ಸಮಚಿತ್ತತೆ

ಬಿರುಗಾಳಿಯು ಬೀಸಿದಾಗ ಮರಗಳು ಅಲುಗಾಡುತ್ತವೆ, ಬೆಟ್ಟಗಳು ಅಲುಗಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಇವೆರಡಕ್ಕೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು? ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹೊರಗಡೆಯ ಸುಖದುಃಖ ಗಳು ಪ್ರಶಾಂತತೆಯನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅವನನ್ನೇ ಧೀರ ಎಂದು ಉಪನಿಷತ್ತು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸುಭಾಷಿತವೂ ಇದನ್ನೇ ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವುದು.

ಜೀವನದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಅಳುತ್ತಾ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದಾದರೆ ನಾವು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಯಸಿದ ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲವೂ ನಡೆದರೆ ಮಾತ್ರ ಸುಖ, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ದುಃಖ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇದ್ದರೆ ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಮತ್ವಬುದ್ಧಿಯೇ ಯೋಗದ ಸಾರ.

ಸಮಚಿತ್ತವನ್ನು ಮೊದಲು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಅತಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಅತಿಯಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದೋ ನಾವು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸಿ ಹುಚ್ಚರಾಗುತ್ತೇವೆ, ಇಲ್ಲಾ ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತೇವೆ. ಒಂದೋ ನಾವು ಹಣವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುವ ಹುಚ್ಚುತನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತೇವೆ, ಇಲ್ಲಾ ಹುಚ್ಚುತನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತೇವೆ.

ಆದರೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ. ಮಿತ್ರನಾಗುವುದು ಸುಲಭ, ಶತ್ರುವಾಗುವುದು ಕೂಡ ಸುಲಭ ; ಆದರೆ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷದ ನಡುವೆ ಉಳಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲುವವನು ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ರೂಪಗಳು ಸಂಘರ್ಷದ ರೂಪಗಳು. ನಾವು ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರೂ, ನಾವು ಯೋಚಿಸುವಲ್ಲೆಲ್ಲ, ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಒಂದುಕಡೆ ಮಹಾ ಕಂದಕ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಬಾವಿ ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಬಹಳ ತೆಳುವಾದ ಗೆರೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಯೋಗ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡರ ನಡುವಿನ ತೆಳುವಾದ ಅಂಚು, ಸಂಘರ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಕಿರಿದಾದ ಹಾದಿ. ಆ ಕಿರಿದಾದ ಹಾದಿಯೇ ಸಮಚಿತ್ತತೆ.