ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಭತ್ತ, ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಯುತ್ತೇವೆ. ಭತ್ತದ ಸುಗ್ಗಿ ಆದ ಕೂಡಲೇ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗೆ ನಾಯಕ ಸೂರ್ಯ, ನಾಯಕಿ ಭೂಮಿತಾಯಿ. ಕೃಷಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಎತ್ತುಗಳು, ಹಾಲುಕೊಟ್ಟ ಹಸು, ಎಮ್ಮೆಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಹಬ್ಬ ಇದು. ಬೇರೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಹಾಗೂ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಷ್ಟು ಶುಭ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎಳ್ಳು ಎನ್ನುವುದು ಋಣಾನುಬಂಧದ ಸಂಕೇತ. ಆದರೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳನ್ನು ಹಂಚಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತೇವೆ. ಗಂಗೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದ ದಿನ, ಶರಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಭೀಷ್ಮ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ್ದು, ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದು ಸೇರಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಅನೇಕ ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಶೇಷತೆಗಳಿವೆ. ಸೂರ್ಯ ಪಥ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ. ಇವೆಲ್ಲ ಪೌರಾಣಿಕ, ಧಾರ್ವಿುಕ ವಿಚಾರಗಳ ಜತೆಗೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಮತ್ತೂ ಅನೇಕ ವಿಶೇಷತೆಗಳಿವೆ.
