Diwali celebration : ದೀಪಾವಳಿಯ ಆರಂಭದ ದಿನವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ಧನತ್ರಯೋದಶಿಗೂ ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಅಮೃತದ ಕಲಶ ಹಿಡಿದು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದ ಆಯುರ್ವೇದದ ಅಧಿದೇವತೆ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಹೊಸ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಸಂಭ್ರಮ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧನ್ತೇರಸ್ ದಿನ ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿ ಖರೀದಿಸಿದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವರ ಹೆಸರೇ ಬಂದಿರುವುದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯಿದೆ. ಅದುವೇ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಸೇರಿ ನಡೆಸಿದ ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದ ಕಥೆ.
ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವರನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ವೈದ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಯುರ್ವೇದದ ಅಧಿದೇವತೆಯಾಗಿರುವ ಇವರು ಆರೋಗ್ಯ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವರನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರವೆಂದೂ ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುವ ಇವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಮೃತ ಕಲಶ, ಶಂಖ, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಅಮೃತವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಂಥನ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಕಡೆಗೋಲನ್ನಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಾಸುಕಿ ಸರ್ಪವನ್ನು ಹಗ್ಗವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವತೆಗಳು ಒಂದು ಕಡೆ, ಅಸುರರು ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ನಿಂತು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕಡೆದಾಗ ಹಲವು ಅಪರೂಪದ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ.
ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದಿಂದ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದ ತ್ರಯೋದಶಿಯನ್ನು ಧನ್ವಂತರಿ ಜಯಂತಿ ಅಥವಾ ಧನತ್ರಯೋದಶಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಈ ದಿನವನ್ನು ಧನ್ತೇರಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಈ ದಿನ ಜನರು ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ, ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದವರಿಗೂ ಈ ದಿನ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯವೇ ನಿಜವಾದ ಸಂಪತ್ತು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಆಚರಣೆ ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಧನ್ತೇರಸ್ ದಿನ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಹೊಸ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಲೋಹದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು ಶುಭವೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ಹಾಗೂ ಕುಬೇರನನ್ನೂ ಈ ದಿನ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವರ ಆರೋಗ್ಯದ ಆಶೀರ್ವಾದದ ಜೊತೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಬಯಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇದಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಈ ದಿನ ಕೇವಲ ಚಿನ್ನಾಭರಣ ಖರೀದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಿ, ದೇವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ದೀಪಾವಳಿಗೂ ಯಮನಿಗೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ? ಸಾವಿನ ಭಯ ದೂರ ಮಾಡುವ ದೀಪದ ಹಿಂದಿದೆ ರೋಚಕ ಕಥೆ! Diwali celebration
ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಧನ್ತೇರಸ್ ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಆರೋಗ್ಯದ ಮಹತ್ವ. ಹಣ, ಆಭರಣ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯವೇ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನ ನಿಜವಾದ ಸಂಪತ್ತು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಧನ್ವಂತರಿ ಆರಾಧನೆ ಸಾರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದಿಂದ ಅಮೃತ ಕಲಶ ಹಿಡಿದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದ ಧನ್ವಂತರಿ ದೇವರ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಇಂದಿಗೂ ಧನ್ತೇರಸ್ ಆಚರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ, (ಏಜೆನ್ಸೀಸ್)