ಸಂಶಯಪಡುವವರು ಹಾಳಾಗುವರೇ ಸರಿ

‘ಸಂಶಯಾತ್ಮಾ ವಿನಶ್ಯತಿ’ -ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಜೀವನವೇ ಸಂಶಯಮಯ. ನನ್ನೀ ಪ್ರಯತ್ನ ಸಫಲವಾಗುವುದೋ ಇಲ್ಲವೋ?, ಈತನನ್ನು ನಂಬಲೋ ಬೇಡವೋ? ...ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಂದೇಹಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವುದೇ! ನಂಬಿದರೂ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಸಂದೇಹವೇ: ಅಷ್ಟೊಂದು ನಂಬಬಾರದಿತ್ತೇನೋ?; ನಂಬಲಾಗದಿದ್ದಾಗಲಂತೂ ಸಂತತ ಚಿಂತೆಯೇ. ಯಾರನ್ನು ನಂಬುವುದು, ಎಷ್ಟು ನಂಬುವುದು? ಹೇಗೆ ನಂಬುವುದು? - ಎಂದೆಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೇ.

ಎಲ್ಲಾ ಸಂಶಯಾತ್ಮರೂ ಹಾಳಾಗುವರು ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಎರಡು ವಿಶೇಷಣಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆ: ಅಜ್ಞನೂ ಅಶ್ರದ್ದಧಾನನೂ ಆಗಿರುವ ಸಂದೇಹಿಯು ಹಾಳಾಗುವನು - ಎಂದಿದೆ. ಹಾಗೆಂದರೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು, ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮಂದಿರು ಬೈಯುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು. ಏನದು ಬೈಗಳ? ಸ್ವಂತಬುದ್ಧಿಯಿರಬೇಕು; ಇಲ್ಲವೋ ಹಿರಿಯರು ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು; ಎರಡೂ ಇಲ್ಲದ ನೀನು ಉದ್ಧಾರವಾಗುವೆಯಾ? ಎಂಬ (ಪ್ರೀತಿಯ) ಮಾತನ್ನು ಯಾರು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಕೇಳಿಲ್ಲ? ಅಂತೆಯೇ ಕೃಷ್ಣನಿಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದೂ.

ತಾನೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದವನಾಗಿರಬೇಕು ಅಥವಾ ಬಲ್ಲ ಹಿರಿಯರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಾದರೂ ಇರಬೇಕು: ಇವೆರಡೇ ಮಾರ್ಗಗಳಿರುವುದು. ಶ್ರದ್ಧೆಯೆಂದರೇನು? ಬಲ್ಲ ಗುರುವಿನ ಮೇಲೆ, ಬಲ್ಲಿದರು ರೂಪಿಸಿದ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಇಡುವ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಶ್ರದ್ಧೆ. ಜೀವನದ ಲಕ್ಷ್ಯವೇನು, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಮಾರ್ಗವೇನು? - ಎಂಬೀ ಗಹನಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕೊಡತಕ್ಕವೇ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು: ಗೀತೆ-ಉಪನಿಷತ್ತು-ಸ್ಮೃಗಳು - ಮೊದಲಾದವು. ಸ್ವತಃ ಅಜ್ಞ, ಪ್ರಾಜ್ಞರನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸ; ಮನಸ್ಸು ಮಾತ್ರ ಸಂಶಯಮಯ ಎಂದಾಗಿಬಿಟ್ಟವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅಯೋಮಯವೇ!

ಸಂಶಯಪಡಬಾರದೆಂದರೇನು?: ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಾರದೆಂದಲ್ಲ; ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಅರಸಬಾರದೆಂದಂತೂ ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ತಾವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತವೆಯಲ್ಲವೇ? ಅವನ್ನು ತಡೆಯುವುದದೆಂತು? ಎದುರಿಗೆ ಗುರುವಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿಯೋ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದಲೋ ಅರ್ಹತಾನುಸಾರ ಉತ್ತರವಿತ್ತಾನು. ನಚಿಕೇತನಿಗೆ ಯಮನೂ, ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನೂ ಲೋಕೋತ್ತರ ಗುರುಗಳಾಗಿ ಲಬ್ಧರಾದರು. ಅರ್ಜುನನೂ ನಚಿಕೇತನೂ ಬೇಕಾದಷ್ಟೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಲಿಲ್ಲವೇ? ಆದರೂ, ಆಹಾ! ನಿನ್ನಂತೆ ಪ್ರಶ್ನೆಕೇಳುವವರು ನಮಗೆ ದೊರೆಯಲಿ! - ಎಂದು ನಚಿಕೇತನ ಬಗ್ಗೆ ಯಮನೇ ಆಸೆಪಟ್ಟ! ಆಹಾ! ನಿನ್ನ ಹಾಗೆ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ಛೇದಿಸುವವರು ದೊರೆಯರೇ ಸರಿ! ಎಂದು ತಾನೇ ಧನ್ಯನೆಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಬಗ್ಗೆ ಅರ್ಜುನನೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡ! ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಾದರೂ ನಾನಾಮುಖಗಳಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದನ್ನು - ಅರಿವು ಮೂಡುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯಮಾರ್ಗವೆಂಬುದಾಗಿಯೇ ತಿಳಿಸಿದ: ಅರುಹುವರು ತತ್ತ್ವಜ್ಞರು - ಎಂದ. ತತ್ತ್ವಜ್ಞನೇ ಗುರು!

ಅರ್ಜುನನಾದರೂ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಕ್ಕೇ ಬಿಡಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ?: ಈ ಘೊರಕರ್ಮದಲ್ಲೇಕೆ ನನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸುವೆ?; ವ್ಯಾಮಿಶ್ರವಾಗಿರುವ (ಎಂದರೆ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿರುವ) ಮಾತುಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಮೋಹವನ್ನು (ಎಂದರೆ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು) ನೀನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಇದೆಯೆಲ್ಲಾ! ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಲಿಲ್ಲವೆ, ಮೊದಮೊದಲು? ಕಳಕಳಿಯ ಈ ಪ್ರಶ್ನೋಪಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನು ಇನಿತಾದರೂ ಕಿರಿಕಿರಿಗೊಂಡನೇನು? ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅರ್ಜುನನೇ ಅಂದದ್ದೇನು? ನನ್ನ ಮೋಹವಿದೋ ಹರಿಯಿತು, ಸಂದೇಹಗಳೆಲ್ಲ ಕಳೆದವು - ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ! ಇದೋ ಇನ್ನು ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ(ಯೇ) ಮಾಡುವೆ.ಮೊದಲನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ವಿಷಾದಯೋಗವೆಂದು ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ಕರೆದಿದೆಯಷ್ಟೆ? ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಶ್ರೀರಂಗಮಹಾಗುರುಗಳು ಸುಭಗವಾಗಿ ಪ್ರಸಾದಯೋಗವೆಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಹೌದಲ್ಲವೇ?: ಅರ್ಜುನನ ಸಂಶಯ ಸರಿಯಿತು, ನಿಶ್ಚಯ ಮೂಡಿತು; ದಾರಿಯು ತೋರಿತು: ಗುರಿಯೇ ದೊರೆಯಿತು! ಇತ್ತ ತಾನೂ ಅರಿಯ(ಲೆಳಸ)ದೆ, ಅತ್ತ ಅರಿತವರತ್ತಲೂ ಸಾಗದೆ, ಸಂಶಯಗಳನ್ನೇ ಗುಡ್ಡೆಹಾಕಿಕೊಂಡು ಮೈಪರಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಕುಳಿತುಕೊಂಡ ಪೆದ್ದಗುಂಡನಿಗೆ ಪರವಿರಲಿ, ಇಹವೂ ಸಾಧಿಸದು! ಎಂಬರ್ಥದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತವಾದ ಉಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ರಕ್ತಿ(=ಪ್ರೀತಿ)ಯಾಗದು?

(ಲೇಖಕರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಚಿಂತಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಚನಕಾರರು ಅಷ್ಟಾಂಗಯೋಗ ವಿಜ್ಞಾನಮಂದಿರಂ)