ರಾಜ್ಯಗಳ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಸೆಸ್‌ಗೆ ಕಡಿವಾಣ: ಹೊಸ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನೀತಿಗೆ ಸಂಸತ್ ಅನುಮೋದನೆ

ಭಾರತದ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ನೀತಿಯು ೧೯೫೭ರ ಎಂಎಂಡಿಆರ್ (MMDR) ಕಾಯಿದೆಯ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಿವಾದದ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಕೇಂದ್ರದ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ತೆರಿಗೆ ಹಕ್ಕಿನ ನಡುವಿನ ಗೊಂದಲದಿಂದಾಗಿ ೧೯೮೯ರ 'ಇಂಡಿಯಾ ಸಿಮೆಂಟ್ಸ್' ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹಲವು ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ 'ಮಿನರಲ್ ಏರಿಯಾ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ v. SAIL' ಪೀಠದ ತೀರ್ಪು ರಾಯಲ್ಟಿ ಎಂಬುದು ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ, ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ದೃಢಪಡಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ರಾಜ್ಯಗಳು ೨೦೦೪-೦೫ರಿಂದ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ಬಾಕಿಗಳನ್ನು (Retrospective dues) ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯ ಭೀತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತ್ತು.

ಏಕರೂಪದ ತೆರಿಗೆ ಚೌಕಟ್ಟು: ಹೊಸ ಮಸೂದೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ತೆರಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪತೆ ತರಲಿದ್ದು, ಒಂದು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ಭರದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲಿದೆ.

ಹಳೆಯ ಬಾಕಿಗಳಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ: ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಮುಂಚಿನ ಕೆಲವು ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಪಾವತಿಸದ ರಾಜ್ಯ levies ಗಳನ್ನು ಅಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಹಳೆಯ ಹೊರೆಗಳಿಂದ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ತುಸು ನಿರಾಳ ಸಿಗಲಿದೆ. ಆದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಪಾವತಿಸಿದ ಮೊತ್ತ ಮರುಪಾವತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮಿತಿ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡಿ ಸಂಸತ್ತು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಮಿತಿಗಳನ್ವಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಇನ್ನುಮುಂದೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸೆಸ್‌ಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೆರಿಗೆ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಬೀಳಲಿದೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಯೂ ಎದ್ದಿದೆ.

ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್, ನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿ ಖನಿಜಗಳ (Rare earth elements) ಬೇಡಿಕೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು (EVs), ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಹಾಗೂ ಉಕ್ಕು ಉತ್ಪಾದನಾ ರಂಗಕ್ಕೆ (Coking Coal) ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುವಿನ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಈ ನೀತಿ ನೆರವಾಗಲಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆ, 'ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ' ಮತ್ತು 'ವಿಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತ 2047' ಗುರಿ ಸಾಧನೆಗೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕ, ಹೂಡಿಕೆ ಸ್ನೇಹಿ ಹಾಗೂ ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಹೆಜ್ಜೆ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ,(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್‌).