ಇಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪಸ್ಮಾರ ದಿನ: ಭಯ ಬೇಡ, ಕಾಳಜಿ ಇರಲಿ

‘‘ನನ್ನ ಅಪಸ್ಮಾರ ಪಯಣದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು’ (Milestones On My Epilepsy Journey) ಘೋಷವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಈ ವರ್ಷದ ಅಪಸ್ಮಾರ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಅಪಸ್ಮಾರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸವಾಲುಗಳ ನಡುವೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.

| ಕೆ.ಎಂ.ಪಂಕಜ, ಬೆಂಗಳೂರು

ಅಪಸ್ಮಾರ (ಮೂರ್ಛೆ ರೋಗ) ಇದು ಮಿದುಳಿನ ತೀವ್ರ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಸಿನವರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (ಡಬ್ಲ್ಯುಎಚ್​ಒ) ಪ್ರಕಾರ ಅಪಸ್ಮಾರವು ಸಾಮಾನ್ಯ ನರಸಂಬಂಧಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು, 2018ರ ಅಧ್ಯಯದ ಪ್ರಕಾರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ 7 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮಂದಿ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 1.2 ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಜನರಲ್ಲಿ 5-9 ಮಂದಿ ಅಪಸ್ಮಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು. ಗ್ಲೋಬಲ್ ಬರ್ಡನ್ ಆಫ್ ಡಿಸೀಸ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪ್ರಕಾರ ಜಾಗತಿಕ ರೋಗದ ಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಸ್ಮಾರ ಶೇ. 0.7 ಇದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 8-12 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅಪಸ್ಮಾರವು ವಿಶೇವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ 22.2 ಹರಡುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವಿದೆ. ಈ ರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 17ರಂದು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪಸ್ಮಾರ ದಿನ’ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಫೆಬ್ರವರಿ 12ರಂದು ‘ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪಸ್ಮಾರ ದಿನ’ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್​ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯೂರೋ ಫಾರ್ ಎಪಿಲೆಪ್ಸಿ (ಐಬಿಇ) ಮತ್ತು ಇಂಟರ್​ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೀಗ್ ಅಗೆನೆಸ್ಟ್ ಎಪಿಲೆಪ್ಸಿ (ಐಎಲ್​ಎಇ) ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಪಸ್ಮಾರ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪಸ್ಮಾರ ದಿನದ ಇತಿಹಾಸ

ಅಪಸ್ಮಾರ ಕುರಿತು ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅಪಸ್ಮಾರದೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪಸ್ಮಾರ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಪಿಲೆಪ್ಸಿ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಇತರ ಗುಂಪುಗಳು ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಈ ದಿನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಅಪಸ್ಮಾರದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಜನರು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಕಳಂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು, ಅಂತಹವರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಪಸ್ಮಾರ ಕುರಿತು ಇರುವ ತಪು್ಪ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಅಪಸ್ಮಾರ ಎಂದರೇನು?

ಮಿದುಳಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಸರಳ ವ್ಯತ್ಯಯವೇ ಅಪಸ್ಮಾರ. ಮಿದುಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಾಣಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಚಯಾಪಚಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಯಾಗಿದ್ದು, ಸೋಂಕು, ರಕ್ತನಾಳ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮಿದುಳಿನ ಗಡ್ಡೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ತಲೆದೋರಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ, ರೋಗಲಕ್ಷಣ ಕಂಡು ಬಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೂಡಲೇ ತಪಾಸಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ, ರೋಗ ದೃಢಪಟ್ಟಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡಿಸಬೇಕು.

ರೋಗ ನಿರ್ಣಯ

ಅಪಸ್ಮಾರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ, ನರಸಂಬಂಧಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಇಇಜಿ ಮತ್ತು ಎಂಆರ್​ಐ ಅಥವಾ ಸಿಟಿಸ್ಕಾ್ಯನ್​ನಂತಹ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನ

ಸೂಕ್ತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಔಷಧಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಅಪಸ್ಮಾರ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ತುತ್ತಾದವರು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಔಷಧ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ತೀರಾ ವಿರಳ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಸ್ಮಾರವು ಮಿದುಳು ಹಾನಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆ ಆಗಿದ್ದು, ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಪಸ್ಮಾರಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು ಸವಾಲಿನದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡು

ಅಪಸ್ಮಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆ ಅಗತ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರೋಗ ಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು (ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ಅಥವಾ ಒತ್ತಡದ ಜೀವನ). ಅಪಸ್ಮಾರದೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುವುದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಒತ್ತಡ, ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರ ಬೆಂಬಲ, ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮೂಲಕ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಅಪಸ್ಮಾರ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ದೇಹವಿಡೀ ನಡುಗುವಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ನೊರೆ ಹೊರಬಂದು ಅಲ್ಪಕಾಲದವರೆಗೆ ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಈ ವೇಳೆ ಕೈ ಅಥವಾ ಕಾಲುಗಳು ಅನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಮುಖ ಒಂದು ಕಡೆಗೆ ವಾಲಿಕೊಂಡು ಕಣ್ಣು ಗುಡ್ಡೆಗಳು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತವೆ. ಇದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸೆಳವು. ಇದು ಪದೇಪದೆ ಮರುಕಳಿಸುವುದು ಅಪಸ್ಮಾರದ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಈ ಸೆಳವಿನ ಜತೆಗೆ ಜ್ವರ ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳು

• ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾಹನ ಚಾಲನೆ, ತಲೆಗೆ ಪೆಟ್ಟು ಬೀಳದಂತೆ ಎಚ್ಚರವಹಿಸುವುದು.
• ಹೆರಿಗೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಶುವಿನ ಮಿದುಳಿಗೆ ಅಥವಾ ರಕ್ತದ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಆಗದಂತೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸುವುದು.
• ಮಿದುಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಆಘಾತ ಆಗದಂತೆ ಜಾಗ್ರತೆ ವಹಿಸಬೇಕು.
• ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ನರಸಂಬಂಧಿ ಸೋಂಕನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಬೇಕು.
• ಮಿದುಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ವಿಷಕಾರಿ ಅಂಶಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡಬೇಕು.
• ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ, ಉತ್ತಮ ಅಹಾರ ಕ್ರಮ, ಉತ್ತಮ ನಿದ್ರೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.
• ಮದ್ಯಪಾನ, ಧೂಮಪಾನ, ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು.

ಕಾರಣಗಳು

ಇಡಿಯೋಪಥಿಕ್ ಎಪಿಲೆಪ್ಸಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಬರುವ ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆ. ಮಿದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಾಗುವ ಅಸಹಜತೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎನ್ನಬಹುದು. ತಲೆಗೆ ಗಂಭೀರ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದರೆ, ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು, ಮಿದುಳುಗಡ್ಡೆ, ಬ್ರೖೆನ್ ಹೆಮರೇಜ್ (ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವ), ಮಿದುಳಿನ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ದೋಷಪೂರಿತ ರಚನೆ, ಜನನದ ವೇಳೆ ಶಿಶುವಿಗೆ ಆಗುವ ತೀವ್ರ ಬಗೆಯ ಸೋಂಕು, ಚಯಾಪಚಯ ಅಪಸ್ಮಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರು.

https://www.vijayavani.net/petrol-in-the-well