ಡಿಕೆಶಿಗೆ ಸಿಎಂ ಪಟ್ಟ ಇತಿಹಾಸದ ಪಾಠ, ಭವಿಷ್ಯದ ಸವಾಲುಗಳು

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಡಿಕೆಶಿ ಬೆನ್ನಿಗೆ ನಿಂತು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದು ಬಂಗಾರಪ್ಪ. ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ನಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಪಕ್ಷ ಟಿಕೆಟ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ಕನಕಪುರದಿಂದ ಬಂಡಾಯ ಎದ್ದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು. ಅಂತಹ ಕಠಿಣ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ತಾನು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದ ತಕ್ಷಣವೇ ಡಿಕೆಶಿಯನ್ನು ಮಂತ್ರಿ ಮಾಡಿ ರಾಜಕೀಯ ಮರುಜೀವ ನೀಡಿದವರು ಇದೇ ಬಂಗಾರಪ್ಪ. ಹೀಗಾಗಿ, ಡಿಕೆಶಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದದ್ದು ಬಂಗಾರಪ್ಪ, ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಬಗಲಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಬೆಳೆಸಿದ್ದು ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ. ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಹಾರದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಕೆಶಿ ಮೇಲೆ ಬಂಗಾರಪ್ಪನವರ ಛಾಪು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಕೇವಲ ಮಾತಿನ ಧಾಟಿ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ.

ಹಿರಿಯರ ಈ ಮಾತು ಡಿಕೆಶಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ನಿಜ. ಡಿಕೆಶಿಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪಟ್ಟದ ಗುರಿ ನೆಟ್ಟದ್ದು ಬಂಗಾರಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಅವರ ರಾಜಕೀಯದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇವತ್ತಿನವರೆಗೆ ನೆರಳಿನಂತೆ ನಿಂತು ಮುನ್ನಡೆಸಿದವರು ರಾಜಗುರು ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಸಾಧಕ ಬೆಳ್ಳೂರು ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ದ್ವಾರಕಾನಾಥ್ ಗುರೂಜಿ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಟಿಕೆಟ್ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲು ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದ್ದು; 28ರ ಹರೆಯದಲ್ಲೇ ಬಂಗಾರಪ್ಪನವರ ಗರಡಿಗೆ ತಂದು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು; ಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನ ದೊರಕಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದು; ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಕಷ್ಟನಷ್ಟ, ಜೈಲು-ಕೋರ್ಟುಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸಿದು ಕುಳಿತಾಗಲೆಲ್ಲ ‘ಹೆದರಬೇಡ, ಮುಂದೆ ನೀನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆಗ್ತೀಯ’ ಎಂದು ಸಾಂತ್ವನ ಹೇಳಿದ್ದು ರಾಜಗುರು ಅವರೇ. ಕನಕಪುರದ ಬಂಡೆಯನ್ನು ವಿಧಾನಸೌಧದ ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ತರುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿದು ಕೆತ್ತಿ ಮೂರ್ತರೂಪ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರ ಹಿಂದೆ ಗುರೂಜಿಯವರ ಪಾತ್ರ, ಪರಿಶ್ರಮ ದೊಡ್ಡದಿದೆ.

ಅದೇ ಗುರೂಜಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ‘ಡಿಕೆಶಿ ಇನ್ನು 8 ವರ್ಷ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ’ ಎಂದು ನುಡಿದ ಭವಿಷ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ. ‘ಪ್ರಯತ್ನ ಫಲಿಸದೇ ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಡಿಕೆಶಿ ಪದೇಪದೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಫಲಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, 8 ವರ್ಷ ಸಿಎಂ ಎಂಬ ಅಸಾಧ್ಯ ಗಮ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಬೇಕಾದರೆ ಕೇವಲ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಾಲದು, ಅದಕ್ಕೆ ಕಠಿಣ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನೆ ಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹರ-ಗುರು ಇಬ್ಬರೂ ಕಾಯಲಾರರು ಎಂಬುದನ್ನು ಡಿಕೆಶಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದಾದರೆ ಅವರಿಗೆ ಕೆಲವೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಲಹೆಗಳಿವೆ.

ಚುನಾವಣಾ ಗ್ಯಾರಂಟಿಗಳು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಅಧಿಕಾರ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಸದ್ಯ ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಪಾತಾಳ ತಲುಪಿದೆ. ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯಂತಿದ್ದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಇವತ್ತು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೇ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಇಳಿಯುವಂತಾಗಲು ಪ್ರಸಕ್ತ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟೂ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಆರ್ಥಿಕ ಬಲವೊಂದಿದ್ದರೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಬಿಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ! ಹಾಗಾಗಿ, ಗುರೂಜಿ ಹೇಳಿದ 8 ವರ್ಷಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಜವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಡಿಕೆಶಿ ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತು ತರಲು ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು.

ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್​ವರೆಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಳುಗುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದೇ ಅತಿಯಾದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಓಲೈಕೆಯಿಂದ. ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ‘ಬ್ರದರ್ಸ್’ ಎನ್ನುವ ಬದಲು, ಅವರು ಬ್ರದರೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಠಿಣ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಿಎಂ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ನೀಡಬೇಕು. ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಹಿಮಂತ ಬಿಸ್ವ ಶರ್ಮಾ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ ಬೆಳೆದದ್ದೇ ಇಂತಹ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಡಿಕೆಶಿ ಮರೆಯಬಾರದು.

ಇಂದಿರಾ, ರಾಜೀವ್ ಅವರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯವರೆಗೆ ಅದೆಷ್ಟೋ ಮಂದಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ, ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಧಿಕಾರ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ, ದೇಶ ಶಾಶ್ವತ. ದೇಶದ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ನಡೆ ಅಥವಾ ನುಡಿ ಹೊಸ ಸಿಎಂ ಕಡೆಯಿಂದ ಬರಬಾರದು. ಕೇಂದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸುಲಲಿತ ಸಂಬಂಧ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ವಿವೇಕ ಡಿಕೆಶಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಮಂತ್ರಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಜಾತಿಮೋಹ ಬಿಟ್ಟು ದಕ್ಷತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ದುರ್ಬಲರಾಗಿದ್ದೇ ಸುತ್ತಲೂ ವಂದಿಮಾಗಧರನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇಮಕದಲ್ಲಿ ಎಡವಿದ್ದರಿಂದ. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ನಿಗಮ, ಮುಡಾ ಮತ್ತು ಅಬಕಾರಿ ಹಗರಣಗಳು ಹೇಗೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಡಿಕೆಶಿ ಸದಾ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ತಪ್ಪುಗಳು ಪಾಠವಾದರೆ ಗೆಲುವು ಸುಲಭ. ಜತೆಗೆ, ಪಕ್ಷದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ನೇಮಕದ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಬಾರದು.

ಡಿಕೆಶಿ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಒರಟ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮೃದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಬಲ್ಲವರು. ಆದರೆ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಅವರು ಹಿರಿಕಿರಿಯ ಶಾಸಕರನ್ನು, ಇಡೀ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಭಾಳಿಸಬೇಕಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಒಳ ಅಂತರಾಳದ ಆವೇಶವನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ತೋರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಸಂಯಮ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ಅವರ ಮುಂದಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಧಿಕಾರ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಮೂವರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಕ್ಷರ ಕಲಿಸಿದ ಗುರು ರಾಜಪ್ಪ ಮಾಸ್ತರು, ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬಿತ್ತಿದ ನಂಜುಂಡಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಸಕ್ತ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಮಹನೀಯರು ಇವತ್ತು ಬದುಕಿದ್ದರೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಡಳಿತ ವೈಖರಿ ನೋಡಿ ಬೇಸರಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ! ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಅವರ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಅಹಿಂದ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಆಯಿತಾ? ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತು ಪಾಲನೆ ಆಯಿತಾ? ತತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಪಾಲನೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಆಯಿತಾ ಎಂದು!

ಹೆಗಡೆಯವರಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಅಡಿಪಾಯ ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, ಹೆಗಡೆ ಅವರಂತೆ ಕುರುಚಲು ಗಡ್ಡ ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ಧಾಟಿ ಪಾಲನೆ ಬಿಟ್ಟರೆ, ಅವರ ಬೇರೆ ಯಾವ ಆದರ್ಶಗಳು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರಲ್ಲಿ ಉಳಿದವು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾಡದೇ ಇರದು. ಆ ಭಾವ ಅವರನ್ನೂ ಕಾಡಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಆ ಮೂವರು ಮಹಾನುಭಾವರನ್ನು ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಕ್ಕೆ ಸಾಕು!

ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಡಿಕೆಶಿಯವರ ಆದಿಗುರು ಬಂಗಾರಪ್ಪನವರು ಅಂದು ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದ ಒಂದು ಶಾಶ್ವತ ಸತ್ಯದ ಮಾತು ಹೊಸ ಸಿಎಂಗೆ ಸದಾ ನೆನಪಿರಬೇಕು. ‘ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಂಬುದು ಕ್ಷಣಿಕ, ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಂಬುದು ಶಾಶ್ವತ’ ಎಂಬುದು ಆ ಮಾತು. ಬಂಗಾರಪ್ಪನವರು ಅಷ್ಟೆಲ್ಲ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿ, ತರಹೇವಾರಿ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಹೈಕಮಾಂಡಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿ ಸಿಎಂ ಆದರೂ ಅಧಿಕಾರ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದು ಕೇವಲ 2 ವರ್ಷ 16 ದಿನ ಮಾತ್ರ! ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರಿಗೆ ಈಗ ಆ ಮಾತಿನ ಮೌಲ್ಯ ಅರ್ಥ ಆಗಿರಬಹುದು. ಡಿಕೆಶಿಯವರಿಗೂ ಅದು ಮುಂದೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅದರ ನಡುವಿನ ಈ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಜೋಲಿ ತಪ್ಪದೇ, ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡರೆ ಅವರಿಗೂ ಒಳಿತು, ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಒಳಿತು.