ಸಹಬಾಳ್ವೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಕಟಮಾನದೊಡ್ಡಿ

ರಾಮನಗರ

ಎತ್ತ ನೋಡಿದರೂ ಸುಂದರ ಪ್ರಕೃತಿ, ಝುಳುಝುಳು ಹರಿಯುವ ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ ಕಟಮಾನದೊಡ್ಡಿ.

ರಾಮನಗರ ತಾಲೂಕು ಸುಗ್ಗನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಪಂ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮಂಚನಬೆಲೆ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಟಮಾನದೊಡ್ಡಿ ಗ್ರಾಮ ಹಿಂದೂ, ಮುಸ್ಲಿಮರ ಸಹಬಾಳ್ವೆಗೆ ಸಾಯಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ 12ಕಿಮೀ ಅಂತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಗ್ರಾಮ ರಾಮನಗರ, ಮಂಚನಬೆಲೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರು ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಸುಮಾರು 1300 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆ.

20 ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆಯೇ ಬಿಎಂಟಿಸಿ ಬಸ್​ ಸೇವೆ ಕಂಡ ಗ್ರಾಮ ಇದಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ರೇಷ್ಮೆ, ಮಾವು, ತೆಂಗು, ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರಿದ್ದು, ಉಪ ಕಸುಬಾಗಿ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಅವಲಂಬಿತ ಕುಟುಂಬಗಳಿವೆ. ಮಾವು ಮತ್ತು ತೆಂಗು, ಅಡಿಕೆ ತೋಟದ ಬೆಳೆ ಸೇರಿ ಕಾಕಡ ಹೂವು ಬೆಳೆಯೂ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ. ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ ರೈತರ ನೀರಿನ ಬವಣೆ ನೀಗಿಸಿದೆ.

ಈ ಹಿಂದೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರಂತೆ. ಕಟಮಾನ್​ ಅನ್ನುವುದು ಒಬ್ಬ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಚಿರಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದ. ಕಾರಣ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರೇ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂದು ಆತನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಕಟಮಾನ್​ ಜತೆಗೆ ದೊಡ್ಡಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೆಸರು ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂದು ಗ್ರಾಮದ ಹೆಸರಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಹಿರಿಯರ ಮಾತು. ಈಗಲೂ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 10ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಟುಂಬಗಳಿವೆ. ಗ್ರಾಮದ ಪಕ್ಕವೇ ಹಳೆಯ ಶಾಸನ ಇದ್ದು, ಇದು ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಇತಿಹಾಸ ತಿಳಿಯಲು ಯಾರೂ ಮುಂದಾಗಿಲ್ಲ. ಈಗಲೂ ಇದನ್ನು ಶಾಸನ ಗುಡ್ಡೆ (ಶಾಸನ ಅರೆ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕಟಮಾನದೊಡ್ಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದ್ದವರು ಮೊದಲು ಒಂದೆರಡು ಕುಟುಂಬ ಗ್ರಾಮದ ಹೊರಹೊಲಯದಲ್ಲಿ ಜಮೀನುಗಳ ಬಳಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಮುಂದಾದರು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೇ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಈಗ 25ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಗ್ರಾಮವಾಗಿ ಕಟಮಾನದೊಡ್ಡಿಯ ಅವಳಿ ಗ್ರಾಮವಾಗಿ ತಿರುಮಳಾಪುರ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಜತೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯೂ ಇದ್ದು, ಆದರೆ ಈಗ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೆ ಶಾಲೆ ಮುಚ್ಚಿದೆ.

ತಿರುಮಳಾಪುರ ಗ್ರಾಮ ಎತ್ತರದ ಬಂಡೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದು, ಒಂದು ಸಾವಿರ ಅಡಿ ಕೊರೆದರೂ ಬೋರ್​ವೆಲ್​ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕುಡಿವ ನೀರಿಗೆ ಈಗಲೂ ತೊಂದರೆ ಇದೆ. ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಯಿಂದ ಏತ ನೀರಾವರಿ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ನೀರು ಹರಿಸಿದರೆ ಗ್ರಾಮದ ನೀರಿನ ಬವಣೆ ತೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಮಾತು.

ಕಟಮಾನದೊಡ್ಡಿ&ತಿರುಮಳಾಪುರ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆ.ಆರ್​.ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ 20 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಎರಡು ಬಿಎಂಟಿಸಿ ಬಸ್​ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಿದೆ. ಈ ಬಸ್​ಗಳು ಎರಡೂ ಗ್ರಾಮದ ಜನರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಬಲರಾಗಲು ಸಹಕಾರಿ ಕೂಡ ಆಗಿವೆ. ತಿರುಮಳಾಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಬಸ್​ ಮಂಚನಬೆಲೆ ಚಂದ್ರಪ್ಪ ಸರ್ಕಲ್​ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿದರೆ ಕಟಮಾನದೊಡ್ಡಿ ಬಸ್​ ಮಾದಾಪುರ ಸುಗ್ಗನಹಳ್ಳಿ ಮೂಲಕ ಬಿಡದಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಸೇತುವೆ ಬೇಕಿದೆ. ನದಿ ಆಚೆ ದಡದಲ್ಲಿ ಶನೈಶ್ಚರ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಜಮೀನುಗಳಿವೆ. ನದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾಗ ಹೇಗೋ ಜನರು ನದಿಯಲ್ಲೇ ಓಡಾಡಿಕೊಂಡು ಜಮೀನಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನೀರು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಾಗ 5 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ ಸುಗ್ಗನಹಳ್ಳಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು, ಇದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಸಮೀಪ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಟ್ಟರೆ ಜನರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಆಗಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಮನವಿ.

ಗ್ರಾಮದ ಕೆಳಭಾಗ ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಹರಿಯುವ ಕಾರಣ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೈತರು ಹಸಿರು ಮೇವು ಬೆಳೆದು ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಲಿನ ಡೇರಿ ಇದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಲೀಟರ್​ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಜನರ ಜೀವನಾಧಾರಕ್ಕೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. 1ರಿಂದ 7ನೇ ತರಗತಿವರೆಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದ್ದು, ಅಂಗನವಾಡಿ ಇದೆ. ಶಾಲಾ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಂಸತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ರಂಗಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮಾರಮ್ಮ ಆಂಜನೇಯ, ಮತ್ತೊಂದು ಮಾರಮ್ಮ ದೇವಾಲಯ, ಶನೈಶ್ಚರ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಾರಮ್ಮ ದೇವರಿಗೆ ಅಗ್ನಿಕೊಂಡ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹುಬ್ಬೆ ಮಳೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಜನರಿಗೆ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ರೋಗ ರುಜಿನ ಬಾರದಿರಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಳಿತಾಗಲಿ ಎಂದು ನಾಡಮಾರಮ್ಮ ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿ, ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ, ಹರಿಸೇವೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.

ಮಳೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಾಡಿಕೆ

ಮಳೆ ಬರದಿದ್ದರೆ ಗ್ರಾಮದ ಜನ ಊರ ಹೊರಗೆ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿ ಗ್ರಾಮದ ಜನರೆಲ್ಲ ಒಣ ಭೋಜನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡಿ ಬಂದರೆ ಮಳೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ವಾಡಿಕೆ ಇದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಎಂಟಿಸಿ ಬಸ್​ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಕಾರಣ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೈತರು ಗೋರಿಕಾಯಿ, ಬೆಂಡೆಕಾಯಿ ಮತ್ತಿತರ ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆದು ಬೆಂಗಳೂರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದಾರಿ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಜತೆಗೆ ಹಲವು ರೈತರು ಕಾಕಡ ಹೂವು ಬೆಳೆದು ಅದರಲ್ಲೂ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈಗ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯತ್ತ ರೈತರು ಚಿತ್ತ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ ತರಕಾರಿ, ಕಾಕಡ ಹೂವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ರೈತರು.