ಶನಿಗ್ರಹದ ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ ಆರು ಮೂಲೆಗಳ ನಿಗೂಢ ಸುಂಟರಗಾಳಿ! ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನೇ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿದ ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವಿದ್ಯಮಾನವೇನು?Saturn Hexagon

Saturn Hexagon: ನಮ್ಮ ಸೌರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ಸಂಗತಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಶನಿಗ್ರಹದ ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿರುವ ಆರು ಮೂಲೆಗಳ ವಿಚಿತ್ರ ರಚನೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳು ದುಂಡನೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವುದನ್ನು ನೋಡಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಶನಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೃಹತ್ ಷಡ್ಭುಜಾಕಾರದ ಸುಂಟರಗಾಳಿಯೊಂದು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಸುಮಾರು 30,000 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲವಿರುವ ಈ ರಚನೆಯನ್ನು ಸ್ಯಾಟರ್ನ್ ಹೆಕ್ಸಾಗನ್ (Saturn Hexagon) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾದ ಇದರ ಚಿತ್ರಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿವೆ.

ಏನಿದು ಶನಿಗ್ರಹದ ಷಡ್ಭುಜಾಕಾರದ ರಚನೆ?

ಶನಿಗ್ರಹದ ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದ ಸುತ್ತಲೂ ಆರು ಬದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೃಹತ್ ಮೋಡದ ರಚನೆಯಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ಆಕಾರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬದಿಯೂ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ರಚನೆಯ ಅಗಾಧತೆಯನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಇದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಬೃಹತ್ ಧ್ರುವೀಯ ಸುಂಟರಗಾಳಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಕತ್ತಲಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಿನುಗುತ್ತಿರುವ ನಿಗೂಢ ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳು! ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸಿದ ಆ ಅಚ್ಚರಿಯ ರಹಸ್ಯವೇನು?Little Red Dots

ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಆಕಾರ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ?

ಈ ರಚನೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಶನಿಗ್ರಹದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆ. ಗ್ರಹದ ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದ ಸುತ್ತ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಗಾಳಿಯ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ವೇಗದ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಷಡ್ಭುಜಾಕಾರದ ಅಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ದ್ರವಗತಿಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಬಹುಭುಜಾಕಾರದ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಶನಿಗ್ರಹದ ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗಿದೆ.

ದಶಕಗಳಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ರಹಸ್ಯ

1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಾಸಾದ ವಾಯೇಜರ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳು ಶನಿಗ್ರಹದ ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿರುವ ಈ ವಿಚಿತ್ರ ರಚನೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿದವು. ನಂತರ 2004ರಲ್ಲಿ ಶನಿಗ್ರಹದ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕ್ಯಾಸಿನಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ಇದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಮೀಪದಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿತು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ರಚನೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವುದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ಭೂಮಿಯಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಸುಂಟರಗಾಳಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದೇ?

ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಸುಳಿಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಶನಿಗ್ರಹದ ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿರುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಷಡ್ಭುಜಾಕಾರದ ರಚನೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಶನಿಗ್ರಹದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯೇ ಇಂತಹ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಶನಿಗ್ರಹದ ಉಂಗುರಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದರ ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಆರು ಮೂಲೆಗಳ ಸುಂಟರಗಾಳಿಯೂ ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಅದ್ಭುತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದೂರದ ಗ್ರಹವೊಂದರ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ಆಕಾರ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವುದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ( ಏಜೇನ್ಸಿಸ್​)