ತಂಗಾಳಿ ಹೋತ್ತಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ಗಾಳಿ!

ದೇಶದ ಬಹಳಷ್ಟು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನ 22 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್​ಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ಇದನ್ನು ‘ಹೀಟ್ ವೇವ್ ನೈಟ್ಸ್ ’ ಅಂದರೆ ಉಷ್ಣ ಭರಿತ ರಾತ್ರಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. ಈ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮದ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖವನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಅಪಾಯವೇನು? ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳೇನು? ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳು ಹೇಗಿರಲಿವೆ? ಎಂಬುದರ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ನಗರ ಉಷ್ಣ ದ್ವೀಪ ಪರಿಣಾಮ: ನಗರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಡಾಂಬರು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಖವನ್ನು ಅವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗಾಳಿ ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳು: ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗಬೇಕಾದ ಶಾಖವು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲೇ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವ ಗಂಭೀರ ಹವಾಮಾನ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಅದನ್ನು ‘ಹೀಟ್ ವೇವ್’ (ಬಿಸಿಗಾಳಿ) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಅದನ್ನು ಹೀಟ್ ವೇವ್ ನೈಟ್ ಅಥವಾ ಉಷ್ಣಮಯ ರಾತ್ರಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗಿದ ಮೇಲೂ ಭೂಮಿ ತಣ್ಣಗಾಗದೆ, ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಅಸಹಜವಾದ ಸೆಕೆ ಇರುವುದೇ ಹೀಟ್ ವೇವ್ ನೈಟ್. ಇದು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಮಯ ರಾತ್ರಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ತೀವ್ರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಮೆಟ್ರೋ ನಗರಗಳು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ನವದೆಹಲಿ. ಇಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದು, 2024ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ದೆಹಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಉಷ್ಣಮಯ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು. ಕರಾವಳಿ ನಗರ ಹಾಗೂ ದೇಶದ ವಾಣಿಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ಆರ್ದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆಯೂ ಶಾಖ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಂಪಾದ ರಾತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೂ ಈಗ ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ದಶಕದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ತಂಪು 15%ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್, ಚೆನ್ನೈ, ಕೋಲ್ಕತ್ತ, ಅಹಮದಾಬಾದ್​ವುತ್ತು ವಾರಾಣಸಿ ನಗರಗಳು ಕೂಡ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು 20 ಡಿ.ಸೆ.ನಿಂದ 25 ಡಿ.ಸೆ.ಒಳಗೆ ಇರಬೇಕು. ಆದರೆ ಉಷ್ಣಮಯ ರಾತ್ರಿಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 2024ರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು 35.2 ಡಿ.ಸೆ. ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಹಗಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನದಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್​ನಲ್ಲೇ ಕನಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣಾಂಶ 23 ಡಿ.ಸೆ. ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿದೆ.

ಉಷ್ಣ ಗಾಳಿಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಇಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಲು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯೇ ಮೂಲ ಕಾರಣ. ಭೂಮಿಯ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಹಿಂದೆ ಅಪರೂಪವಾಗಿದ್ದ ಬಿಸಿಗಾಳಿಯ ಘಟನೆಗಳು ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶವು ವೇಗವಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಜೆಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಳು (ಗಾಳಿಯ ಪ್ರವಾಹಗಳು) ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲಿರುವ ಬಿಸಿ ಗಾಳಿಯು ಬೇಗನೆ ಚಲಿಸದೆ ಅಲ್ಲೇ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿದು ‘ಹೀಟ್ ಡೋಮ್ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೀಟ್ ವೇವ್​ಗಳು ಬರುವ ಅವಧಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮೊದಲು 3-4 ದಿನ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಬಿಸಿಗಾಳಿ ಈಗ 10-15 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಸಮುದ್ರದ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಕರಾವಳಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಹವಾಮಾನದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಈ ಹೀಟ್ ವೇವ್​ಗಳ ತೀವ್ರತೆ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಏಪ್ರಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳುಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಉತ್ತುಂಗದ ಕಾಲವಾಗಿದ್ದು, ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಲಿದೆ. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ 40 ಡಿ.ಸೆ.-45 ಡಿ.ಸೆ. ತಾಪಮಾನ ಇರುತ್ತದೆ. ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಈ ಶಾಖವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗಿದ ಮೇಲೆ ಈ ಶಾಖ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 2 ಗಂಟೆಯವರೆಗೂ ಅಸಹನೀಯ ಸೆಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಏಪ್ರಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಶಾಖದ ದ್ವೀಪಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನವು ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯು ಹಗಲಿನ ಬಿಸಿಲಿಗಿಂತಲೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾನವನ ದೇಹವು ಹಗಲಿನ ದಣಿವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾತ್ರಿಯ ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿಯೂ ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಾಗ ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಸುಸ್ತು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಖವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ದೇಹವು ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರಮ ಪಡಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಅಥವಾ ಹೃದಯಾಘಾತ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಎಸಿ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾನ್​ಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಇದು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿಯ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಬೆಳೆಗಳ ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಭತ್ತದ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ).

ಮನೆಯ ಉಷ್ಣತೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ. ಕಿಟಕಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಪರದೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಟಿವ್ ಫಿಲ್ಮ್​ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ತಂಗಾಳಿ ಬರುವಾಗ ಮಾತ್ರ ತೆರೆಯಿರಿ. ಮನೆಯ ಛಾವಣಿಗೆ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಪೇಂಟ್ ಹಚ್ಚಿ. ಇದು ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖವನ್ನು 80%ರಷ್ಟು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮನೆಯ ಒಳಗಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು 2-5 ಡಿ.ಸೆ.ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ. ಸಸ್ಯಗಳು ಟ್ರಾನ್ಸ್​ಪಿರೇಶನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಗಾಳಿಯನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು ಬರುವಂತೆ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಆಹಾರ ಕ್ರಮ: ನೀರು ಸೇವನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್ ಇರುವ ಪಾನೀಯಗಳು (ಎಳನೀರು, ಮಜ್ಜಿಗೆ) ಉತ್ತಮ. ಕೆಫೀನ್ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಸಕ್ಕರೆ ಇರುವ ಪಾನೀಯಗಳ ಸೇವನೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಹಸಿರು ವಲಯ ಹೆಚ್ಚಲಿ: ರಸ್ತೆ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಖಾಲಿ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದರಿಂದ ಅರ್ಬನ್ ಹೀಟ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ನಗರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಬೇಕು.