

ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ದಿಕ್ಸೂಚಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿರುವ ನಾವಿಗೇಷನ್ ಉಪಗ್ರಹ 'NVS-03' ಅನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಇಸ್ರೋ ಶುಕ್ರವಾರ(ಅ. 30) ರಾತ್ರಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ರಾತ್ರಿ 11.51ಕ್ಕೆ ಎರಡನೇ ಉಡಾವಣಾ ಪ್ಯಾಡ್ನಿಂದ ಉಪಗ್ರಹ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹಾರಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಪಗ್ರಹ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ 'NavIC' ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
50 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ, ಮೂರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು 420 ಟನ್ ಉಡಾವಣಾ ತೂಕವಿರುವ GSLV-F18 ರಾಕೆಟ್, 2,250 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು 'ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫರ್ ಆರ್ಬಿಟ್' (GTO) ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸಿತು. 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕೌಂಟ್ಡೌನ್ ಬಳಿಕ ನಡೆದ ಈ ಉಡಾವಣೆಯು, ಇಸ್ರೋದ 'ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್' (GSLV) ನ 20ನೇ ಹಾರಾಟವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ಸ್ವದೇಶಿ 'ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವಿತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೆಲ್ಲೇಷನ್' (NavIC - ನ್ಯಾವಿಕ್) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ NVS-03 ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ 'ನ್ಯಾವಿಕ್' ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನಾಲ್ಕಕ್ಕೇರಿದೆ.
ಇದು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಗಡಿಯಾಚೆ 1,500 ಕಿ.ಮೀ ವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಧಾರ, ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಸಮಯ ನಿರ್ಧಾರ ಅಂದರೆ PNT ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸೇವೆಗಳು ಕಡಲ ಸುರಕ್ಷತೆ, ವಾಹನಗಳ ಜಾಡು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಜೊತೆಗೆ ಈ ಉಪಗ್ರಹವು ಸ್ಥಾನೀಕರಣದ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ರುಬಿಡಿಯಮ್ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು L5 ಮತ್ತು S ಬ್ಯಾಂಡ್ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನಾಗರಿಕ L1 ಬ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ವಾಚ್ಗಳು ಮತ್ತು ಫಿಟ್ನೆಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ಗಳಂತಹ ಗ್ರಾಹಕ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪಗ್ರಹವು US-ಸ್ವಾಮ್ಯದ GPS ನಂತಹ ವಿದೇಶಿ ಸಂಚರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಭಾರತದ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ (ಏಜೆನ್ಸೀಸ್).