ಗೋಕರ್ಣ ಸಾವಿತ್ರಿ ತೀರ್ಥ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ GOKARNA

ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಿಂದರೆ ಯಾವ ಪುಣ್ಯಫಲ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಎಂತಹ ಪಾಪಗಳ ನಿವೃತ್ತಿ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವಿಧ ಪುರಾಣಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಹಿಂದೆಲ್ಲ ಈ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಯಾತ್ರಿಕರು ಗೋಕರ್ಣಕ್ಕೆ ಬರುವ ಪರಂಪರೆಯಿತ್ತು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಪುರಾಣೋಕ್ತ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಪಾವಿತ್ರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗಿತ್ತು.

ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ರಾಜ್ಯಪತ್ರದಲ್ಲಿನ ದಾಖಲೆಯಂತೆ ಗೋಕರ್ಣದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಶತಶೃಂಗ ಪರ್ವತದ ಉನ್ನತ ಭೀಮಕುಂಡದ ಸಮತಟ್ಟಿನಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರದವರೆಗಿನ ಸುತ್ತಳತೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 133ಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಇರದಷ್ಟು ಪೌರಾಣಿಕ ಮಹಾತ್ಮೆಯನ್ನು ವಿಜೃಂಭಿಸುವ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ, ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಗಳ ಭೌತಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಥಾವಶೇಷವಾಗಿ ನಾಮಮಾತ್ರ ಉಳಿಯಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆತ್ಮಲಿಂಗ ಸನ್ನಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರಣಿಯಾಗಿದ್ದ ಗೋಕರ್ಣ ತೀರ್ಥ ಇಂದು ಬಾವಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಗೋಶೃಂಗ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನದಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ಪಾರ್ವತಿ ಮಂದಿರದ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತಾಮ್ರಪರ್ಣಿ ತೀರ್ಥರೂಪ ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಕಪಿಲತೀರ್ಥದ ಸನಿಹದಲ್ಲಿದ್ದ ಅರಣ್ಯಾತೀರ್ಥ, ಆದಿಗೋಕರ್ಣ ತೀರ್ಥ ಸನಿಹದ ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥ, ನದಿರೂಪದಿಂದ ಮಾರ್ಪಾಟಾದ ಮಾಲಿನೀತೀರ್ಥ, ತಾಮ್ರಪರ್ಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಉನ್ಮಜ್ಜನ ತೀರ್ಥ ಇತ್ಯಾದಿ ಹತ್ತು ಹಲವು ತೀರ್ಥಗಳ ಸ್ಫುಟವಾದ ಸ್ಥಳ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೂ ಇಂದು ಅವುಗಳೆಲ್ಲ ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿವೆ! 

ಗೋಕರ್ಣದ ಪೌರಾಣಿಕ ಗುರುತು ತಿಳಿಸುವ ‘ಗೋಕರ್ಣ ಪುರಾಣ’ದಲ್ಲಿ ಗೋಕರ್ಣದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಮಹಾತ್ಮರುಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ತೀರ್ಥಗಳ ವಿಸ್ತಾರ ವರ್ಣನೆಗಳಿವೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಈ ತೀರ್ಥಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಶಾಸನದಂತೆ ಬರೆದಿಟ್ಟ ಮಹಾ ಭಂಡಾರ ಇವತ್ತಿಗೂ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಅವೇ ಗೋಕರ್ಣದ ಕೈಫಿಯತ್ತುಗಳು!

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಭಾಗ 1805ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಭಾರತದ ಭೂ ಪರಿವೀಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನೇಮಿತನಾದ ಕರ್ನಲ್ ಮೆಕೆಂಜಿ ಎಂಬ ಆಂಗ್ಲ ಅಧಿಕಾರಿ ತನ್ನ ಭಾರತ ಪರ್ಯಟನೆ ವೇಳೆ ಗೋಕರ್ಣಕ್ಕೂ ಆಗಮಿಸಿದ್ದ. 

ಆತನ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ಹೊರ ಬಂದ ’ಗೋಕರ್ಣ ಕೈಫಿಯತ್ತು’ ಗೋಕರ್ಣದ ಪರಶುರಾಮ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸಗರ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಅಶ್ವಮೇಧಕ್ಕೂ ಗೋಕರ್ಣಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧ, ಗೋಕರ್ಣ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಬಗೆಗಳು ಇನ್ನಿತರ ಎಲ್ಲ ಪೌರಾಣಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 

ಈ ಕೈಫಿಯತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಹು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೆಕೆಂಜಿ ಇಲ್ಲಿನ ಪೌರಾಣಿಕ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಳ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಅಂದಿನ ಅವುಗಳ ಭೌತಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿರುವುದು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. 133 ತೀರ್ಥಗಳ ಪೈಕಿ 33 ಕೋಟಿ ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ರೂಪವಾಗಿ ಸ್ವೀಕೃತವಾದ 33 ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ‘ನಾಯಕ ತೀರ್ಥಗಳು’ ಎಂಬ ಅಭಿನಾಮ ಪಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಕೈಫಿಯತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆತ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ.