ಯಾವುದೇ ದೇಶ-ಸಮಾಜ ಸರಿದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗಲು, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಜೀವನ ಮಾಡಲು ಕೆಲವು ಕಾನೂನುಗಳು, ಕಟ್ಟಳೆಗಳು, ನೀತಿಸಂಹಿತೆಗಳು ಅತ್ಯವಶ್ಯ. ಹಾಗಿಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಅದು ಅರಾಜಕತೆಗೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿ ಬದುಕು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಂತ ಆಯಾ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೊಂದದ, ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ತರುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಹ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಶದ್ರೋಹ ಕಾನೂನು ಈಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿರುವ, ವಿವಾದಕ್ಕೂ ಈಡಾಗಿರುವ ಕಾನೂನು. ಭಾರತೀಯ ದಂಡಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 124ಎ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಮೌಖಿಕ ಅಥವಾ ಲಿಖಿತ, ಅಥವಾ ಸಂಕೇತಗಳು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಮೂಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಅಥವಾ ನಿಂದಿಸಿದರೆ, ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ಮೂಡಿಸಲು ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ನೀಡಿದರೆ, ಅಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದೇಶದ್ರೋಹ ಕಾನೂನಿನನ್ವಯ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಗರಿಷ್ಠ ಎಂದರೆ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ವಿಧಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆಳುವ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುತ್ತವೆ; ಇದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಡೆಸುವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಎಂಬುದು ಕೆಲವರ ಆಕ್ಷೇಪ.
