ಅಂತರಂಗ; ಮನಸ್ಸಿನ ಅವಾಂತರಗಳು

ನಿರಾಕಾರವಾದ ಮನಸ್ಸು ಶೀತ-ಉಷ್ಣ, ಸುಖ-ದುಃಖ ಮುಂತಾದ ದ್ವಂದ್ವಗಳ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಅದೆಷ್ಟೋ ಮಹಾತ್ಮರು ಈ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಸಾಧನೆಯ ಕುಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ಪಳಗಿಸಿ ಮನವನ್ನು ಮಹಾದೇವನ ಇರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅಂಥವರನ್ನೂ ಈ ಮನಸ್ಸು ಅಲುಗಾಡಿಸದೆ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ.

ವಯೋವೃದ್ಧ ಸೌಭರಿ ಋಷಿಯು ನದಿಯಲ್ಲಿ ಜಲಸ್ತಂಭನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಪೋಮಗ್ನನಾಗಿದ್ದ. ಆಗ ಎರಡು ಮೀನುಗಳು ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲವಾಯಿತು. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮೇಲೆದ್ದ ಈ ನೂರಿಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷದ ಋಷಿ ಕನ್ಯಾಶೋಧನೆಗೆ ಹೊರಟ.

ಮಾಂಧಾತನೆಂಬ ರಾಜನಿಗೆ 60 ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಆ ರಾಜನಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಋಷಿಯನ್ನು ಕಂಡ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ, ತಮಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡಲು ಬಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಬಂದಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದಾಗ ಅವರೆಲ್ಲ ನಕ್ಕುಬಿಟ್ಟರು. ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಮರಕ್ಕೇಕೆ ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರುವ ಆಶೆ ಎಂದು ನಕ್ಕರು. ಆಗ ಆ ಋಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಪಃಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಯೌವನವನ್ನು ಧರಿಸಿದರು. ಆಗ ಆ ಕನ್ಯೆಯರು ನಾ ಮುಂದೆ ತಾ ಮುಂದೆ ಎಂದು ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು.

ಸೌಭರಿ ಋಷಿಗಳ ಕಥೆಯೇ ಹೀಗಾದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯರ ಪಾಡೇನು? ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು, ತಪವನ್ನು, ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು, ತನುವಿನ ತೇಜ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವ ಈ ಮನಸ್ಸು ಮುಂದೆ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವ ಮೋಕ್ಷಸುಖವನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಧಕನಾದವನು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ಮನವೇ ನಮ್ಮ ಬಂಧನಕ್ಕೂ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.