ಸ್ಪೀಕರ್ ವಿರುದ್ಧ ಸಮರ ಸಾರಿರುವ ರಾಹುಲ್​..ಪೀಠದ ಘನತೆ ಕಾಯ್ದಿದ್ದ ನೆಹರೂ! 7 ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಂಸದೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆಷ್ಟು ಗೊತ್ತು..? | No Confidence Motion

ಈ ನೋಟಿಸ್ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಮೂರು ಹಿಂದಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲರ ನೆನಪಿನಂಗಳದಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗಿವೆ.

ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ನೇತೃತ್ವದ ಇಂಡಿಯಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ಸ್ಪೀಕರ್ ಓಂ ಬಿರ್ಲಾ ವಿರುದ್ಧ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ ಮಂಡಿಸಿವೆ. ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಸರಿಯಾದ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಫೋನ್ ಆಫ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪ. ಮಾರ್ಚ್ 9 ರಂದು ಈ ನಿರ್ಣಯದ ಮೇಲೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಲಿದೆ.

ಸ್ಪೀಕರ್​​ ಮಾವಲಂಕರ್ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ವಾಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಂದಿನ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದವು.

ಚರ್ಚೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಪ್ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷದ ರೇಖೆಯ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಪಕ್ಷದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಭಾನುವಾರ ( ಫೆಬ್ರವರಿ 15) ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಿಟಿಐ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಬಹುಮತದ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಇಷ್ಟ ಬಂದಂತೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಇದು ಪಕ್ಷದ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಪಕ್ಷಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಈ ಸದನವು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮಾದರಿಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು.

ನಾವು ಈ ಸದನದ ಗೌರವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕೆಂದರೆ, ಮೊದಲು ಸ್ಪೀಕರ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಸ್ಪೀಕರ್ ವಿರುದ್ಧದ ಇಂತಹ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇಡೀ ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಎಂದು ನೆಹರೂ ಹೇಳಿರುವುದಾಗಿ ಪಿಟಿಐ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಇದಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೇ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ನೀಡುವಂತೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನೆಹರೂ ಸಭಾಪತಿಯವರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.

ಭಾರತದ ಸಂಸದೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ಪೀಕರ್ ವಿರುದ್ಧದ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಅಪರೂಪವಾದರೂ, ಅವು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಚಲನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. 1987 ಏಪ್ರಿಲ್ 15 ರಂದು ಅಂದಿನ ಲೋಕಸಭೆ ಸ್ಪೀಕರ್ ಬಲರಾಮ್ ಜಾಖಡ್ ವಿರುದ್ಧ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಮಂಡಿಸಿದ ಪದಚ್ಯುತಿ ನಿರ್ಣಯವು ಅಂತಹದ್ದೇ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆ.

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವು ಆಗಿನ ಸ್ಪೀಕರ್ ಬಲರಾಮ್ ಜಾಖಡ್ ಅವರನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿತು, ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರ ಮಗ ಸುನಿಲ್ ಜಾಖಡ್ ಈಗ ಪಂಜಾಬ್ ಬಿಜೆಪಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

1987ರಲ್ಲಿ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಚಂಡ ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೋಫೋರ್ಸ್ ಹಗರಣ ಮತ್ತು ಇತರ ರಕ್ಷಣಾ ಖರೀದಿಗಳ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಆರೋಪಗಳು ಗುಡುಗುತ್ತಿದ್ದವು. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಈ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ಸ್ಪೀಕರ್ ಬಲರಾಮ್ ಜಾಖಡ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಮೃದು ಧೋರಣೆ ತಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅಡಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ, ವಿಪಕ್ಷಗಳು ಪದಚ್ಯುತಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದ್ದವು.

ಅಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು ಸದನದಲ್ಲಿ 400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸದಸ್ಯರ ಬಲ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ, ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆಯ ನಂತರ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಈ ನಿರ್ಣಯವು ಭಾರಿ ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಂಡಿತು. ಬಲರಾಮ್ ಜಾಖಡ್ ಅವರು ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿ ಮುಂದುವರಿದರು.

ಇಂದು ಓಂ ಬಿರ್ಲಾ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, 1987ರ ಘಟನೆಯು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದು ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಪೀಕರ್ (ಜಾಖಡ್) ಬೆನ್ನಿಗೆ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಇಂದು ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರವು ಓಂ ಬಿರ್ಲಾ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.

2024 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್​​ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಂಸದೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆಯಿತು. ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸಭಾಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಜಗದೀಪ್ ಧನಕರ್​ ವಿರುದ್ಧ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಪದಚ್ಯುತಿ ನಿರ್ಣಯದ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದ್ದವು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸದರು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಪದಚ್ಯುತಿ ನಿರ್ಣಯದ ನೋಟಿಸ್​​ನ್ನು ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು.

ಕಳೆದ ಮಂಗಳವಾರ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಂಸದರು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ನೋಟಿಸ್​​ನ್ನು ಲೋಕಸಭಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 94 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪೀಕರ್​​ ಅವರನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಈ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡದಿರುವುದು, ಎಂ.ಎಂ. ನರವಾಣೆ ಅವರ ಪುಸ್ತಕದ ಉಲ್ಲೇಖಕ್ಕೆ ತಡೆ ಒಡ್ಡಿದ್ದು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಸಂಸದರ ಅಮಾನತು ಕ್ರಮಗಳು ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿವೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಬಜೆಟ್ ಅಧಿವೇಶನದ ಚರ್ಚೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಮಾಜಿ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಂ.ಎಂ. ನರವಾಣೆ ಅವರ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಸ್ಪೀಕರ್ ಓಂ ಬಿರ್ಲಾ ಅವರು ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಇದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು.

ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 94(ಸಿ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿವೆ. ಆದರೆ, ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷವು ಭಾರಿ ಬಹುಮತ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಈ ನಿರ್ಣಯವು ಸೋಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು. ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಕಿರಣ್ ರಿಜಿಜು ಘೋಷಿಸಿದಂತೆ, ಮಾರ್ಚ್ 9 ರಂದು ಈ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಮತದಾನ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಇದು ಓಂ ಬಿರ್ಲಾ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್​​).