

ನವದೆಹಲಿ: ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ 3.0 ಸರ್ಕಾರದ ಬಜೆಟ್ ಅಧಿವೇಶನ 2024 ಜುಲೈ 22 ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 12ರವರೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. 1 ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 ರಂದು ಮಧ್ಯಂತರ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಯಾದ ನಂತರ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯಾಗಲಿದೆ. ಈ ಬಾರಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಮಂಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಹೊಸ ದಾಖಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಸತತ ಏಳು ಬಾರಿ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಿದ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಲಿದ್ದಾರೆ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಬಜೆಟ್ನ ಕೆಲ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಅದರಲ್ಲೊಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೆಗೆ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯಾಗುತಿದದ್ದು. ಇದು ಕೆಲವೇ ಜನರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತೆ, ಸಂಜೆ 5ಕ್ಕೆ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಇತ್ತು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ನಂತರ 2000ರವರೆಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೆಗೆ ಮಂಡಿಸಲಾಗುತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರವು 2001ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು. ಅಂದಿನ ವಿತ್ತ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಯಶವಂತ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ಬೆಳಗ್ಗೆ 11 ಗಂಟೆಗೆ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ್ದರು
ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೆಗೆ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆ ಮಾಡುವುದರ ಹಿಂದೆಯೂ ಒಂದು ಲಾಜಿಕ್ ಇತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಡೆದು ಬಂದಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬ್ರಿಟನ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟನ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ 11 ಗಂಟೆಗೆ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಜೆಟ್ ಕೂಡ ಸೇರಿರುತಿತ್ತು. ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲು ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಿಟನ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿ ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೆಗೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗುತಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆ ವೇಳೆ ಬ್ರಿಟನ್ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಬೆಳಗ್ಗೆ 11.30 ಸಮಯ ಆಗಿರುತಿತ್ತು.
ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು 18 ಫೆಬ್ರವರಿ 1869ರಂದು ಜೇಮ್ಸ್ ವಿಲ್ಸನ್ ಮಂಡಿಸಿದರು. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ 2 ಫೆಬ್ರವರಿ 1946ರಂದು ಲಿಯಾಖತ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರು ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದರು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1947ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಷಣ್ಮುಖ ಶೆಟ್ಟಿ ಮೊದಲ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಿದರು. (ಏಜೆನ್ಸೀಸ್)