

* ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಕೆರೆ ಇಂದು ಗ್ರಾಮದ ನೀರಿನ ಕಾಮಧೇನು
ವಿಭೂತಿಕೆರೆ ಶಿವಲಿಂಗಯ್ಯ ಕೈಲಾಂಚ
ಪಾಳೇಗಾರರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಹೊಂದಿ ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇತಿಹಾಸ ಇರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಅಗ್ರಹಾರವಾಗಿ ಚನ್ನಿ ಮಾದಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಅಕ್ಕತಂಗಿಯರು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಕೆರೆ ಇಂದು ಗ್ರಾಮದ ಜನರ ಜೀವಜಲ. ಒಂದು ಕೆರೆಯ ಮೇಲ್ಬಾಗ ಸುಂದರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬಾನೆತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದು ನಿಂತ ಗ್ರಾಮವೇ ರಾಮನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಕೈಲಾಂಚ ಹೋಬಳಿಯ ವಿಭೂತಿಕೆರೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಚನ್ನಮಾನಹಳ್ಳಿ.
ಚನ್ನಮಾನಹಳ್ಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಸರುವಾಗಿಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ 2 ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದ ಕೂಗಳತೆ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸುತ್ತಲೂ ಭತ್ತ, ತೆಂಗು, ಹಸಿರು ಸಿರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ಮೇಲ್ಬಾಗ ದೇವಾಲಯಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರಕೃತಿ ವನಸಿರಿ ಮಧ್ಯೆ ಸದಾ ಹಸಿರನ್ನೇ ಹಾಸು ಹೊದ್ದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಮೂಲ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದ ಜನರು ಸೌಹಾರ್ದದಿಂದ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಆಂಜನೇಯ, ಕಮಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಅರಳೀಮರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ.
ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಪಾಳೆಗಾರರು ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ್ದರಂತೆ. ರಾಜ ಮಹಾರಾಜರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಅಗ್ರಹಾರವಾಗಿ ರಾಮಲಿಂಗಾಭಟ್ಟ ಎಂಬುವರ ತಂಡ ಇಲ್ಲಿತ್ತಂತೆ.
ಬರಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಮಹಿಳೆಯರು ಪರಿಪಾಟಲು ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಚನ್ನಿ ಮಾದಿ ಎಂಬ ಅಕ್ಕತಂಗಿಯರು ಗ್ರಾಮದ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಗ್ರಾಮದ ಯಜಮಾನರಂತೆ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ನೀರಿನ ಬವಣೆ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸುಮಾರು 37 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಕೆರೆ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಜೀವಂತ ನದಿಯಾಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಕೆರೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಕೃಷಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದರು. ಈಗಲೂ ಕೆರೆ ಎಂತಹ ಬರಗಾಲದಲ್ಲೂ ಬತ್ತಿದ ಉದಾಹರಣೆ ಇಲ್ಲ. ಈಗಲೂ ಕೆರೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಚನ್ನಮ್ಮ ಮಾದಮ್ಮ ಕೆರೆ ಎಂತಲೇ ಗ್ರಾಮದ ಜನ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಚನ್ನಿ ಮಾದಿ ಅಕ್ಕತಂಗಿಯರ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಗ್ರಾಮ ಇದಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲು ಚನ್ನಿ ಮಾದಿ ಹಳ್ಳಿ ಎಂತಲೇ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ನಂತರ ಚನ್ನಮಾಡಿಹಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಗ್ರಾಮ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಚನ್ನಮಾನಹಳ್ಳಿ ಆಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯರು.
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಏಕಶಿಲೆಯಿಂದ ಕೆತ್ತಿದ ಆಂಜನೇಯ ಮೂರ್ತಿಯ ದೇವಾಲಯ, ಚೋಳರ ಕಾಲದ ಕಮಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಮಾರಮ್ಮ, ಮುತ್ತಲಮ್ಮ, ಶ್ರೀರಾಮ, ಶನೈಶ್ಚರ, ಸಿದ್ದರಾಮೇಶ್ವರ, ಮಾಸ್ತಮ್ಮ ದೇಗುಲಗಳಿವೆ. ಜತೆಗೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾದ ಪುರಾತನ ಅರಳೀಮರವಿದೆ.
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಹಾರಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳು, ಪಾಳೇಗಾರರ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶಾಸನಗಳೇ ನೀಡುತ್ತವೆ. ವಿಜಯನಗರದ ಆಡಳಿತದ ಶಾಸನ ಕೂಡ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಬಿಟ್ಟಿದೇವನ ಶಾಸನ, ನಂದಿನಾಥ ಎಂಬುವನು ಬರೆಸಿರುವ ಶಾಸನಗಳು ಗ್ರಾಮದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕರೇ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮದ ಪಕ್ಕವೇ ಬೃಹತ್ ಕೆರೆ ಇರುವ ಕಾರಣ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಭತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ ರೈತರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ನೂರಾರು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರೊದಗಿಸುವ ಕೆರೆ ಗ್ರಾಮದ ರೈತರ ನೀರಿನ ಬವಣೆ ನೀಗಿಸಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳಿಗೆ, ಅಂತರ್ಜಲಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ತೆಂಗು, ಮಾವು, ರೇಷ್ಮೆ ಗ್ರಾಮದ ರೈತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿಯಾಗಿದೆ.