* ಭಾರತದಲ್ಲ್ಲಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದಿತವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಶ್ರೀದಲ್ಲೇ ಬರುವ ಕೋವಿಡ್&19 ಲಸಿಕೆಗಳು ಯಾವವು?
- ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ 3 ಲಸಿಕೆಗಳು ಲೆಸೆನ್ಸ್ ಪಡೆದಿವೆ: ಕೋವಿಶೀಲ್ಡ್ (ಆಸ್ಟ್ರಜೆನಿಕನ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಸೀರಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆ್ ಇಂಡಿಯ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದೆ); ಕೋವ್ಯಾಕ್ಸಿನ್ (ಭಾರತ್ ಬಯೋಟೆಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ) ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ ವಿ (ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀಸ್ ಲ್ಯಾಬ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ). ZyCoV-D ಇದು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಲಸಿಕೆ. ಡಿಎನ್ಎ ಆಧರಿತ ಮೊದಲನೆಯ ಲಸಿಕೆ. ಇದು 2021ರ ಜೂನ್&ಜುಲೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು ಎಂದು ನಿರೀಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಜೆಡಸ್ ಕ್ಯಾಡಿಲ ಸಂಸ್ಥೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದೆ. Corbevax ಇದು protein subunit ಲಸಿಕೆ. ಇದನ್ನು ಹೆದರಾಬಾದಿನ ಬಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ ತಯಾರಿಸಲಿದ್ದು ಡಿಸೆಂಬರ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಕೋವ್ಯಾಕ್ಸಿನ್ ಮತ್ತು ಜೆಕೋವ್&ಡಿ&ಈ ಎರಡೂ ಲಸಿಕೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಸಂಶೋಧನೆಗೊಂಡು ತಯಾರಾಗುತ್ತಿರುವವು.
* ಯಾರು ಕೋವಿಡ್ ಲಸಿಕೆ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರು?
- ಭಾರತದಲ್ಲಿ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲ ನಾಗರಿಕರೂ (ಗರ್ಭಿಣಿಯರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಕೋವಿಡ್ ಲಸಿಕೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
* ಲಸಿಕೆ ಪಡೆಯಲು ಹೆಸರನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ?
&ಕೋ&ವಿನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ (https://www.cowin.gov.in) ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ವೇಳೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆರೋಗ್ಯಸೇತು ಆ್ಯಪ್ನಲ್ಲೂ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಬಹುದು. ನೋಂದಾಯಿಸಲು ನಿಮ್ಮ ಒಂದು ೋಟೋ ಇರುವ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ಲಸಿಕೆ ಪಡೆಯಲು ಹೋದಾಗ ನಿಮ್ಮೊಡನೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಲಸಿಕೆಗಳು ಕೋವಿಡ್ ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ ಸೆಂಟರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಮೇಲ್ಕಂಡ ಪೋರ್ಟಲ್ನಿಂದ ನೀವು ಲಸಿಕೆ ಪಡೆದದ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನೂ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
* ಯಾವೆಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ?
-ಈ ಹಿಂದೆ ಯಾರಿಗಾದರೂ& ಕೋವಿಡ್ 19 ವ್ಯಾಕ್ಸೀನ್ ಪಡೆದಾಗ ಕುಸಿದು ಬೀಳುವಂತಹ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ (ಅನಾಫಿಲ್ಯಾಕ್ಸಿಸ್) ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗದಿರುವಂತಹ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದರೆ; ಕೆಲವೊಂದು ಲಸಿಕೆಗಳಿಗೆ, ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ, ಆಹಾರ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ತತ್ಣವೇ ಅಥವಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅನಾಫಿಲ್ಯಾಕ್ಸಿಸ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಆಗುವ ಸಂಭವಗಳಿದ್ದರೆ.
* ಯಾರಿಗೆಲ್ಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿಷೇಧಗಳು ಅನ್ವಯ?
-ಸಾರ್ಸ್-ಕೋವ್-2 ರೋಗದ ಸಕ್ರಿಯ ಲಣಗಳಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು; ಯಾವುದೇ ಕಾಯಿಲೆಗಾಗಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಸ್ವಸ್ಥಗೊಂಡ ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿರುವ (ಐಸಿಯುನಲ್ಲಿರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು.
* ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ಲಸಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಧರಿತ ಡೋಸೇಜ್ಗಳು ಯಾವವು?
-ಕೋವಿಶೀಲ್ಡ್ ಲಸಿಕೆಯ 2 ಡೋಸ್ಗಳಿಗೆ ಮಧ್ಯೆ ಇರಬೇಕಾದ ಕಾಲದ ಅಂತರವನ್ನು 6&8 ವಾರಗಳಿಂದ 12&16 ವಾರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೋವ್ಯಾಕ್ಸಿನ್ ಲಸಿಕೆಯ 2ನೇ ಡೋಸ್ನ್ನು 1ನೇ ಡೋಸ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ 4 ರಿಂದ 6 ವಾರಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ ವಿ 2 ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಲಸಿಕೆ. ಇದಕ್ಕೆ 2 ಹಂತಗಳ ಮಧ್ಯೆ 3 ವಾರಗಳ ಅಂತರವಿರಬೇಕು. ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ ಲೆಟ್ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಡೋಸ್ನ ಲಸಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ. ೈಜರ್ ಲಸಿಕೆಯ 2ನೇ ಡೋಸ್ನ್ನು 3 ವಾರಗಳ ನಂತರವೂ, ಮಾಡರ್ನ್ ಲಸಿಕೆಯ 2ನೇ ಡೋಸ್ನ್ನು 4 ವಾರಗಳ ನಂತರವೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ಲಸಿಕೆಗಳು ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿವೆ.
* ಲಸಿಕೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರಬಹುದಾದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಯಾವವು?
-ಕೆಲವು ಲುವಾದ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಉದಾ.: ಸೂಜಿ ಚುಚ್ಚಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನೋವು, ತಲೆನೋವು, ಆಯಾಸ, ಜ್ವರ, ಚಳಿ ಮತ್ತು ಮೆನೋವು ಇತ್ಯಾದಿ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಇವೆಲ್ಲ ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಪ್ಯಾರಸೆಟಿಮಾಲ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
* ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಲಸಿಕೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ಎಷ್ಟು? ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಲು ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಲಸಿಕೆಗಳು ಯಾವವು?
- ಕೋವಿಡ್ನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ 3ನೇ ಹಂತದ ಪರೀೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೋವ್ಯಾಕ್ಸಿನ್ ಶೇಕಡ 81 ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಕೋವಿಶೀಲ್ಡ್ ಲಸಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ಶೇ.70.42. ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ ವಿ ಶೇ.91.6ರಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. ಕೋವಿಶೀಲ್ಡ್ ಲಸಿಕೆ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾರತದಿಂದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯಾಣಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ಇರುವ ಏಕೆಕ ಲಸಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
* ಲಸಿಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಬೇಕು?
-ಕೋವಿಶೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕೋವ್ಯಾಕ್ಸಿನ್ ಲಸಿಕೆಗಳ 2ನೇ ಡೋಸ್ನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ 2&3 ವಾರಗಳ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆಂಟಿ ಸಾರ್ಸ್ ಕೋವ್2 ಸ್ಪೆ$ಕ್ ಐಜಿಜಿ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಲಸಿಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರವೂ ಕೋವಿಡ್ ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
* ಈ ಲಸಿಕೆಗಳು ರೂಪಾಂತರಿ ವೆರಸ್ಗಳಿಂದಲೂ ರಸಬಲ್ಲವೆ?
-ಲಸಿಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ದೇಹ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಗೆಯ& ಸ್ಪೆ$ಕ್ ಪ್ರೋಟಿನ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ&ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಲಸಿಕೆಗಳೂ ರೂಪಾಂತರಿ ವೆರಸ್ಗಳನ್ನು ಸಮಂಜಸವಾಗಿ ತಡೆಯಬಲ್ಲವು.
* ಕೋವಿಡ್ ಲಸಿಕೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಕೊಡಬಹುದೆ?
-ಈಗ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಯಾವುದೇ ಲಸಿಕೆಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ಮೌಲ್ಯನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪರೀೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಮೂಗಿನ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೊಡುವ ಲಸಿಕೆಗಳ 2 ಮತ್ತು 3ನೆ ಹಂತದ ಪರೀೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಲಸಿಕೆ ದೊರೆಯಬಹುದು.
* ಮಧುಮೇಹ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ಕಿಡ್ನಿ, ಲಿವರ್ ತೊಂದರೆ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಎಚ್ಐವಿ ಮುಂತಾದ ದೀರ್ಕಾಲಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಲಸಿಕೆ ಪಡೆಯಬಹುದೆ?
-ಹೌದು. ಇಂಥವರೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅತಿ ಶ್ರೀವಾಗಿ ಇಂಥವರು ಲಸಿಕೆ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ರೋಗಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಸುರತ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
* ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಅಥವಾ ಮತ್ಯಾವುದೇ ಅಂಗಗಳ ಬದಲಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರುವ ರೋಗಿಗಳು ಯಾವಾಗ ಲಸಿಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು?
- ಇಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬದಲಿ ಜೋಡಣೆಯಾದ 1&6 ತಿಂಗಳುಗಳ ಬಳಿಕ ಲಸಿಕೆ ಪಡೆಯಬಹುದು.
* ಈಗಾಗಲೇ ಕೋವಿಡ್ ಬಂದು ಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಲಸಿಕೆ ಪಡೆಯಬೇಕೆ?
-ಹೌದು. ಕೋವಿಡ್ ಬಂದ ನಂತರವೂ ಲಸಿಕೆ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಶಿಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕೋವಿಡ್ನಿಂದ ಗುಣಮುಖರಾಗಿ 90 ದಿನಗಳು ಕಳೆದ ನಂತರ ಲಸಿಕೆ ಪಡೆಯಿರಿ.
* ಲಸಿಕೆ ಪಡೆದ ನಂತರವೂ ಕೋವಿಡ್ ಬರಬಹುದೆ?
-ಕೋವಿಡ್ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಪಡೆದ ನಂತರವೂ ಸಣ್ಣ ಶೇಕಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ, ಅವರು ಕೋವಿಡ್ ರೋಗಾಣುಗಳ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಕೋವಿಡ್ ಬರಬಹುದು. ಇಂಥವನ್ನು "ವ್ಯಾಕ್ಸೀನ್ ಬ್ರೇಕ್ಥ್ರೂ ಕೇಸಸ್' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಲಸಿಕೆ ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಕೋವಿಡ್ ಬಂದರೆ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಣರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಥವ ಸೌಮ್ಯವಾದ ಲಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರುವ/ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಟಕದ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾವಿನ ಸಂಭವ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ.
* ಮೊದಲನೇ ಲಸಿಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಕೋವಿಡ್ ಬಂದರೆ, 2ನೇ ಡೋಸ್ ಯಾವಾಗ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು?
-90 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಪಡೆಯಬಹುದು.
* ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಕೋವಿಡ್ಗಾಗಿ ಬೂಸ್ಟರ್ ಡೋಸ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆ? ಕೋವಿಡ್ ಲಸಿಕೆಯ ನಂತರ ಇತರ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೆ?
-ಬೂಸ್ಟರ್ ಡೋಸ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಪರೀೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇದುವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಕೋವಿಡ್ ಲಸಿಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು "್ಲೂ ಅಥವಾ ಷಿಂಗಲ್ಸ್' 2 ವಾರ ಕಳೆದ ನಂತರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಶಿಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ! ಟೆಟಾನಸ್ ಮತ್ತು ಆಂಟಿರೇಬಿಸ್ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ತತ್ಣವೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
* ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದೇ ಡೋಸ್ನ ಲಸಿಕೆಗಳು ಯಾವವು?
- ಜಾನ್ಸನ್ ಅಂಡ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಲಸಿಕೆ ಮಾತ್ರ. ರಷ್ಯಾದ ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ ಲೆಟ್ ಲಸಿಕೆ ಇನ್ನೂ ಸಿದ್ಧತೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.
* 1 ಮತ್ತು 2ನೇ ಲಸಿಕೆಯಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದೆ?
-ಈಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ಲಸಿಕೆಗಳು ಹಾಗೆ ಬದಲಾಯಿಸತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ. ಆದರೂ 2 ಬೇರೆಬೇರೆ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಅವುಗಳ ಮತೆಯನ್ನು ಪರೀಸುವ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
