ಹಿಂದೆಲ್ಲ ಒಂದೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ; ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಬ್ಬ ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರು ಸಾಕು; ಉಳಿದವರು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ ಏನಾದರೂ ಬದುಕಿನ ದಾರಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿ ಎಂದು ಬಯಸುವುದು ಸಹಜವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಬೇರೆಡೆ ಹೋದರೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಿರಿಯರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಜನರ ಕೊರತೆ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೃಷಿಯೂ ಅದರ ಪಾಡಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೊರಗಿದ್ದವರು ಹಬ್ಬಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ, ‘ನಮ್ಮ ಸಂಸಾರ ಆನಂದಸಾಗರ’ ಎಂದು ಕೋರಸ್ ಹಾಡಲು ತೊಂದರೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈಗಿನ ವಾತಾವರಣ ಹಾಗಿದೆಯೇ? ಇರುವುದೇ ಒಂದು ಮಗು. ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಎರಡು. ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶಗಳು ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಓದಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪಾಲಕರ ಹೆಬ್ಬಯಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹಕ್ಕಿಯೂ ಇರದ ಸ್ಥಿತಿ. ಅದು ಸಹಜವೇ ಎನ್ನಿ. ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆದು, ಉತ್ತಮ ನೌಕರಿ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಬೇಡ ಎಂದು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲಾದೀತೆ? ‘ನೀವು ನೌಕರಿಗೆ ಹೋಗಿ. ನಾವು ಹೇಗೋ ಮನೆನೋಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗ್ತೇವೆ’ ಎಂದು ತಂದೆತಾಯಿ ಹೇಳುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ನಿರ್ವಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಅತ್ತ ಕೃಷಿ ಕಾಯಕಕ್ಕೂ ಜನರ ತುಟಾಗ್ರತೆಯಾಗಿದೆ. ಪೇಟೆಗಳಲ್ಲಂತೂ ಆಯಿತು, ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಹಿರಿಯರಷ್ಟೇ ಇರುವ ಎಷ್ಟೋ ಮನೆಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಸದಸ್ಯರ ಕಲರವ ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವೆ? ಮಕ್ಕಳ ಆಟನೆಗೆದಾಟ ಮರುಕಳಿಸೀತೆ? ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಇಂಥ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶ ನಿರ್ವಣವಾದರೆ ನಗರವಲಸೆ ಹೆಚ್ಚಾಗದೆ ಇರುತ್ತದೆಯೆ? ಹಾಗಂತ, ನಗರಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ಕೆಲವರಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿನ, ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಊರಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೆ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವಷ್ಟು ಆದಾಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಜಮೀನು ಸಹ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ದಿನಾ ಮುನಿಸು, ಗೊಣಗಾಟ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವದಕ್ಕಿಂತ ಇದೇ ವಾಸಿ ಎಂಬ ತೀರ್ವನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಗಂಟುಮೂಟೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನಗರದ ಬಸ್ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಗರಗಳು ತುಂಬಿತುಳುಕುತ್ತವೆ. ಇದೆಲ್ಲ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಲುಪುತ್ತದೋ! ಅಸಹಾಯಕತೆಯಿಂದಲೋ, ಬೇಸರದಿಂದಲೋ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹಿರಿಯರು ಆಗೀಗ ಗೊಣಗುವುದುಂಟು; ಕಾಲ ಕೆಟ್ಟುಹೋಯಿತು ಎಂದು ಬೇಸರಿಸುವುದುಂಟು. ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಇತರರಿಗೆ ಅದರಿಂದ ಕಿರಿಕಿರಿ ಆಗುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ, ನೌಕರಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮನೆಯ ಕಿರಿಯರೆಲ್ಲ ಬೇರೆಡೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುವಂತಾದರೆ... ಅಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಮೌನವಿದೆಯಲ್ಲ ಅದು ಭರಿಸಲಸಾಧ್ಯವಾದುದು. ‘ಹಳೆ ಬೇರು ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಕೂಡಿರಲು ಮರ ಸೊಬಗು’ ಎಂಬ ಕವಿವಾಣಿ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಕಾರವಾದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜೀವನದ ನಿಜವಾದ ಸೊಬಗು ಗೋಚರಿಸಬಲ್ಲದು. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದ ರಭಸವು ಈ ಸೊಗಡು, ಸೊಬಗನ್ನು ಸವಿಯಲು ಅವಕಾಶವೀಯುವುದೇ ಎಂಬುದೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ.
