ಹಾಗೇ ನೋಡಿದ್ರೆ, ಮನುಷ್ಯನ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು 'ಹೈಪರ್-ಆಕ್ಟಿವ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಡಿಟೆಕ್ಷನ್' ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಕಂಡರೂ ಹಾವಿರಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣಾ ಸ್ವಭಾವ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಕಲ್ಲು ಎಡವಿದ ತಕ್ಷಣ ಮೆದುಳು ಅದನ್ನು ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತು ಎಂದುಕೊಳ್ಳದೆ, ‘ನಮಗೆ ಬೇಕೆಂದೇ ಪೆಟ್ಟು ಕೊಡಲು ಬಂದ ಶತ್ರು’ ಎಂದು ತಕ್ಷಣವೇ ಭಾವಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ.
2. ಭಾವನೆಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ
ಖ್ಯಾತ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಕ ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರ (Defense Mechanism). ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ನಾವೇ ಎಚ್ಚರಿಲ್ಲದೆ ಕಲ್ಲಿಗೆ ಎಡವಿಕೊಂಡರೂ ‘ನಾನು ಜಾಗರೂಕನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ‘ ಅಂತ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳೋಕೆ ನಮ್ಮ ಅಹಂ (Ego) ಬಿಡೋದಿಲ್ಲ. ಆ ತಪ್ಪನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಆದ ನೋವಿನ ಕೋಪವನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆಯೇ ಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ ಕೀಳರಿಮೆ ಕಾಡುತ್ತೆ. ಅದಕ್ಕೇ, ಆ ಕೋಪವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಎದುರಿಗಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ ನಾವು ನಿರಾಳವಾಗಿಬಿಡ್ತೀವಿ.
3. ಕ್ಯಾಥಾರ್ಸಿಸ್
ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಪೆಟ್ಟಾದಾಗ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಡ್ರಿನಾಲಿನ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ತೀವ್ರ ಕೋಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ನೋವು ಹಾಗೂ ಆಕ್ರೋಶದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ವಸ್ತುವಿಗೆ ಬೈಯುವುದು ಅಥವಾ ಒದೆಯುವುದು ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನೆಗೆಟಿವ್ ಎನರ್ಜಿ ಹೊರಹೋಗಿ, ಮನಸ್ಸು ಬೇಗನೆ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಕ್ಯಾಥಾರ್ಸಿಸ್' ಅಂತ ಕರೆಯೋದು.
