ಅಲ್ಪರ ಸಂಗ ಅಭಿಮಾನ ಭಂಗ

‘ರಾಮ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ ಕೌಸಲ್ಯಾ ರಾಜಮಾತೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ನೀನು ಅವಳ ದಾಸಿಯಾಗುವೆ. ಸೂರ್ಯವಂಶ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ರಾಮನ ಮಕ್ಕಳೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಭರತ ಹೇಳ ಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತೆ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಭರತನನ್ನು ದೂರ ಇಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಕೇಕಯದೇಶದ ಅಶ್ವಪತಿಯನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ದೂರ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮನಿಗೆ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟುವ ಗುಟ್ಟಾದರೂ ಏಕೆ ಬೇಕಿತ್ತು?’ ಎಂದೆಲ್ಲ ತಲೆಕೆಡಿಸಿದಳು. ಮುಂದೆ ಕೈಕೇಯಿ ವರ ಬೇಡಿದಳು. ರಾಮನಿಗೆ ವನವಾಸ ನಿಶ್ಚಯವಾಯಿತು.

ನಮಗೆ ಉಳಿಯುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಂಥರೆಯ ದ್ವೇಷ, ಅಸಹನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣವೇನು ಎಂದು. ಸಹಜವಾಗಿ ಊಹಿಸಬಹುದಾದದ್ದು ಆಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳಂತೆ ಸ್ವಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಕೌಸಲ್ಯೆ ರಾಜಮಾತೆಯಾದರೆ ತನ್ನ ಗಂಜಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಆಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ. ಅಂತೆಯೇ ತಾನು ಯಜಮಾನಿ ಕೈಕೇಯಿಗೆ ನಿಷ್ಠಳೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಳು ಎನ್ನಬಹುದು. ಆದರೆ ವಿಚಿತ್ರ ಕಾರಣವೊಂದನ್ನು ವ್ಯಾಸರ ಅಗ್ನಿರಾಮಾಯಣ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಾದೌ ಗೃಹೀತ್ವಾ ರಾಮೇಣ ಕರ್ಷಿತಾ ಸಾಪರಾಧತಃ|
ತೇನ ವೈರೇಣ ಸಾ ರಾಮವನವಾಸಂ ಚ ಕಾಂಕ್ಷತಿ||

ಎಳವೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮ ತನ್ನವರೊಡನೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಆಗ ತಿಳಿಯದೆ ನಡುವೆ ಬಂದ ಮಂಥರೆಯ ಪಾದ ಹಿಡಿದೆಳೆದು ಬೀಳಿಸಿದ್ದ. ಸುತ್ತಲಿನವರು ಜೋರು ಜೋರಾಗಿ ನಕ್ಕಿದ್ದರು. ಕುಬ್ಜೆ ಮಂಥರೆಗೆ ಅಪಮಾನವೆನಿಸಿತು. ದೇಹದ ವಿಕಾರ ದೋಷವೆನಿಸದು. ಆದರೆ ವಿಕಾರಸ್ವಭಾವ ಉರಳಿಸುವಂಥದ್ದು. ಅಂದೇ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟ ಸೇಡಿನ ಮುಳ್ಳು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಬಳಿಕ ರಾಮನ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡಿತು. ದೇಶವೇ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡ ರಾಮನನ್ನು ಮಂಥರೆ ಮೆಚ್ಚಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಕೆಟ್ಟವಳೆಂಬ ಪಟ್ಟ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡದ್ದು ಕೈಕೇಯಿಗೆ. ಅಲ್ಪರ ಸಂಗ ಅಭಿಮಾನ ಭಂಗ ಎಂಬುದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲವಲ್ಲವೇ?

(ಲೇಖಕರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು)

https://www.vijayavani.net/land-rate-in-ayodhya-surges-amid-rammmandir-inaugration

https://www.vijayavani.net/women-uses-dolo-650-to-remove-stain-on-dress