ಧರ್ಮದ ಸ್ಥಾಪನೆ-ರಕ್ಷಣೆ, ಎಲ್ಲರ ಹಿತವೇ ಆ ಕಾಮನೆ. ದೊರೆತನವನ್ನು ತೊರೆದು ತಪಸ್ವಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ಭೌತಿಕ-ಕಾಮನೆಗಳೇನಿರಲಿಲ್ಲ. ಭೌತಿಕವಾದ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ಸೇರಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಉಳಿಸಿ-ಬೆಳೆಸುವ ಹಿರಿದಾದ ಆಸೆ ಅವರದು. ಧರ್ಮದ ಮೌಲಿಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಶ್ರೀರಂಗಮಹಾಗುರುಗಳ ಈ ವಚನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: ‘ಧರ್ಮವು ಐಹಿಕ-ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕ ಬಾಳಾಟಗಳಿಗೆ ಸೇತುವಾಗಿದೆ. ಕಾರಣವೆಂಬುದಿಲ್ಲದೆ ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮೆಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವವರು ಋಷಿಗಳು. ಧರ್ವ್ಯುವಾದದ್ದರಲ್ಲೇ ನಲಿವವರು ಅವರು’. ಋಷಿಗಳೇನು ರಾಕ್ಷಸರ ಸಂಪತ್ತನ್ನೋ, ರಾಜ್ಯವನ್ನೋ ಲಪಟಾಯಿಸಲು ಈ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ! ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರಿಗೇಕೆ ಋಷಿಗಳ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡುವ ಮನಸ್ಸು?- ಎಂದರೆ, ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಪರಹಿತವನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡುವವರು, ರಾಕ್ಷಸರು. ಭರõಹರಿಯು ತನ್ನ ಒಂದು ಸುಭಾಷಿತದಲ್ಲಿ ಅಂಥವರನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯಬೇಕೆಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ (ತೇ ಕೇ ನ ಜಾನೀಮಹೇ) ಎಂದಿದ್ದಾನೆ! ಹೀಗೆ ಯಜ್ಞದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾವು ತಿಳಿಯಬಹುದಾದದ್ದು ಎರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಅಕಾರಣವಾಗಿ ಧರ್ಮದ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರೇ ಋಷಿಗಳು. ಅಕಾರಣವಾಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಉನ್ಮೂಲನಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವವರೇ ರಾಕ್ಷಸರು.
