

| ಡಾ.ಎ. ಶ್ರೀಧರ
ಮನೆಯೇ ಪಾಠಶಾಲೆ: ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹೊಸತನಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ದೊಡ್ಡ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಮೊಬೈಲ್, ಅಂತರ್ಜಾಲ, ಟಿವಿ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಶಾಲಾಮಕ್ಕಳ ಪಠ್ಯಕಲಿಕೆಯತ್ತ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಇಂತಹ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಪೂರಕ.
ಮಕ್ಕಳ ಭೋಜನ, ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ಬೋಧನಾ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಶಾಲೆ ಸೇರುವ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಗುವೊಂದರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲನೆಯ ದಿನವು ಮನೆಯಾವರಣದಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗುವಂತಹ ದಿನಗಳಿವು. ನೂತನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್/ಮೊಬೈಲು ತೆರೆಯೇ ಸ್ಲೇಟು, ಪುಟ್ಟ ಕೈಬೆರಳುಗಳೇ ಬಳಪ. ಆರಂಭದ ಕಲಿಕೆಯ ಈ ವಿನೂತನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಹುಮ್ಮಸ್ಸು, ಪಾಲಕರ ಕುತೂಹಲ ಸಹಜಶಾಲೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವೇ ಸೈ.
ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಹಾವಳಿಯ ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುವಿಕೆ ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಿಕ ರೀತಿಯತ್ತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಹೊರಳಬಲ್ಲದೆ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಸಿಗಲಾರದು. ಆದರೆ, ಬಹುಪಾಲು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ ಒಲವು ಆನ್ಲೈನ್ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕಡೆಗೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಈಗ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಇ-ವಾಣಿಜ್ಯದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿವೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕದ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಸುವವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಕಲಿಸಬೇಕಾಗಿರುವ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಇರಲೇಬೇಕಾದಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ತರಬೇತಿ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲಿಕೆ ಈಗಾಗಲೇ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರು ಬಿಟ್ಟಿರುವುದಂತೂ ಸ್ಪಷ್ಟ.
ಆದುದರಿಂದಲೇ ತರಗತಿಯಾಚೆಯೂ ಕಲಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎನ್ನುವಂಥ ಮನೋನಿಶ್ಚಿತತೆ ಗಟ್ಟಿಪಡಿಸುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲಿಕೆಯ ತಂತ್ರಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತರಗತಿಯ ಬೋಧನಾ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಮನೆಯನ್ನೇ ಶಾಲೆಯಾಗಿಸುವ ಆನ್ಲೈನ್ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಸೂಕ್ತ ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲಿಕೆಯ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳು: ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ದೂರದೂರ ಸರಿದಿದ್ದರೂ ಮೊಬೈಲ್/ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತೆರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಅದೇ ಸರಾಗ ಎನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಬಲವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಮಕ್ಕಳ ಸಮಗ್ರ ಮಾನಸಿಕ ವಿಕಾಸದ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲದ ಪರಿಣಾಮಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಾಲಕರಲ್ಲಿದೆ. ಇದೇನು ಹುಸಿಭಾವನೆಯಂತೂ ಅಲ್ಲ. ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ಕಲಿಕೆಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಏಕಾಏಕಿ ಬದಲಾಗಿಬಿಟ್ಟಾಗ ಹೀಗೆನಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಕೋವಿಡ್ ಪೂರ್ವದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದಂತಹ ಶಾಲಾ ಕಲಿಕೆಯ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಕಲಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಗ್ರಹಿಕೆ ಕೋವಿಡ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 40ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿರುವುದನ್ನು ಕೆಲ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಬೊಟ್ಟುಮಾಡಿವೆ. ಹೌದು, ಮನೆಯ ಆವರಣವೇ ತರಗತಿಯ ತದ್ರೂಪವಾಗಲಾರದು. ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣ, ಸಾಧನ, ಸಲಕರಣೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಬರುವ ವೇಗ ಮತ್ತು ಹೊಸತನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವಂಥ ಕುತೂಹಲದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರತೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವಂಥ ಹೊಸ ಆವರಣವೂ ಕಲಿಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಂತರವನ್ನು ನೀಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಕ್ಕಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲಿಕೆಯ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯನ್ನು ಸೇರುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಬಹುಮುಖ್ಯ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪಾಲಕರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯದ ಬದುಕು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ ಎನ್ನುವ ಅರಿವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಬೇಕಿದೆ.
(ಲೇಖಕರು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ)