ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ $2 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ದಾಟಿದ ಭಾರತದ ಕ್ರೀಡಾ ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಕ್ರಿಕೆಟ್​ನದ್ದೇ ಸಿಂಹಪಾಲು | sports economy

ನವದೆಹಲಿ: ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭಾರತದ ಕ್ರೀಡಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೂ(India sports economy) $2 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿದ್ದು, ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಶೇ. 13.4ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ವರ್ಷ $2.13 (ರೂ. 18,861 ಕೋಟಿ) ತಲುಪಿದೆ. ಈ ಆದಾಯ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಒಟ್ಟು ದಾಖಲಾದ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್​ನದ್ದೇ ಸಿಂಹಪಾಲು ಆಗಿದ್ದು, ಶೇ.89% ಆದಾಯವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಇದು 2024ರಲ್ಲಿ 85% ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಪಾಲು ಶೇ.11%ರಷ್ಟು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಾತ್ರ 16,704 ರೂ. ಆದಾಯವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

WPP ಮೀಡಿಯಾದ 'ಸ್ಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ನೇಷನ್: ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಎ ಲೆಗಸಿ' ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಆದಾಯ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ (ಮೈದಾನ, ತಂಡ ಮತ್ತು ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ), ಎರಡು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಅನುಮೋದನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂರು ಜಾಹೀರಾತು ವೆಚ್ಚಗಳು.

ಈ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿರುವ WPP ಮೀಡಿಯಾ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಕ್ರೀಡೆ ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನೆಯ ಕಂಟೆಂಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಿನಿತ್ ಕಾರ್ನಿಕ್, ಇಂದು ಕ್ರೀಡೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯದ ಛೇದಕದಲ್ಲಿದೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್​ಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ರಾಯೋಜಕವಾಗಿರದೇ ನಿರೂಪಣೆಯ ಭಾಗವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಐಪಿಎಲ್​​ನಂತಹ ಲೀಗ್​ಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಎರಡರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೇಲಿನ ವೆಚ್ಚದಿಂದಲೇ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟು ಉದ್ಯಮದ ಸುಮಾರು 50% ನಷ್ಟಿದ್ದು, ಅಂದರೆ ₹9,571 ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟಿದೆ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೇಲಿನ ವೆಚ್ಚವೊಂದೇ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹9,026 ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ದಿನೇ-ದಿನೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವಗಳು ₹7,943 ಕೋಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ. ಐಪಿಎಲ್ ತಂಡಗಳ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವಂತೂ ₹1,000 ಕೋಟಿಗಳ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿದೆ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಚಾರದ ಪಾಲು ₹1,350 ಕೋಟಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಇಡೀ ಕ್ರೀಡಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ 7% ನಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ (ಏಜೆನ್ಸೀಸ್).