ಪರಮಹಂಸರು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ನರೇಂದ್ರನಾಥ (ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು)ನನ್ನು ಕಂಡಾಗ ನೀನು ಯೋಗಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯುವ ನರೇಂದ್ರನಾಥ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ತನ್ನ ಎರಡೂ ನೇತ್ರಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಭ್ರೂಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಇದು ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯೋಗಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಪರಮಹಂಸರು ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಮುಂದೆ ಇದೇ ನರೇಂದ್ರನಾಥ ಯುಗಪುರುಷನಾಗಿ, ಮಹಾನ್ ಯೋಗಿಯಾಗಿ, ವಿಶ್ವಮಾನವನಾಗಿ, ಧ್ಯಾನ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಸಹಸ್ರ ಸಹಸ್ರ ಮಂದಿಗೆ ಆತ್ಮ ಸ್ಪುರಣವಾಗುವಂತಹ ಭೋಧನೆಗಳನ್ನು, ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿಜವಾದ ಯೋಗಿಯ ಸಹವಾಸದಿಂದ ಜತೆಯಲ್ಲಿರುವವರೂ ಯೋಗಿಗಳಾಗುವ ಅವಕಾಶ ದೊರ ೆಯುತ್ತದೆ. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರು ಈ ಮಹಾನ್ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಅದ್ಭುತ ಉದಾಹರಣೆ. ಪರಮಹಂಸರು ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರದ ಗಂಗಾತೀರದ ದಟ್ಟ ಕಾನನದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ಧ್ಯಾನಸ್ಥರಾಗಿ ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ಕೇವಲ ಆತ್ಮಸ್ಥರಾಗಿ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಅಪಾರ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಮಹಂಸರನ್ನು ಸ್ವತಃ ಕಂಡ ಕೆಲ ಸಾಧು ಸಂತರ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಮಕೃಷ್ಣರು ಧ್ಯಾನಸ್ಥರಾಗಿ ಪಂಚವಟಿಯ ಕಾನನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದಾಗ ಅವರ ಮೈಮೇಲೆ ಸರಿಸೃಪಗಳು ಹರಿದಾಡುತ್ತಾ, ಶಿರದ ಕೂದಲುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಗೂಡು ಕಟ್ಟಿದ್ದೂ ಇತ್ತು. ಈ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನಾವು ‘ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣ ಲೀಲಾ ಪ್ರಸಂಗ’ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉತ್ತುಂಗ ಭಾವದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಮನಸ್ಸು ಕೇವಲ ಈಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದೇ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯೋಗ.
