ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಭುಗಳು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಮುನ್ನ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಡೆ ಇತರ ತತ್ವಜ್ಞಾನ, ಧರ್ಮಗಳದ್ದೇ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಇತ್ತು. ತಮ್ಮ ಮೃದು ವಚನಗಳಿಂದ ಚೈತನ್ಯರು ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪರಿವರ್ತನೆ ಸಾಧಿಸಿದರು. ರಾಜಮಹೇಂದ್ರಿ ನಗರದ ಎದುರಿನ ಗೌತಮಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಗೈದು, ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಗೌತಮರನ್ನು ನೆನೆದು, ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಶಿವದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು. ಮುಂದೆ ಅಹೋಬಲ ನೃಸಿಂಹನ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂದೆ ಸಿದ್ಧವಟಾಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಕಂಡರು. ಹೀಗೇ ಪ್ರವಾಸ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಅವರು ವೃದ್ಧ ಕಾಶಿಗೆ ಬಂದು ಶಿವನ ಗುಡಿ ಸಂದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅದೇ ಈಗ ವೃದ್ಧಾಚಲಂ ಆಗಿದೆ. ವಿತಂಡವಾದ ಮಂಡಿಸಲು ಬಂದವರನ್ನು ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಜಯಗೊಳಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಚೈತನ್ಯರು ಮುಂದುವರಿದರು. ಮುಂದೆ ಅವರು ತಿರುಪತಿ ತಿರುಮಲನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದರು. ಬಳಿಕ ಪಾನಕ ನೃಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಇದು ಕಾಂಚಿಯಿಂದ ಐದು ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಷ್ಣುಕಂಚಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನ ತಂಗಿದ್ದ ಪ್ರಭುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ದೈವೋನ್ಮಾದದಿಂದ ನರ್ತಿಸಿದರು. ತ್ರಿಕಾಲಹಸ್ತಿ, ಪಕ್ಷಿತೀರ್ಥ, ವೃದ್ಧಕೋಲ, ಶಿಯಾಲಿ ಭೈರವಿ, ಅಮೃತಲಿಂಗ ದೇವಾಲಯ, ಕುಂಭಕರ್ಣ ಕಪಾಲದ ವಿಶಾಲ ಸರೋವರ, ಶಿವಕ್ಷೇತ್ರ, ಪಾಪನಾಶದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯ... ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಭಕ್ತರನ್ನೆಲ್ಲಾ ವೈಷ್ಣವರನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಧುರೈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವೃಷಭ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣನ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಬಳಿಕ ಚೈತನ್ಯರು ಶ್ರೀಶೈಲಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ತದನಂತರ ಕಾಮಕೋಷ್ಠಿಪುರಿಗೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಮಧುರೆಗೆ ಹೋದರು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಪಾಂಡ್ಯದೇಶಕ್ಕೆ (ಕೇರಳ) ತೆರಳಿದರು. ಕೇರಳದ ವಿವಿಧ ಜಾಗಗಳಿಗೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು, ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡರು, ಮುಂದೆ ಮಲ್ಲಾರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟರು (ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ). ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಲೆಮಾರಿ ಭಟ್ಟಾದ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹರೇಕೃಷ್ಣ ಮಂತ್ರದಿಂದಲೇ ಜೈಸಿದರು. ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ, ಪಯಸ್ವಿನಿ ನದಿ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶಂಕರನಾರಾಯಣನ ಗುಡಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿ ಶೃಂಗೇರಿ ಮಠಕ್ಕೆ ಪಯಣ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಉಡುಪಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಚೆಲುವ ಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಅವರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯ ಉದ್ರೇಕವೇ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅವರು ಪ್ರೇಮಾದರದಿಂದ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾ ಭಜಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಗೋಕರ್ಣಕ್ಕೂ ಭೇಟಿ ಇತ್ತರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಪಂಥ ಬಲಪಡಿಸಿ ಜಗನ್ನಾಥಪುರಿಗೆ ಮರುಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಇದು ಚೈತನ್ಯರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸದ ಕಿರುವಿವರ.
