ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ಸುಧಾರಣೆಯ ಕ್ರಮಗಳು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅನುಷ್ಠಾನವಾಗಿ, ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪಂಡಿತರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ನ್ಯಾಯ ದೊರೆಯಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ‘ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ’ದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಧ್ವಜ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿಯಮಗಳು ರೂಪಿಸಿ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ತುಷ್ಟೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪಂಡಿತರು ತಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲೇ ನಿರಾಶ್ರಿತರಾಗಿ ಬದುಕಬೇಕಾದಂಥ ಸ್ಥಿತಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಅದೇನಿದ್ದರೂ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮತ್ತು ಮೀಸಲಾತಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಗಳ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ಆಶಾಕಿರಣ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಂಥ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ರಾಜಕೀಯದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಐಕ್ಯತೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ಸುಧಾರಣೆ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ.
