ಒಂದು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾತನು ಋಷಿಯೋ, ಜ್ಞಾನಿಯೋ ಅಥವಾ ಮಹಾತ್ಮನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಋಷಿ ಹಾಗೂ ಮಹಾತ್ಮರ ವಿಶೇಷವೇನೆಂದರೆ ಅವರು ಒಂದು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಸ್ತು ದ್ವಂದ್ವವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯರು ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅಲೆದು ದುಃಖಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ದ್ವಂದ್ವವೇ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಬದುಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ನಡೆಯದೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಪ್ಪು ಯಾವುದೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ತಡೆಯದೆ ತಾವೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ಜೀವಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದ್ವಂದ್ವದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತ ನೊಂದ ಜೀವಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಹೊಸ ಕರು ಹುಲ್ಲನ್ನು ಮೇಯಲು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಅರಿತು ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ತಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಅದಕ್ಕೆ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಲ್ಲು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಸಂಜೆಯವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅಲೆದು ದಣಿಯುತ್ತದೆ. ನಾವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿಸದಿದ್ದರೆ ನೊಂದು ಜೀವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
