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (10,434 ಕೋಟಿ). ಯುಎಇಯಲ್ಲಿದ್ದ ಖಏಅಅಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರೇಡಾರ್ ಘಟಕ ಧ್ವಂಸವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ 500 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (4,743 ಕೋಟಿ) ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

- ಇಸ್ರೇಲ್​ನ ಐರನ್ ಡೋಮ್ ಮತ್ತು ಆರೋ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾವಿರಾರು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಇರಾನ್​ನ ದಾಳಿ ತಡೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಇಸ್ರೇಲ್ 2.5 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (23,715 ಕೋಟಿ) ವ್ಯಯಿಸಿದೆ. ಇರಾನ್ ವಾಯುಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 12ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇಸ್ರೇಲಿ ಡ್ರೋನ್​ಗಳು ನಾಶವಾಗಿವೆ.

- ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಗಣನೀಯ ಭಾಗವನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್​ನ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. 190ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಲಾಂಚರ್​ಗಳು ಮತ್ತು ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ನಾಶವಾಗಿವೆ. ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿದ 140 ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಹಡಗುಗಳು ಹಾಗೂ ವೇಗದ ದೋಣಿಗಳು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಧ್ವಂಸವಾಗಿವೆ. ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಯ ಎಫ್-4 ಫ್ಯಾಂಟಮ್ ಮತ್ತು ಎಫ್-5 ಜೆಟ್​ಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲಿರುವಾಗಲೇ ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಇರಾನ್​ನ ಒಟ್ಟು ಮಿಲಿಟರಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಷ್ಟವು 8-10 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (75,000-95,000 ಕೋಟಿ) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕ-ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧವು ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. 95ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವ್ಯತ್ಯಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಧನ ಸಂಸ್ಥೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಇಂಧನಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ: ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ರೇಷನಿಂಗ್ (ಪೂರೈಕೆ ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವುದು) ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ವಿಮಾನ ಇಂಧನದ ಬೆಲೆ ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್​ಗೆ 200 ದಾಟಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ಸಾವಿರಾರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಯಾನಗಳು ರದ್ದಾಗಿವೆ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗ ಬದಲಿಸಿವೆ. ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳು ತನ್ನ ಎಲ್​ಪಿಜಿ ಅಗತ್ಯದ ಸುಮಾರು 60%ರಷ್ಟನ್ನು ಇದೇ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗ ಪೂರೈಕೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಜೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದಂತಹ ಪರ್ಯಾಯ ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಏಷ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು: ಸಿಂಗಾಪುರ, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 20 ದಿನಗಳಿಗೆ ಆಗುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ.

ಯುರೋಪ್: ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿ ದೇಶಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಇಂಧನ ಖಾಲಿಯಾಗುವ ಭೀತಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಭಾರತ: ಭಾರತವು 2 ತಿಂಗಳ ತುರ್ತು ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಸ್ಥಗಿತ: ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು ಯುದ್ಧ ಭೂಮಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ತೈಲ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಸ್ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ಶರಣಾರ್ಥಿಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು: ಯುದ್ಧದ ಭಯದಿಂದ ಲೆಬನಾನ್, ಸಿರಿಯಾ ಮತ್ತು ಯಮನ್​ನಿಂದ ಜನರು ನೆರೆಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.

ಮೂರನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಭೀತಿ: ರಷ್ಯಾ ಇರಾನ್ ಪರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇಸ್ರೇಲ್ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಮೂರನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅಂಚಿಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ.