ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸೆಡ್ಡು

ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೇ ಸೌರ ಜಿಯೋ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಯ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸೌರ ಜಿಯೋ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಎಂಬುದು ಬೆಂಕಿ ನಂದಿಸಲು ಬಳಸುವ ‘ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ’ ಇದ್ದಂತೆ. ಇದು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದೇ ಹೊರತು, ಬೆಂಕಿ ಹತ್ತಲು ಕಾರಣವಾದ ಕಸವನ್ನು (ಮಾಲಿನ್ಯ) ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅಂತಿಮ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಪ್ಲಾನ್ ‘ಬಿ’ ಆಗಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಬದಲು, ಅದರ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತ ಮೂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಸೌರ ಜಿಯೋ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಎಂಬುದು ‘ಜಾಗತಿಕ ಸನ್-ಸ್ಕ್ರೀನ್’ ಇದ್ದಂತೆ. ಇದು ಸೂರ್ಯನ ಸುಡುವಿಕೆಯಿಂದ ನಮಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಬಲ್ಲದು, ಆದರೆ ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ವಾತಾವರಣದ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಇದು ಬದಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಇದು ತಾಪಮಾನ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಅಸ್ತ್ರ ಹೌದಾದರೂ, ಇದನ್ನು ಬಳಸುವ ಮುನ್ನ ಅದರ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಆತಂಕವಿದೆ. ಆದರೂ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಇಡಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು. 1991ರಲ್ಲಿ ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನ ಮೌಂಟ್ ಪಿನಾಟುಬೊ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಾಗ, ಅದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಟನ್ ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮಿಸಿತ್ತು. ಈ ಕಣಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ತಡೆದಿದ್ದರಿಂದ, ಮುಂದಿನ 15 ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನವು ಕೊಂಚ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸೌರ ಜಿಯೋ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಇದೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತದೆ.

ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ?

ಭೂಮಿಗೆ ಬರುವ ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 1% ರಿಂದ 2% ರಷ್ಟು ಬೆಳಕನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿದರೆ ಸಾಕು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ತರಬಹುದು ಎಂಬುದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ. ಆದರೆ, ಇದು ‘ತಾಪಮಾನ’ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ‘ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ’ಯನ್ನಲ್ಲ. ಈ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು. ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣವನ್ನು ತಡೆದರೆ ಭೂಮಿ ತಂಪಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ನಾವು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ (ಜ್ವರ/ಶಾಖ) ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದಂತೆಯೇ ಹೊರತು, ರೋಗಕ್ಕಲ್ಲ (ಮಾಲಿನ್ಯ).

ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳು

ಸ್ಟ್ರಾಟೋಸ್ಪೆರಿಕ್ ಏರೋಸಾಲ್ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ (ಎಸ್​ಎಐ): ವಿಮಾನ ಅಥವಾ ಬಲೂನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಮೇಲ್ಪದರಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ ಸಲ್ಫರ್ ಕಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದು. ಈ ಕಣಗಳು ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿನ ಮೋಡಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ: ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿರುವ ಮೋಡಗಳಿಗೆ ಉಪ್ಪಿನ ನೀರನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಿಳಿಯಾಗಿಸುವುದು. ಇದರಿಂದ ಮೋಡಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತವೆ. ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಬರುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ‘ಅಲ್ಬೆಡೊ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಶಾಖ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸೌರ ಜಿಯೋ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೃತಕವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಈ ಅಲ್ಬೆಡೊ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಬೆಡೊ ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟೂ ತಾಪಮಾನದ ಪ್ರಮಾಣ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಯತ್ನ

ಸಲ್ಫರ್ ಬದಲಿಗೆ ಓಜೋನ್ ಪದರಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡದ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ನಂತಹ ಪರ್ಯಾಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಭೂಮಿಯ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಯಾವ ದೇಶ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ದೇಶದ ತಾಪಮಾನ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬರಗಾಲ ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

ಅನುಕೂಲಗಳು

ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಸಮಯ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಇಳಿಸಬಲ್ಲದು. ಕಾರ್ಬನ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತಗಲುವ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಪಾಯಗಳು

ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮುಂಗಾರು ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಚಕ್ರವನ್ನು ಏರುಪೇರು ಮಾಡಬಹುದು; ಇದರಿಂದ ಕೃಷಿಯ ಮೇಲೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ವಾಯುಮಂಡಲಕ್ಕೆ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಓಜೋನ್ ಪದರ ತೆಳುವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಯಾವುದೋ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಭೂಮಿಯ ತಾಪಮಾನವು ವೇಗವಾಗಿ ಏರಿ ದೊಡ್ಡ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಸೌರ ಜಿಯೋ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೇವಲ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಅಷ್ಟೆ; ಆದರೆ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದ ಆಮ್ಲೀಕರಣವನ್ನಾಗಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಬರಗಾಲ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ನಮಗೆ ಕಾಣುವ ನೀಲಿ ಆಕಾಶವು ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಮಸುಕಾಗಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು.

ತಾಪಮಾನ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ, ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಆಮ್ಲೀಯವಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ; ಇದು ಸಮುದ್ರದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಕ.

ಸವಾಲುಗಳು

ನೇರವಾಗಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಸವಾಲಿನದ್ದಾಗಿದೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ ‘SCoPEx’ (Stratospheric Controlled Perturbation Experiment) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ 2024ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಆಕಾಶ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಬದಲಿಗೆ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈಗ ‘ಸಮುದ್ರದ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನಗೊಳಿಸುವ’ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ಯಾರಿಯರ್ ರೀಫ್‌ನಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾದ ಶಾಖದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬಹುದೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸೂಪರ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಏರೋಸಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಳೆ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಓಜೋನ್ ಪದರದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಹ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧ ಅಥವಾ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ 2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕನ್ ಜಿಯೋಫಿಜಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ (ಎಜಿಯು) ಮತ್ತು ಅದರ ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲುದಾರರು ಸೌರ ಜಿಯೋ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಆಡಳಿತ ವೇದಿಕೆ (Responsible Governance Platform) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತರುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ಅಂತ್ಯದೊಳಗೆ ವರದಿ ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.